Mozno to juz szlus ze zimom? / na 11 lutego 2006r
Ojgyn z Pniokow 11.02.2006

No, toz momy ... nale co? Jakech to napocznol szkryflac bola srogo, i to na isto festelnie szarfowo zima. Niyskorzij jakosiki sie tak gryfnie zrobiylo. We wtorek ci juzas chyciola kurzawica, fujawica sie zrobiyla nikiej sto dioskow. We strzoda juzas siaronsko toplaka ... tela co rzykna, co do dzisioj niy idzie przyjnsc ze jednyj zajsty drogi na drugo. Jedyn mondrok pedziol bol – i coby zodyn niy godol co jo lo polityce godom – ize tego istnygo wicyprezidynta ze Chorzowa, to przinolezi hangnonc za to (co Wy wiycie, a jo miarkuja), lobiesic na nojwiynkszyj we Chorzowie wiezy i tak dugo jejim hustac aze napocznie daklami glingac choby kosciylne gloki. A po poledniu we ta strzoda przijechali guliktralchry, kiere napoczli wiertac, szkrobac i przetikac wszyjskie nasze guliki na Krojcce. Ludzie! Jo jesce za bajtla bocza, co kozdy gulik na naszyj sztrece, na cescie bol przetkany jesce na podzim, coby colko woda ze dyszczu lebo ze sniyga poradziyla sleciec do tych gulikow. Fyrtala telko fora i cheba styruch gulitralchrow, kierzy to wszyjsko robiyli do porzondku. A terozki? A terozki, kiej juz colko sztrasa, colko cesta jes zalono wodom, wszyjskie miyjskie angyjbery sie dziwujom: u nos we Polsce, u nos we Chorzowie moge byc sniyg? A fto sie spytol naszygo Prezidynta, ezli moge byc cosik inkszego nikiej gryfno lalna na Wolce, ezli moge sniyg sleciec we Chorzowie, coby wicyprezidyntom zbajstlowac tela lostudy? I na losiydlu kaj miyszkajom te, lod kierych przinolerzi tyn colki ordnong we miescie? Przeca skuli tego co snochwiali u nos we Chorzowie (u Wos tyz?, u wos tyz!) mialo byc wszandy gryfnie choby w niybie, choby we raju, a jes ...nikiej – Ponboczku lodpusc mi tyn grzych – choby we trzecim swiycie... i niy mietlac ze tymi dziydzinami, kaj niy ma sniyga, bo tam ... to mozno jes lepszij nizli u nos. Ino ta „ko...” (nie powiym kielo sztrasa) jes bez sniyga, a wszyjsko inksze to tak nikiej na Syberii. Jes jedyn minister, kiery pedziol co na tyj hali we Chorzowie, na Miedzynarodowych Targach Katowickich bolo na dachu za tela sniyga, nale lon mog niy wszyjsko spokopic. Przeca tak jak do dzisioj wyglondo Chorzow, moje Pnioki to bez lostatnie piyncdziesiont lot jesce niy bolo (a sklerolzy niy mom).
A zima dziyrzy i dziyrzy. Jakech pedziol – we wtorek to ci bola u nos telko fujawica, telko kurniawa, ize cowiek niy poradziol deptac po sztrece, bo ciyngiym miol slypia sniegiym zasute (nojgorzij mieli te – nikiej jo – we brylach). Wiela chopa zlomalo szlapy, wiela je sztajlchlo, wiela ludzie sie zymbiska wytrzasli, to ino miarkujom te, kiere niy nastyknom we lazarytach ze gipsym, kiere niy nastyknom te grace lebo szlapy nastowiac. Mom ci jednygo sznapskamrata, kiery sie we robocie polomol szlapa, zakludziyli go do lazarytu, posklodali wszyjsko do kupy i wyciepli go do chalpy coby juz placu we tym lazarycie inkszym blank niy zafantowol – bo inksze niy poradzom sie doczkac na tyn gips. Wykludziol sie do dom. Jejigo babeczka spatrzala mu dwie gryfne kryki, coby jakosik sie poradziol przyjnsc do hazlika. Nale... wczorej – bo lona robi we szynku – zebrala te dwie kryki ze sia do roboty.
– Dziolcha, a po jakiymus ty swojimu chopowi zebralas te kryki? – pytomy sie wszyjskie. – Przeca lon, niy bydzie mog bali i do hazlika wyjnsc.
– Mozno i niy bydzie mog, nale ... i na sznapsa do inkszyj knajpy tyz mi ze chalpy niy pitnie!!!
I to mocie, na isto babsko polityka. A chop musi siupac we chalpie, musi gawcyc na telewizyjo i trzimac sie colki dziyn ... lo suchym pysku! A mozno na lostatek, na lodwieczerz jejigo babeczka do mu zwol, coby jesce bez kuklok lebo bez telewizyjo mog sie na tyn co to wiycie – jak to Miymce godajom: zwischen fünf und sieben – na tyn „zeks”, we telewizyji pogawcyc, i to bez kryki (bo przeca inakszij, telko srogo baba nikiej jejigo , toby mu mozno jesce ... drugo szlapa do imyntu polomala?).
Nale, coby niy godac jesce jes zima. Nojbarzij to sie radujom te nasze najsduchy, kierzy bydom mieli we pyndzialek szlus ze feryjami. Te, co wykludziyli sie ze Chorzowa (lojce fondli, lebo szkola dala?) cosik tam ze telkigo srogigo sniyga mieli. Te co lostali we miyscie mozno tyz, chocia telkij uciychy nikiej my za bajtli mieli to juz nikaj niy bydzie. Zodyn „panaziyntkowy” Park Kulrury i Wypoczynku niy do tego co my za bajtli mieli na szachcie, na „balzamgorce abo... gynal we „dolinie szwajcarskij” na isto bez zima. A jo jesce, i moje kamraty ze „siedymnostki” boczymy piyrsze rajze na bednorkach na tyj szachcien na tyj „balzamgorce” . A kiej fto niy miol bednorek, to na sonkach (jedyn ci miol telkie colkie ze zelazla) i do przodka. Hopser, niy hopser – a byli jejich na szachcie lod holy mocka – fyrtalo sie tak, co niy jednymu rzic zesiniala i to niy ino ze sonek nale i ze lyjtow lod Mamulki lebo tatulka. >>>>
Kajsik zech wyczytol gtyfno powiarka (dejcie pozor!): „ Co telkigo szklodzi festelnymu, sztramskimu, hyrnymu dymbczokowi co lo niygo lociyro .... srogo swinia, srogi babuc?
Ezli we bance jakisik lochyntol sie lo mie lotrzi, do mie sie przicisnie to jo tyz jes zarozki jakisik nawiydzony, lebo chory. Ezli niyftore polityki chytajom sie choby rasiyrmesra (brzitwy – to dlo tych, kierzy tego niy miarkujom) wszyjskigo, fto jejim podciepnie to tyz som telkie mondroki, lebo lostanom gupielokami, kierymi zawdy byli?
Nale momy terozki gryfno „gyneracjo” sagich nobli (znacy pympkow) i tego colkigo „internytu”. A skuli tego co jes zima to mi sie spomniallo telkie gryfne miasto we Austrii jak Klagenfurt. Byli ci tam mistrzostwa we hokeju (juz terozki niy bocza, ezli to byli juniory – mozno, mozno, ezli inksze, boch niy jes kibic). My tam ze mojom Elzom przikludziyli sie kajsik we siyrpniu 1980 roka, kiej my fyrtali do Italijokow. Dejcie pozor! Jesce ludziska sam lod nos niy tyrali do Rzymu skuli Papiyza, ino skuli tego coby cosik we tym Rzymie lobejrzec. A to mozno Palac Wenecki, dynkmal Wiktora Emanuela, Fori Imperiali lebo Volla D’Este lo kieryj sie godo co mo chnet sto fontannow. Jak miarkujecie, niy godoom lo tym wszyjskim, co idzie wycytac we kozdym „foldyrze” biura podrozy, ino lo tym co idzie sie lobejrzec samymu lebo ze przocielym, kiery poradzi colki Rzym. Nalech napocznol lod Klagenfurtu. Przodzij bol Wieden, Grünzig ze jejigo muzykom – jeronie, tak kaj ta muzyka to bola baba, baba za szynkwasym, baba kiero miala telkie cycki, kierych moja Elza we lazarycie niy widziala – niyskorzij blank polski kosciolek, kaj bezmac rzykol nasz Jan III Sobieski, a niyskorzij tyn Klagenfurt. I mozno bych lo nim niy spominol, kiejby niy hazliki. Jak to my, Poloki momy we zwyku , trza wszyjskich jakosik lokminic. I tyz tam we tym Klagenfurcie, juz na parkplacu styrcol nasz bus a wszyjskie niy poradziyli sie doczkac resty, i wszyjskigo pochytac. A rest, rest – znacy wszyjskie baby – styrceli kole hazlika, kaj trza bolo zabulic 10 groszy (ja, austrijackie szyllingi majom ci „nasze” grosze”) i kozdo snich zicla sie we hazliku, szlapa wrajziyla miydzy futrzina a dzwiyrze i poranoscie bob poradziolo sie sie wszyjsko ze sia wyloc za jedne 10 groszy. I terozki dejcie pozor! Styrnoscie bob we hazliku, jest to we wercie 10 austrijackich groszy a fto za to buli ? Ano, jedyn chop, kierymu sie zdalo co jejigo babeczka festelnie dugo we tym aptrycie siedzi!!!.
I to ci mi spomino jedyn wic lo Poznaniokach:
We Poznaniu, na swiyntym Marcinie, we Hotelu „Wilkopolska” siedzi nasz Slonzok ze jednym Poznaniokiym.
– Suchej Hanys, borgnij mi dwa tysionce zlociokow – godo Poznaniok.
– E, tam, przeca mi ty tego nikandy niy loddosz! – godo Slonzok.
– Jo ci niy loddom, jo? A po jakiymu tak godosz?
– Bo jo ci niy borgna!!!. >>>>
Chnet bydzie juzas rocznica, kiej sie zemrzilo naszymu Karlikowi ze Kocyndra. To bydzie dziepiyro we marcu, nale juz terozki idzie cosik sam lo NIM spomniec. Ftosik mi przeciepnol co jo tak Ligoniowe godki malpiyruja, nale to niy jes prowda. Jo sie naszyj godki lod mojich Starek naumiol a hilfowol to „Karlik ze Kocyndra” i kamrat slonski Kaczmarek, tela, co jo terozki niy poradza tak blank rozknoltlowac, roztajlowac fto, i kiery cosik pedziol bol i fto moge miec jakiesik do mie jakiesik luto, zol.
Wiycie! U nos we Katowicach wystawiyli telko srogo wiyza spadochronowo. Przed wojnom to bola festelno uciycha, bo jesce zodyn niy miarkowol co bydzie Park Kultury i inksze tam uciychy dlo ludzi. A stary Jelonek, i stary Neumann (terozki stare, bo wtynczos mieli spikole przi kicholach) kiej sie zwiedzieli co telko wiyza bydom stowiac we Katowicach radowali sie nikiej sto dioskow. Bajtle fyrtali do jakisik modylarni, fyrtali na Muchowiec, coby chocia kuknonc na te fligry, na te szybowce, a i mozno samymu kajsik pofurgnonc. Wszyjskie snich bajstlowali roztomajte drachy, nale kaj jejim tam bolo do furganio. Wiela larma bolo, kiej Zeflik Neumann, lebo nasz Karlik Jelonek pichli mamulce colko cyfka nici, lebo motek szpagatu, coby ino kajsik te swoji drachy we luft puscic.
– Przeca tyn cwist to mi sie przido na poflikowanie twojich zokow a niy na jakiesik tam drachy. A i szpagat, to starzik majom do heftowanio zoli lod szczewikow a niy na gupoty. Niy roz loni nachytali po rzici za to co jejim sie kcialo kajsik we lufcie lotac.
A sam loroz ze srogom paradom wystawiyli we 1937 roku, nojwiynkszo we Ojropie wieza spadochronowa we Katowicach. Mamulki wajaly, co chopcy galoty potargajom na tyj wiyzy, Co tam jesce moge byc lostudy, co jesce mankuliji, kiej wszyjskie karlusy tam pojndom. Nale, co sam mocka godac. Nasze karlusy kcieli chocia roz furgnonc z wiyrchu na tym colkim dioseckim falszirmie, na tym spadochronie. Pojechali sie tam do tych Katowic bankom i deptajom do terozniyjszego Parku Kosciuszki. Tam juz na nich (i niy ino na cich) niy poradziyli sie doczkac te, co kcieli jakiesik betki przidubnonc i pytajom sie jejich fto bydzie piyrszy? Jakosik sie jejim miyntko we szlapach zrobiylo, nale Karlik godo :
– Jo, jo zawdy musza byc piyrszy!
No, toz deptej na wiyrch (piyncdziesiont myjtrow i jakiesik sto dwadziyscia slodow). Wloz, Tam jedyn ze tych mondrokow przipnol mu na puklu tyn falszirm. Kuknol jesce bele kaj i pyto sie go:
– Fertik! Furgomy?
Karlik pedziol co ja (chocia mu sie cosik pierdlo, nalem niy coby sie zestrachol), nale niyskorzij chyciol sie gylyndra i godo, co mozno niech jejigo kamrat piyrszy pofurgnie.
– Dobra, to jo furgom! – pedziol Zeflik.
Przipnyli mu juzas tyn „spadochron” lod Karlika, zdziebko zetrwalo ... i juz Zeflik pofurgnollllllll.
Trefiyli sie niyskorzioj na spodku. Jedyn rod, drugi jakisik (Karlik) markotny i podeptali do kupy na piwo. Zicli sie we szynku (niy byda godol jakim, bo to bezmac ryklama) i tak po drugim piwie i trzecim sznapsie Karlik tak jakosik wonio, wonio i loroz sie pyto:
– A rzyknij ty mi co sam tak capi, co sam jes telkigo brynclich? Mogesz mi to pedziec?
– Kciolech ci pedziec, kciolech, nale jakosik niy miolech lopowogi!
– A po jakiymu?
– Ano, kiejzech fuknol ze tyj wiyze i sleciolech na dol, to gynal to tego gowna, kieres pusciol ze strachu jakes ty miol skokac!!!!
I mozno by to niy bolo nic do smiychu, bo wiyza styrcy, hajociki jeji wachowali bez piyrsze dni wojny, tela co fto tam jesce kce skokac na telkim falszirmie, na telkim spadochronie ze wiezy, kiej idzie to wszyjsko juz terozki sie naumiec na Muchowcu i na inkszych flugplacach we Polsce, i to za ... pijonndze. A mie sie to spomnialo, kiejzech piyrszy roz furgol na szybowcu, na telkim – jak to godali – ABC-aku za guminiannom lajnom na downiyjszym lotnisku na Zarze, kaj terozki jes elektrownia szczytowo-pompowo Zar Porabka. Tam tyz piyrszy roz zech sie na telkim starym szybowcu tonknol we jeziorze, nale to juz jes blank inkszo bojka i mozno lo tym kiejsik indzij.
A dzisioj nic niy byda berol lo tym co sie przidarzilo we Chorzowie, we tyj hali Miyndzynarodowych targow katowickich, bo tela, co juz we Polsce, i niy ino, naszkryflali mondrych rzecy i pieronowych gupot, to niy szczimie zodyn. Tela, co mi sam prziszlo do palicy pytani: co zaszklodzi szumnymu dymbczokowi, kiej sie lo niygo swinia lobetrze?????
I to na dzisioj a berol nikiej we kozdo sobota

Ojgyn z Pniokow