Cy to na isto jes lato?   / na 10 wrzesnia 2005r
Ojgyn z Pniokow 10.09.2005

No, toz momy lato abo ... i niy, tela co juz z gorki.. Slecialo juz trzi scwierci tego lata i wrzysiyn momy na karku; napocznol nom sie juz dziesiync dni tymu nazod. A skuli tego co to jes wincyj nizli pola to tak na isto, to jedne sie radujom, inksze juzas niy. I – nikiej godali nasze starki – jaki piyrszy, drugi, trzeci – telki colki siyrpin sleci (godolech to lo siyrpiyniu, tela co tak na isto bolo blank inakszij). I latos to niy bolo blank prowda, nale bogac tam, niy idzie ciyngiym Ponboczkowi we kalyndorz kukac. Tela co ino, tak na zicher, bez te lato szlo ujzdrzic corozki wiynkszo biyda, chocia te tam – co Wy wicie a jo miarkuja – ciyngiym, sztyjc  bamoncom, co nasze geltaki som na isto corozki wiynkszyjsze. Juzas tak kole piytnostygo siyrpnia pokozali we telewizyji co nom sie geltaki dzwigli, tela co niy pedzieli komu? Mozno tym we tym loszkliwym s... niy, niy rzykna, bo juzas mie ftosik zesztrofyje! Mozno tym wszyjskim srogim prezesom, kiere ino za pora miesiyncy, bali i za pora dni roboty erbnom lodprawy po porasetkowtysiyncy  zlociokow. Bo rachuje sie telko matymatyczno „srednio”. A to jes tak: kiej jakisik minister mo trzidziysci tysiyncy a jo mom tysionc, to „srednio momy loba po piytnoscie tysiyncy piyncset (cego jo bez piytnoscie miesiyncy niy uwidza). Ludzie! Cy te lochyntole, kiere jesce som przflostrowane do tych zabranych zesli niy poradzom zdziebko pogawcyc sam na dol, na ziymia, na te nasze zagizdzone miasta i dziydziny? A i po co mieli by gawcyc? Syjm juz niy robi (mozno ino te lochyntole lot tych dwioch komisyji), nale betki zbiyro, i niy muszom te mondroki bali i do kasy deptac bo jejim za te trzi miesionce pijondze same do jejich banku slatujom. Nale, tela bydzie polityki, bo mi zakozom we tym radijoku moje bery, moje gupoty godac, fandzolic i ludzi jesce barzij nerwowac.
Piytnostego siyrpiynia. Boczycie ta srogo parada we Warszawie? My to momy radzi parady, jezderkusie!, jak nom to wylazuje! Jakisik lochyntol mie sprzezywol bez tyn diosecki „internyt” skuli tego, co jo spominol, kiej sam u nos we naszym Chorzowie  we tego „WEDLA” lebo 22 lipca ludzie bawiyli sie fesyelnie i gryfnie bez colko noc we naszym panaziyntkowski Parku Kultury. Zawodzalo to jakimsik tam mondrokom i beztoz momy terozki srogie swiynto, srogi fajer we piytnostego siyrpiynia. I co? Ano nic, bo tyz jes gryfnie. I coby bolo jesce barzij szpasownie, jedne fajrujom „Dziyn Wojska Polskigo” a inksze srogi fajer „Wniebowziecia Nojswiyntszyj Maryji Panny”, znacy „Matki Boskij Zielnyj”. A we Warszawie parada. A nasze wojoki wysztafirowane choby ficywyrty na Wielkanoc. Do tego jesce wojoki na koniach (czamu lonych niy posywali do Iraku?). Gryfne, richtik gryfne. Coby zrychtowac do porzondku telkigo kawalerzysty trza na to bezmac jakiesik colkie piync lot, colkie piync lot. Na poborowego – styknie dziewiync miesiyncy. Na lostatek na tym placu Jozefa Pilsudskiego pokazowali paradno eksycyrka, znacy musztra. Grali jejim telko gryfno muzyka ze filmu „Stawka wieksza niz zycie” I te wojoki maszyrowali, maszyrowali..... A juzas we Osowie markiyrowali ta srogo haja „cud na Wislom”. Tyz gryfnie, tela co mie znerwowol jedyn telki „zurnalista”, kiery pedziol bol (suchejcie, bo niy zawdy sie telko gupota do chycic!), ize: „Patriotyzm wyraza sie w urzadzaniu takich uroczystosci”. Nale, niy ma co wynokwiac; erbnymy lod Amerikonow fligry (za kiere bydymy bulic dugszij nizli za dugi tego igloka Giyrka, mozno jesce jakiesik piyncdziesiont lot), najechali my tyn colki Irak, kaj inksze mondroki sie niy wkludziyli, i terozki jesce momy wojokow na koniach ze degami, ze bardami ino bez gywerow. Cosik mi sie spomino, ize za bajtla widziolech telki film (cheba Wajda go zbajstlowol) kiej to nasze wojoki na tych kobylach smigali ze szabloma na miymieckie pancry. I tu mi sie spomnialo, kiej we Chorzowie bajstlowali telkie komando policajtow na koniach jedyn downiyjszy komandant pedziol bol co jedyn kon znacy to tela co siedmioch policajtow. A do tyj kolony wojokow na koniach to bezmac ino brali telkich, kierzy majom szlapy krziwe nikiej szralbsztok. Cowiek tak kuko, gawcy na to wszyjsko i zdo sie choby richticzny bol telki alsdruk: Kiej niymowa rzyknie guchymu, ize slepok to cosik loboczol. I mie corozki barzij sie zdo, co to jes na isto prawie, co to jes prowda.
Wyschle kobiety o tragicznych licach,
Pozolkle dzieci ze smiercia w zrenicach,
Zglodniali chlopcy w lachmanach i boso,
Z swistkiem i zartem, ktore sytym niosa.
Ociezalymi w dal sunacy kroki
Tlum robotniczy z fabrycznej pomroki,
Nocne dziewczyny z tepymi oczyma,
Wszystko, co zycie mrozi jak kwiat zima,
Wszystko laknace, co sie nie nasyca –
Idzie z pieczecia pogardy: Ulica.
Gryfne to i jankorne, pra? A naszkryflol to bol Artur Oppman (Or-Ot) poyta i pulkownik Wojska Polskigo tak jakosik chnet przd trzidziestym rokiym lonskigo stulycio. A to juzas mi sie spomnialo jak napoczli  (we telewizyji) pokazowac to wszyjsko co sie napoczlo we tym Gdansku (no, mozno przodzij byli sztrejki kaj indzij, nale ino lo tych gdanskich nojwiyncyj sie godo). Styrnostygo siyrpiynia sie to tam nad naszym morzym napoczlo. Terozki lo tych niyftorych (juzas niy byda godol lo kierych) to lozprawiajom telki wic: Srogi altok, mercedes, cmawe szyby a na zadku na tyj szybie naszkryflane
– Zlodziyju, driny jes moja swiekra – .... i po co CI TO ?
Coby zodyn tego autoka niy pichnol, bo to przeca lod „dzialacza”, pra?
Nale to bol ino wic a sam do nos we dwadziestego szostego przikludziol sie telki wywolany muzykant Jean Michel Jarre, kiery zbajstlowol srogi koncyrt skuli tego fajeru we Gdansku. Wiela sie tam niy nabakol bo zdziebko pichnol ze spiywki naszygo Jacka Kaczmarskigo, kiery ino doszkryflol slowecka do inkszyj francuskij spiywki, nale bezmac chocia niy wzion za to ani zlocioka. A jo sam bocza jak to bolo gynal te dwadziescia piync lot tymu nazod.
Wykludziyli my sie ze mojom Elzom na telko rajza bez Austrio do Wloch, do Italijokow. Juz na tyj szweli, na granicy Czechow i Austrii pytali sie nos kaj tak richtik jadymy ? My godali co do Lojca Swiyntego, do Rzymu i take tam. Tela, co to bol loziymdziesionty rok. Wszyjskie nom winszowali wszyjskigo dobrygo i .... poszli my, pojechali my dalszij. Niy byda wszyjsko sam gynal losprawiol, tela ino co we Rzymie, we telkim Caffè Greco przy via Condortti ....zicli my sie przi kafyju i loroz telki nasz lajter, Polok, kiery miyszkol juz dwadziescia lot we Rzymie Jerzy Hordynski pedziol nom bol, ize we – cego my jesce blank ci niy miarkowali – dwadziestego szostego siyrpiynia podszrajbowali te colkie srogie „porozumiynia siyrpniowe”. My jesce za tela tam we tych Wlochach niy poradziyli spokopic co to tak na isto jes, bo przeca zodyn snos niy poradziol zmiarkowac, co to na richtik sie we tym Gdansku, Gdyni, Szczecinie (i zdziebko niyskorzij we Jastrzebiu) bajstluje. Pedziol Lon ci bol, ize wszyjsko we tym Gdansku jakisik Walesa podszrajbowol to telkim srogim szkryflokiym, telkim kuglszrajbrym, dugim nikiej starzika fajfka.
No, i niyskorzij jakiesik pora, tyn som Jerzy Hordynski (kiej my sie klechtali ze Rzymu do Neapolu napocznol nom recitiyrowac roztomajte gryfne sztrogki. Niy kozdymu to sie zdalo, nale jo bol festelnie wrazicki i dociyrny, i kciolech spokopic fto tyz te sztrofki naszkryflol, boch wiela na spamiync zech poradziol, wielach jesce lod bajtla miolech rod czytac a tych zech blank  niy miarkowol. I wtynczos tyn nasz lajter pedziol nom, co naszymu chopowi, naszymu Polokowi dali ta colko nadgroda Nobla. Mianowol sie Lon Czeslaw Milosz. Fto wteda cosik sam u nos we Polsce slyszol, lebo fto znol Czeslawa Milosza krom tych, kiere jesce kajsik tam po Hameryce fyrtali, kiere kajsik tam ze jakisik francuskich cajtongow lebo amerikanskich  sztudiow? I jo jesce – gupol – medikowolech co nos tyn colki lajter za bolek cisnie. Nale niy, to bolo na richtik, to bolo prawie. I tyz, coby bolo gryfnij, tyn nasz noblista kipnol bol terozki rok tymu nazod styrnostego siyrpiynia lonskigo roka, a roztomajte lochyntole niy kcieli ci Go pochowac we Krakowie. Nale, to som juz inksze bery i na dzisioj tego styknie.
Siyrpiyn, siyrpiyn, to tyz miesionc kiejech sie uploncnol, kiej mie Mamulka na tyn nojgryfniyjszy ze swiatow wydali. Gynal styry dni po tym kiej te gizdy Amerikony wypraskli nad Hiroszimom ta lognisto, diosecko atombomba. Nale, niy ma sie co asic i herzic, bo bezmac ludzie, a tak na isto, chopy tak dugo niy zyjom. We moj gyburstak to zawdy przodzij kukom do kalyndorza fto juz wykopyrtnol, fto juz umrzitnol. A to wszyjsko skuli tego coby sie jesce radowac mojim zywobyciym, ize jo jesce po tym swiycie deptom. I przi tyj przilezitosci spomniol mi sie sam pieronym stary wic, kiery jesce nasz rechtor Depta we mojij siedymnostce lozprawiol:
Synek prziszol po katyjmusie (a katyjmus bol  na farze a niy we szuli) i pyto sie mamulki:
– A prowda to jes mamulko, ize colkie jodlo jes lod naszego Ponboczka?
– Ano toc, co to jes prowda!
– A cy prowda to jes co wszyjskie gyszynki przismycy Dziecontko lebo hazok?
– Na isto, to jes prawie!
– A tak na lostatek, cy na richtik  male dziecka wciepuje bez lokno busek, boczon?
– A dyc, ize to jes colko prowda – lodpedziala znerwowano mamulka.
– No, toz rzyknijcie mi mamulko po jakiego dioska my sam jesce trzimomy we chalpie tatulka???        
Nale, terozki zdziebko ze inkszyj zorty. Skuli tego coch sam chnet bez dwa miesionce do Wos niy szkryflol, a i we radijoku mie niy szlo posuchac rzykna cosik inkszego.
Niy poradza ci zmiarkowac za co nos Ponboczek skorol, ize we tym naszym kraju zbajstlowali aze dwa „sopockie festiwale” (bezmac majom byc i trzi ...)? Mozno to ino skuli zwady miyndzy Telewizjom Polskom a  TVN-ym Waltera. Jo wiym, co kozdy kce betkow przidubnonc, nale po jakiego dioska aze dwa, gynal podane na sia, festiwale? I to jesce jakie? Bele jakie. Przeca te co wiskali w tym piyrszym siyrpniowym (drugi bol lod 2 do szczwortego wrzysnia, i tam ci na isto dziepiyro bol cyrkus ze tymi wszyjskimi  „Mandarynami” lebo tymi inkszymi pofyrtanymi „Dodami-Elektrodami”) – to bolo ino ze tymi „festiwalami” mocka lostudy. Tela, ize ino niyftore fest naprane ludzie, kiere do Sopotu przikludziyli sie na wywczasy klaskali, ryceli choby nojynte, bo przeca cosik za te jejich zlocioki jim sie nolezy, pra? A kiej niyskorzij te roztomajte wyjce wykludzom sie na jakisik cudzy, telki na isto „miyndzynarodowy” festiwal – choby tyn festiwal Eurowizji – to ino ganba i lostuda nikiej ze tego kosciylnego Mnietka (niy byda go mianowol, bo jesce jakosik ryklama bydzie z tego miol) lebo „Blue Cafe”. Nale bogocze, te nasze polskie handlyrze i „byznesmyny” lod siydmiu bolysci, te wszyjskie zabrane sie bawiom, a te biydoki we chalpie przi bele jakim telewizorze niech kukajom, i niech zowiszczom tym, co jesce majom betki coby wywczasy nad naszym morzym mogli sie lajstnonc.
Nale, tompie wrzysiyn abo nikiej to jesce we piytnostym i szesnostym wiyku godali „pajecznik” lebo „jesiennik”. A to juz tyz i mocka powiadaczek, kiere nasze starki zawdy spominali. Choby i telkie:
Kiej wrzysiyn ze pogodom sie napoczyno, zawdy bez miesionc gryfno pogoda trzimo!
Wrzysiyn erikom strojny, nale lod bakanio znojny!
No, i dziecka majom fajrant ze labom i lod szczwortku, piyrszego wrzysnia muszom deptac do do szuli. Jo tam jejim niy zowiszcza (przi tym colkim bajzlu i szlamajzlu, kiery dzieckom fondnyli trzi lostatnie ministry „loswiaty”), nale terozki juzas lod samygo ranca jes larmo, romraj na szulplacu a mie sie zdo co jo juzas jes modszy, wizgyrniyjszy i jakosik mi sie jesce kce zyc na tym gryfnym  Ponboczkowym swiycie. A, ize tyz juz lostatnie dwa tydnie jes gryfno launa, klara grzeje bez polednie choby we jakisik  Tunezji lebo na Cyprusie, to jakosik cowiek przepomino te siompanie, ta chlapaka bez lato i jes rod co go kostyry za tela niy targajom, i co idzie jesce zdziebko pogawcyc na te gryfnie poseblykane dziolchy.
Mogbych sam jesce mocka, bo mie chnet dwa miesionce niy bolo, nale tak sie miarkuja, co to by bolo na tela. A berol nikiej bez lostatnie chnet trzi lata (miarkuja co mozno niy lostatni roz)

Ojgyn z Pniokow