Juz marzec / na 04 marca 2006r
Ojgyn z Pniokow 04.03.2006

No, toz momy juz luty forbaj, zbyty karnawal i terozki napocznymy sie rychtowac do Wielkanocy. I podwiyl niy napoczna lo tym godac, spomniec musza lo jednym:
lonski tydziyn we sobota jamrowolech sam lo tych naszych szportowcach, kierzy sie wyklydziyli na alslug do Turynu, na Olimpidada, kaj bezmac mieli my mocka myndali erbnonc, a kaj tak na isto dostali my po rzici choby smarkate synki. Niy jes to blank prowda. We ta lonsko sobota niynazadnio nasz karlus Tomasz Sikora (co jo godom karlus – zyniaty i dzieciaty), Chorzowiok fasnol, wyringowol bol strzybny myndal na tyj olympiadzie. Ja, terozki Chorzowiok. Chocia sie urodziol we Wodzislawiu Slonskim terozki jes – jak to sie gryfnie godo – we barwach chorzowskigo klubu „Dynamo Chorzow”. Turnuje ci juz lod downa, cheba ze dwadziyscia lot. Pora tam ci juz myndali erbnol, nale tyn latosny to bol Jejigo nojlepszyjszy, przi kierym sie bali i poslimtol. Strzybny myndal. Terozki Go nasze kibice niy poradzom sie we Chorzowie doczkac, bo – jak godol Marcel Truchan, wiceprezes „Dynamitu” – Tomasz Sikora sztartuje jesce terozki jesce i we mistrzostwach Ojropy, i we Pucharze Swiata. I tak sie wszyjskie miarkujom co jesce niy pojndzie na pynzyjo – nikiej to bol pedziol – ize jesce bydzie sam nom pokazowol co poradzi... a poradzi na isto mocka.
Miolby mozno i goldowy myndal, kiejby tyn lostatni roz przi szczylaniu trefiol tam kaj trza. Nale ... stalo sie, niy trefiol. To gynal nikiej we starym slonskim wicu:
Siedzom sie we szynku: poruch mysliwcow i jedyn „biatlonista’. Wszyjskie sie kwolom, aszom co tyz to sie jejim niy przidarzilo na gonie i co tyz tam we zyciu niy uszczylyli. Na lostatek prziszlo dran na tego szportowca, na tego „biatlonisty”, kiery tyz przeca szczylac poradzi.
– Wiycie, bolech ci kiejsik we telkim srogim lesie (niy byda godol kaj, cobyscie mi niy zowisciyli). Ida sie tak, ida, flinta mom pod parzom a tu loroz wyfuknol ci na mie pieronym srogi sornik. Jo nic ino biera flinta do slypia, cyluja i prask – sornik lezy jak dugi, tak ci sie wykopyrtnol.
– Ida dalszij a sam loroz ze krzokow wyparzol richtik srogi kyndroz. Jo ta moja flinta anlyjguja, cyluja i ryp ze lobioch rul. Loka mrzik i kyndroz szlapy wyciong na amynt. Niy zebrolech ze sia tego gizda bo bol za srogi.
– No, toz deptom dalszij, boch kciol jak nojwiyncyj we tym lesie lobejrzec, a sam ci na mie pruje ber srogi nikiej kalymba. No to jo juzas ta moja flinta do slypia, cyluja i ...
Na to ftosik ze kamratow za jejigo plecoma cichusko godo:
– Pieronie lognisty! Kiej juz tego bera praskniesz, to cie tak gichna bez pysk co sie sam blank szkopyrtniesz z tego stolka!
Tyn nasz szportowiec – i niy godom sam lo naszym Tomaszu Sikorze – rzondzi ci dalszij:
– Cyluja, cyluja gynal, pomalusku – drzist – i niy trefolech ci tego bera!
Nale, terozki juz momy juz marzec. A kiej marzec, to i gryfne powiarki:
„Co we marcu urosnie, to we moju zmarznie”.
„Kiej marzec ze mrozym slazuje, to nasz moj sniygiym posuje”.
„Kiej we marcu zgrzmoty, urosnie lobiyli nikiej ploty”.
Marzec to tyz jes miesionc kiej niy za tela ludzi idom do oltorza, zyniom sie. Bo to bezmac we poscie sie niy darzi i czamu by tam jesce fajer bajstlowac. I tu mi sie spomnialo cosik lo jednym mojim kamracie. Trefiyli my sie do kupy we telkim srogim zanatorjum i napoczyno sie godka:
– A, suchej ino Antek, jak ci leci we tyj zyniaczce? – pytom sie tego kamrata.
– Wiysz, jo sie we marcu lozyniol, jes ci to terozki trzeci miesionc, wszyjsko sie jesce moge przidarzic, tela co jo miarkuja, ize sie byda musiol wzionc szajdong.
– A co? Niy przajesz ji, mozno napoczla cie zdrodzac, skoko ci na lewo?
– Nale, kaj tam. My som dobro pora. I niy bolo by tak blank zle, kiejby moja staro niy kciala ciyngiym geldtu. Lonyj ciyngiym trza pijyndzy. Z ranca, przi sniodaniu – godo co jeji trza geldu, przi lobiedzie tyz jeji potrza pijyndzy, przi wieczerzy – tyz. Idymy nynac, jo by jesce kuknol na cosik we telewizyji – lona ci juzas napoczyno godac lo pijondzach.
– No, to mosz prawie, to jes niy do szczimanio. Nale na co twojij babie tela pijyndzy?
– Tego to jo tak gynal niy miarkuja ... nale jescech jeji zodnych niy dol!!! >>>>
Napocznol zech lod tego co muszymy sie rychtowac na Wielkanoc, na nasze nojwiynksze swiynto. We lonski wtorek mieli my lostatki, nasz fajer – gryfnego „sledzia” – abo (nikiej sie to downij godalo) zapusty. Zapusty, to tyz bol colki karnawal, nale na lostatek to bol „miynsopust”, znacy te lostatnie trzi dni; lostatki. Bezmac we tyn lostatni wtorek (skorzij strzody popielcowyj) zawdy za dzwiyrzami szynku, kaj festelnie fajrowali, styrczol dziobol, czechmon coby sie naszkryflac do swojigo hefta wszyjskich tych, kierzy fajrowali dalszij nizli do polnocki. Tyn ci to miynsopust, te lostatki to jes sam u nos na isto festelnie stary zwyk. Juz kajsik na lostatek szesnostygo wiyka telki nasz poyta, kierego juz mozno zodyn niy boczy, Kasper Miaskowski naszkryflol bol telkie sztrofki lo tym lostatnim dniu:
A nie tak snac maluja malarze Dyanny,
Jako sie dzis ustroja nasze w Polsce panny.
Kto policzy ferety, manele, lancuszki
Choc sie na to zalegly w owym domu dluzki?
Kto szaty haftowane i drut wkolo zloty,
Ze malo snac od samej sto zlotych roboty?
A ten towar najwiecej w miesopusty pluzy,
Gdy sudanny mlodzieniec strojnej pannie sluzy.
A Kupido, stanawszy na ustroniu w kroku,
Nalozywszy strzale, ciagnie luk po oku.
I tak podczas ugodzi we serca ich obedwie,
Ze bez siebie szaleja i zyc moga ledwie.
Godzi sie sam jesce spomniec co nojlepszyjesze lostatki byli zawdy we Nowym Orleanie. Daleko, pra? Nale i my sam u nos zawdy mieli radzi tyn colki „jazz” nowoorleanski. Terozki po tyj srogij dmie, po tym „huraganie”, kiery te miasto we wodzie utonkol i lobalol chnet pola miasta juz to inakszij jes. We tym nowym Orleanie fajrowalo sie lod jakisik sto piyncdziesiont lot „Merdi Gras” co sie ze francuskigo tuplikuje na nasze nikiej „tusty wtorek”. Latos tam tyz fajrowali, nale to juz niy bolo to co piyrwyj. U nos jes fetowny szczwortek, kiej cko sie bez lopamiyntanio kreple a u nich we Americe, tam kaj nojwiyncyj Nyjgrow bolo (i poradziyli na isto szykownie grac tyn „jazz”) bol to „fetowny wtorek”. Tela, co u nos zodyn juz nie boczol lo tyj tragedyji we Nowym Orleanie. Przeca my sam momy wazniyjsze sprawy, polityka, wto kogo do gyrichtu zakludziol, wto jesce zakludzi, co jesce nasze ministry wypokopiom ? Nale, to jes polityka i jo dzisioj niy lo tym, chocia...sam mi sie spomniol wic, kiery mozno i jes skuplowany ze tym, co sie sam u nos we Polsce dzieje?
Sprawa we gyrichcie. Wolajom jakigosik tam swiadka. Zawolali sekretorka, modo, gryfno i szykowno dziolcha.
– Cy loni wiedzom, co tyz sie mogom doczkac, kiej bydom falesznie zeznowac? – pyto sondca tyj dziolchy.
– Ja, ja – godo ta dziywa, ta swiyrgoluszka. – Szef cosik godol lo jakisik tam dwiestuch tysiyncy dularow i lo pelcu ze norkow.....
Jak to modzioki we szuli terozki godajom – i niy jes to jejich polityka, ino gejografio Polski: „piernik, Kopernik i lojciec Rydzyk !!!” >>>>
Niy tak downo pochowali ze srogom paradom ksiyndza Jana Twardowskiego. Lon ci mocka gryfnych sztrofek naszkryflol i idzie sam terozki spomniec jesce telkie slowecka, telkie jankorne, nale i mondre sztrofki:
Od ciemnej grudki prochu, ktora smolisz rece,
Z namaszczeniem rzuconej w Popielcowa Srode –
Cichutka radosc wzbiera, O, rzuc prochu wiecej,
Na warkocz, na czupryne, w ksiazeczki, na brode ...
Bo przeciez od tej grudki – wiosna w drzwiach kosciola
(...) Bedzie wiecej spowiedzi i dobrych przyrzeczen –
Wiele rzeczy skradzionych powroci w czas krotki –
A wszystko sie rozpocznie po prostu od Srody,
I wlasnie od popiolu ... od smolacej grudki.
Ja, po tym colkim „sledziu” mieli my strzoda popielcowo. Dlo wieluch ludzi jes ci to znak, zymbol, kiery wiela znacy. Dlo niyftorych jes to jakosik uciycha, szpas tak nikiej lobejrzec Indianera ze fajfkom „pokoju”, kiej wlezom razinku na tyn czos do kosciola. Idzie mi lo te posucie gowy hasiym ze palymek. Nale, napoczyno sie lod tyj strzody Wielgi Post. W tyn dziyn nojwazniyjsze to som starodowne slowecka :
„Pamiyntej, ize prochym jezdes i we tyn proch sie lobrocisz”. Mozno to zdziebko inakszij kapelonki godajom, ino jo to pedziol po naszymu. Znacy to, co cowiek mo boczyc, ize na isto zemrzi. Te posucie gowy hasiym mo nom dac skozac, ize ci wszyjsko na tym swiycie, tyz i nasze zywobycie, jes psinco we wercie, jes ino na kwilka. Mijo, ucieko wszyjsko na tym swiycie a przi tym i nasze mode lata, slawa, to co cowiekowi sie zdo, co jes festelnie wywolany, colko wizgyrnosc, colko szykownosc. Jes to szlus wszyjskigo. Tym fajrantym jes nasze lodynscie ze tego swiata – kuknonc idzie na ta smiyrtka.
I nic sam po kamratach, po pijondzach i po wieluch, wieluch inkszych rzecach. Na wszyjskich przijndzie dran, wszyjskich trefi tyn som lostatek. Tela, co te posucie gowy tym hasiym to niy jakosik czorno magia, nale tyn zwyk mo cowiekowi wytuplikowac, ize zemrzicie to niy fajrant wszyjskigo ino, co jes jesce inksze zycie, kierego sie niy idzie forsztelowac, kierego zodyn niy poradzi sie wystawic. Nasze zywobycie wartko przefurgnie, citnom choby te popiylcowe hasie wszyjskie szykowne, gryfne loka mrziki, kiere my sam na tym swiycie przefyrtali. A co ci po nos lostanie? Co my lostawiymy za sia? Jak to bydzie, kiej juz przekraczujymy ta szwela, ta granicy smiyrci? Ezli bydzie nos ftosik jesce spominol? Bo tak na isto to cowiek dwa razy musi umrzitnonc. Piyrszy roz, kiej nasze zycie snos wyjndzie. A drugi roz, to wtynczos, kiej lo nos juz zodyn niy bydzie boczol, na kiyrhof niy przijndzie swiycka lozzygac.
Wiycie! Bez colki rok momy mocka gryfnych dni, gryfnych fajerow, nale nojbarzij to cowiekowi lostanom we palicy: strzoda popielcowo i swiynta wielkanocne, lod kierych ta naszo wiara, to wszyjsko co sam na tym swiycie bajstlujymy – sie napoczyno. I zodne tam zwady, chatruszynie sie, szkorupiynie, kiere swiynta som wazniyjsze: Gody lebo Wielgo Noc, niy majom zodnego cweku. Gody som gryfne, fajniste nale Wielkanoc dowo nom tela, co mogymy rachowac na to, ize bali i smiertka niy weznie nom tego naszygo zycio, tego wiecznygo zycio.
No, cosik zech sam dzisioj za tela sie rozfaflol lo tym, lo czym tak na isto malo szkryflom, malo rzondza, boch – chocia bolech kapistrantym we naszyj „Jozefce” – wiela nigdy i nikandy niy miolech, i niy kciolech miec lo tym do pejdzynio. Toz mozno jesce jakisik wic na lostatek coby sam niy bolo tak jankornie.
Spowiydz wielkanocno. Idzie stary ze starom (bo go ta staro roz do roka wywlykla do kosciola) do suchatelnicy. Lon ze jednyj zajty, lona ze drugij i tyn kapelonek napoczyno jejich spowiadac. Nojprzodzij ta baba. A, ize lona bola deczko gucho to tyz godala blank glosno te wszyjskie swoji grzychy. Tyn jeji chop sucho – krom ksiyndza – i malo go pieron niy szczeli skuli tego, co lod tyj swojij staryj uslyszol. wiela to lona miala inkszych absztyfikantow, wiela razy to lona fyrtala bele kaj do zanatorjum ino skuli inkszych chopow i telkie tam. Nale, co lon niy bol nogly, niy bol postrzelony, lostawiol sie to wszyjsko dlo sia i nic jeji niy pedziol co uslyszol. Niyskorzij, bez lato, pokwanckali sie do kupy kajsik we Tatry. Flyjgowali sie, loddychali i kiejsik deptali tak po gorach aze sztopli na telkom richtik srogom przepasciom.
– Suchej ino moj stary – godo baba. A kiej jo by tak fukla na dol, to retnol bys ty mie?
– Wiysz .... a lobiecosz, ize kiej rzykna „ja” to ty na isto fukniesz ta na dol ???
A we marcu nikiej we garcu i to by mozno bolo na dzisioj a berol, lozprawiol nikiej we kozdo sobota

Ojgyn z Pniokow