Zilwester / na 31 grudnia 2005r

Ojgyn z Pniokow 31.12.2005

No, toz momy yntlich Zilwester. I ani sie cowiek pozdol, kiej tyn rocek sleciol, kiej tyn rocek – we kierym pizlo mi szejscdziesiont lot – jes forbaj. Zdziebko nom sie we ta Wilijo i Gody pogoda niy wydarzila, ciyngiym ino chlapaka, siompiol dyszcz. Ino we Szczepona, we druge swiynto troszka klara wylazla i deczko sniygiym posulo. I chocia na dworze niy bolo gryfnie, mocka ludzi przeluftowalo sie i pokwanckalo na pastyrka. Dlo niyftorych festelnie dociyrnych bolo gyszpant eZli ta gadzina we tyj nocy godo ludzkom sztimom abo ino niyftore swigermutry ludzkim glosym przegodali? Poszol tyz stary Hajna-golymbiorz do jejigo zegrodka coby swoji briwy nafutrowac wilijnym jodlym i nasuc jejim ograbkow ze koloca i polomane na maluskie konseczki olblaty. Wlazuje tak opaternie na rzyps, na telko felerno drabina i loroz sucho a sam jejigo briwy, te roztomajte szwarce, minole, prajsy godajom sie i lobrobiajom, loszeredzajom starego Hajny.

– A boczycie kiej Hajna naprany choby bela, scioprany nikiej niyboskie stworzyni wlazowol na tyn rzyps i jedyn zebel mu sie zlomol. Jak niy szupnie z wiyrchu na flapa – godo jedyn siwek.

– A na drugi dziyn, kiej sie go ftos spytol po jakiymu mo telko ojla na palicy i kalny slyp – dogaduje  jedyn szwarc – pedziol bol co mu chachary we jejigo siyni festelnie nadrzistali.

– A boczycie kamraty – godo inkszy minol – kiej nasz Hajna kciol kokotowi uchlastnonc leb przed wilijom to sie na gnotku prasknol we swoji palcyska.

– A godali sam inksze, co Hajna niy poradziol kapera na wilijo ukatrupic bo mu tak ryncyska, grace ze tyj gorzoly dyrgotali, ize sie ciyngiym po pazurach chlastol. Chnet by sie som sia palcyska upajtol – dopedziala jedna cipecka ze chlywika.

Hajna borajstwo sloz ze tego rzymsa i lostrzymnie, tak choby go ganba bolo potrajtol nazod do chalpy.

We ta lonsko sobota to – jakech spominol – colko gadzina godala na polnocek ludzkom sztimom. Niyftorzi sie ze tego chichrajom, niyftorzi niy, a mie sie sam terozki spomniol gryfny wic (a mozno to bolo na isto we Wilijo?). We Tunezji na pustyni deptajom ze sia do kupy elefant i amajza. Trajtajom tak, trajtajom a ze palmow slatujom kokosnusy i datle lod tego sztamfowanio, lod tego tramplowanio. Loroz ta amajza godo do elefanta:

– Nale my festelnie tompiymy, pra?

Lonski rok. Po wieczerzy wilijnyj starzik ze starkom siupnyli sie kole kachloka. Lon zakurzol sie fajfka a lona mamlala sie tam pomalusku jakiesik roziny, datle, kokosfloki i co tam jesce do maszkycynia miala. Loroz starzik napoczyno:

– Wiysz, a jo by sie kciol sie cosik spytac. Niy gorsz sie, bo mocka lot my sie sia szczimali a jo ciyngiym medikuja elis ty mie kiejsik zdradziola ze jakimsik inkszym chopym.

– A uston gupieloku – lodmronkla starecka. – Co cie dzisioj chyciylo?

– No, niy gorsz sie, przeca my juz som siaronsko stare, to przeca mogesz mi pedziec eZli zes mie zdradziyla ... i wiela razy to bolo.

– Kiejzes telki dociyrny to ci rzykna, coch cie zdradziyla ze inkszym chopym trzi razy. Kcioles, to mosz –  lodmronkla juzas starka i dalszij ckala te rozinki.

– No, no, przeca jo ci niy byda terozki sam nic przeciepowol, niy byda ci nic wytyczac. Niy, blank mi to juz jes jedno. Nale ... rzyknij mi jesce ino (przeca ino tak dlo dociyrnosci, ino skuli tego co jo zawdy bol wrazidlaty) – pedziol po jakisik scwierci godziny starzik i dalszij sie ta fajfka bakol. – A ze jakim chopym to bolo tyn piyrszy roz?

– Eeeee, tyz cie juzas cosik chyciylo.

– Juz niy byda wiyncyj pytol, nale po tyluch latach, przi Wiliji to mi cheba mogesz pedziec fto to bol? Przeca to jes juz mi terozki blank egal. Rzyknij mi to!

– Boczysz, kiej downo tymu niy zdalo ci sie nasze pomiyszkanie. Deptoles som po roztomajtych urzyndach, spoldziylniach i nic ?

– No, i ? Co to mo ze sia do kupy?

– Ano, bol we magistracie jedyn telki byamter, kiery wszyjsko poradziol zezynonc, zalatwic. To bolo sniym.

– No, ja. To ci moga wyboczyc, bo to bolo wszyjsko dlo naszyj familiji, pra?

– A, a ... tyn drugi roz ? – niy dowo pokoj starzik.

– Tyn drugi roz to bolo wtynczos kiej ci bolo potrza betkow na borg ze banku. Bol telki jedyn prezes ... i niyskorzij anis sie niy spodziol kiejes erbnol srogo, szykowno „pozyczka” ze tego banku.

– No, ja. Niy byda sie gorszol, niy byda ci tego przeciepowol, bo to tyz bolo na to cobychmy mogli sie lajstnonc telko gryfno rajza do Egiptu. – pedziol zgodliwie.

– Nale, toz rzyknij mi jesce na lostetek, kiejs tela mi juz pedziala, fto to bol tyn trzeci ? – rzondzi dalszij starzik.

– Tyn trzeci roz? Tyn trzeci roz to bolo kiej cie wywelowali na rajce miyjskigo. Kcioles we tyj radzie coby ci uchwolyli jedna telko twoja „uchwala”, tela ... co ci brakowalo do tego uchwolynio ... styrnoscie glosow !!!                                  >>>>

Gryfno powiarka: „Niy ma przidajnosci ze lobrzarciucha, bo wszyjsko ci wali do ... brzucha”. To tak jesce skuli swiont a terozki momy Zilwester. I tyz za starego piyrwyj godali mocka powiadaczek. Choby i telkie: „Cy rok bol suchy, cy tyz bolo bloto, nigdy we Zilwestra niy siompiolo zloto”, „Dziyn zilwestrowy pokoze czos lipcowy”. Jo, i moja babeczka, zawdy my mieli radzi Zilwestra, kiej sie deptalo kajsik na srogi zol lebo jechalo do Pragi, Budapesztu, downiyjszego Leningradu, i kaj tam jesce, na pora dni, na Zilwestrowe bale, na zilwestrowe romraje i balangi.

Byli tyz i gryfne Zilwestry kajsik u kamratow we chalpie, kajsik u tych, kierzy mieli sroge chalupy coby tam szlo sie gryfnire potancowac i ... deczko tyz szluknonc i niy zwazowac na to coby inksze niyskorzij niy loszeredziyli, niy lobgodali. Jo to przodzij kozdego zilwestra musiolech sie naslepac gansinego fetu, coby bez colko noc szczimac wiyncyj niZli moje kamraty, kiere mi zawdy niyskorzij zowisciyli telki „mocnyj gowy”. Nale, to juz bolo blank downo i mozno niy prowda.

Zilwester tak kole szostyj po poledniu. Na biglu juz swiyzo wybiglowano biolo hymda, ancug wyklupany juz ze kulkow na mole i ze rownymi, blank lostrymi bigelfaltami, nowe zoki, gryfno fliga do ancuga, szuly wywiksowane i fest wyglancowane (to zawdy moja Elza robi). Terozki ino do badywanny, loszpluchtac sie gynal, gryfnie sie loraziyrowac, logolic, loblyc friszne batki i dowej rychtowac sie na zilwestrowy bal. Gryfny zol, szlukli my juz ze kamratami pora lagow, bo przeca niy idzie tancowac bez naloliwiynio (inakszij to cowiekowi przi tancowaniu kolanska zgrzipiom jak sto dioskow). Foncle sie sciymniyli, ino we winklu gryfno chojna blyskala. Jo juz bol po piyrszym konsku, kierych ze mojom Elzom zatancowol (zawdy tancuja ino piyrszy konsek dlo zwyku i lostatni, kiej mie moja babeczka musi pomalusku do chalpy zakludzic) i terozki kukom tak naobkolo ze kierom gryfnom dziolchom by sam zatancowac. Ja, przed dwanostom to cowiek jesce gawcy ino na te gryfniyjsze, szykowniyjsze, bo po tym ci telkim szaumwajnie (kiejsik to jesce szlo sie lajstnonc dobry ruski, gruzinski lebo bali i  francuski „szampan”). Jes, widza jom, tak jakiesik dwadziescia kilo modszo lod mojij Elzy, we telkim szykownym klajdzie (colkie cycki na wiyrchu a i szlapy ze tego szlica wylazujom telkie, ize normalny chop moge lo gowa przijnsc). Ida, ida corozki gibcij, coby mie fto niy scignol. Muzykanty grajom  cosik ze Ray’a Charlesa: „Georgia on My Mind” lebo „I can’t Stop Loving You”. Juz zech jes kole nij, juz jom napytac do tancowanio (niy zwazuja na chopa, kiery bol na Goloty podany i tak jakosik krziwo na mie swidrzol), juz widza kiej sniom napoczynom tancowac, trzimom za blank sage plecy tyj dziolchy i ...

– LobudZ sie stary purcie. Co tak szlapami przebiyrosz i chichrosz sie choby ipta pod fusiskiym – rzondzi ci moja staro. – Szluknij sie „Amolu” lebo „Melisany Klosterfrau” bo zarozki wkarujom sam somsiody coby nom powinszowac Nowego Roku a na lostatek (ino niy lodszpontuj tyj gorzolecki cos jom skukol na balkonie cobych jo niy ujzdrzala) przeblyc sie we szlafancug, deptej do prykola a jo ci jesce dom jedyn achtlik tych „Ziól Bittnera”.

„Nowy Rok, nie patrz w bok, tylko prosto w oczy nasze, pogodzim sie wzajem Wasze” – tak kiejsik za blank starego piyrwyj godali do sia bali i te co sie bez colki rok wadziyli, kiere sie niy poradziyli stuplowac, bo przeca Nowy Rok witali ino w doma, we familiji a dziepiyro po Trzech Krolach napoczynali tyn colki „karnawal”, napoczynali fajrowac, bawic sie, tancowac i wyrobiac na colki karpyntel. Przeca jesce niy tak downo miarkowali nasze staroszki co jongfera, kiero dotrwo przi dwioch swiyckach i gawcyniu sie we zdrzadlo aze do polnocki ujzdrzi w niym za sia tego, kiery moge byc na bezrok jeji chopym. Nale, tyz we Zilwestra ludzie spominali colki rok, medikowali jak to tyz bydzie na bezrok i ... telkie tam inksze winszbildy.                                                                  >>>>

Tyjka, szynkwas we „Breku”. Zicnol sie tam jedyn moj kamrat Waldus. Cheba bol juz – jak to mo we zwyku – po styruch „zubrówkach” bo miol ci telkie kalne, fest zaszlomione i maslanne slypia. Cosik tam mroncol po fusiskiym a jo ino tela uslyszol:

– Rod bych tak jesce roz pojechol do Paryza – godo Zdziebko ci juz natintany Waldus. – Wiycie, tak bych sie poszpacyrowol bez tyn plac Pigalle, bez te Pola Elizejskie, na Montmartre. Kuknol bych tyz gern do Moulin Rouge, Lido lebo do Crazy Horse....

Jo tak suchom, i niy poradza zmiarkowac eZli lon nos za bozna niy robi, bo przeca ze tych jejigo Pniokow to lon sie dalszij niy wykludziol niZli do Koszęcina.

– A boles Waldus juz kiejsik we tym Paryzu? – pytom sie tak opaternie.

– Niy, jo tam jesce niy bol, nale roz zech juz KCIOL BYC! – lodpedziol Waldus i palica mu sleciala na blat i tak lostol spac.

Juzas inkszy kamrat, kiejech go tak na trzi dni przodzij Zilwestra trefol na naszyj Krojcce poasiol mi sie co latos ino dwadziyscia styry razy bol u dochtora.

– Wiysz Ojgyn – godo i trzimo mie za knefel z jakli – jo som ci niy poradza zmiarkowac jak to jes, co jo bez tyn rok tak malo bol niymocny. Wiysz, tak ze dwa dni przed Wilijom wylazuja na balkon, kukom tak na tyn nasz krankynhals i ... nic mie niy boli.

– No, to przeca dobrze przed swiyntoma, pra?

– Niy, niy – lozciepol sie tyn kamrat (niy byda mianowol, bo tak by tak wszyjskie u nos na Pniokach miarkujom lo kim godom). – Przeca, kiej cowiekowi piZnie siedymdziesiont lot i locuci sie rano a jejigo nic niy boli to bezmac juz blank wykopyrtnol, juz na isto umrzil, pra?

– Mozno i ja – godom tak opaternie, nale chichrac mi sie kce jak sto dioskow.

– No, toz dej pozor Ojgyn, koza staryj narychtowac swiyze batki, podblyczka i nowe, niy posztopowane fuzekle i deptom do tyj mojij dochtorki. Dugo mie badala aze cosik znodla ... mom dwa nowe gryfne plynckiyrze !!!

Godolech sam przodzij lo zowistnym starziku. Tyn som starzik ze starkom legli sie we Zilwestra, kiej juz wszyjskie medikamynta lykli, do prykola. Starecka sie tak kulo ze jednyj zajty na drugo, wierto sie i loroz pyto sie swojigo chopa, starzika:

– A rzyknij ty mi chopie eZlis ty mie kiejsik zdradziol ze jakomsik inkszom mamzelom, jakomsik lampucerom lebo inkszom kamelom?

– Dej pokoj. Co cie dzisioj chyciylo – mroncy starzik, kiery juz napocznol nynac.

– Jo ci wszyjsko we Wilijo pedziala a ty mie niy kcesz pedziec, po jakiymu?

– No, dobra, jedyn roz zech cie zdradziol kiejech bol we zanatorium.

Baba chlast go bez pysk, chlast go drugi roz ...

– Jezderkusie, co sie stalo? Przeca jo ci we Wilijo nic niy przeciepowol a ty mie sam pieresz po fresie choby modego synka?

– A niy miarkujesz tego coby sie mozno terozki tyn jedyn roz ... przidol ????

A terozki na lostatek. Ludzie, deptejcie na te wszyjskie zilwestrowe fajery, na te bigle, na zilwestrowe „bale charytatywne” podwiyl jesce mogecie tancowac tak nikiej muzykanty grajom, tancowac do muzyki, kieroscie sie lobsztalowali, bo na bezrok, to mozno ino bydziecie tancowac jak Wom lojciec Rydzyk i jejigo syjmowo czelodka zagro.

I to by bolo na dzisioj, lostani roz latos a berol nikiej zawdy we sobota

Ojgyn z Pniokow