Piendzialek Wielkanocni
A.K. 21.04.2006
Zapisol mi se w pamiynci jako dziyn, kedy se szukalo hazolka. Czekalach nan tak samo nieciyrpliwie jak na Wilijou, kedy przilajziylo Dzieciontko. Paketki od hazolka zawsze byly skryty na zygrodzie za studolom: w krzoukach wieprzkow, w naci na brogu, itd. Trza bylo samymu se tyn geszynk znejsc. Bez to zarouz po Mszi my lecieli szukac. To byla richtich radojs dlo nous, malich bajtlow. Terazki dali momy hazolka, ale juz nie szukomy go za studolom, jyno se douwomy w izbie przi wielkanocnym kafeju.
U nous w doma nigdy se nie lola woda ajmroma. W ti roku tyz bylo symbolicznie: dwa razy psik psik z sikouwki na kwioutka i plastikowygo jajka.
Dziouchy se sikalo parfimoma. Tak tyz zech piyrszi parfim w moim zyciu erbla, jak bylach malou dziouszka od ojca. Kitnol mi ze dwie kropki na gowa, a reszta mi dol w geszynku. To bol parfim o zapachu konwalii.
Wtedy, pamiyntom, sikalo se dziouchy na gowa. Toz jak prziszol jaki mali bajtel, to trza bylo se jeszcze porzondnie schylic. Z malymi syneczkoma przilajziyly oumy, oupowie, starsi bracia abo i siostry. Trocha wiynksi chopcy lajziyli stadnie, nigdy pojedynczo. A jak doroustali i zaczynali miec piyrszy libsty, to juz se stydziyli loutac po wsi.
Musza sam spomniec, ze ty parfimy nie zawsze fajnie wonialy. Niekedy tyz byly „rozkopany” z wodom, coby na wiyncy gow we wsi styklo. Niechtorzi chopcy to byli richtich szporowici i mieli we plastikowich flaszkach po plynach do plukaniou firmy „Pollena” woda o zapachu mydlinow. Toz jyno utroupa z tym wszyskym byla, bo na koniec to se juz smierdzialo na proszek „E”.
Z poczontku se tym chopczyskom douwalo kroszonki uwazony w uskach z cebuly. Ale niechtorzi se nic z tygo nie robiyli i celowali niymi z daleka w maszty. Robiyli zawody, chto wiynci trefi. Woleli dostouwac szokolady a konfekty. Tacy wyzgerni byli.
Na sikanie, jak i na hazolka bol czas do polojdnia po kojsciele a przed mitakym.
Niekedy tyz tradycjou se obroucou i byly przipadki, ze to chopy i chopcy byli obloni wodom a nie dziouchy. W czasach, jak na wsiach nie bylo jeszcze waserlajtungow i ludzie plompali woda ze swoich studni, zdarzylo se, ze w doma u moji mamy zepsula se plompa akurat w piendzialek wielkanocni. Moja ouma poslala moja mama z dwoma ajmroma po woda do somsiadow. Moja mama tam poszla. Somsiady ji dali se naplompac wody. Mama powiejsciyla ajmer na plompie i plompala. A w dwiyrzach stanol oupa od tich somsiadow i durch goudol moji mamie: „Dzioucha jo cie obleja wodom, bandziesz widziec, jo cie obleja, jo sam mom ajmer skryti za dwiyrzoma, bandziesz widziec, jo cie obleja.” Mama juz byla nerwowou, ale plompala dali, a on swojy. Na koniec nie wydzierzyla i jak juz miala fol ajmer, gichla calou woda na tygo oupa. Ostawiyla ajmry i uciykla. Oupa borouk stol cali mokri i nie wiedziol co pedziec. Za to moja ouma musiala se sama isc po woda, bo moji mamie gupio se zrobiylo, ze oblola starszygo czowieka i nie chciala tam isc drugi rouz.
A jak jo byla malou, mialach mozno ze sztyry abo piync lout, prziszla do nous kamratka od moji mamy ze swojymi synkoma. Pamiyntom, ze oba mieli flaszki po „Pollenie”. Tyn modszi mie i moja kuzynka posikol, ale tyn starszi se krol i nie chciol. Naszy mamy se smioly, ze jak je taki stydliwi, to go dziouchy oblejom. I tak se stalo. Nalolach wody do gourczka i oblolach tygo synka.
Na koniec slowko o jeszcze jedni, tym razym lokalni, tradycji. W kojsciele sw. Anny i Joachima w Karlubcu wdycki w drugi dziyn swiont piyrszou Mszou je ze kouzaniym stanowym dlo kobiyt, a drugou ze kouzaniym stanowym dlo chopow. Na ti piyrszi Mszi farourz kropi wszyskich wodom swiynconom. A jak na nia przidom chopi, to tyz som pokropiyni.
Karlubiec, 21.04.2006
Ania