Juz wiesna / na 25 marca 2006r
Ojgyn z Pniokow 25.03.2006
No, toz momy juz wiesna. tela co to jes kalyndorzowo wiesna a tak na isto to trza jesce na nia deczko doczkac. Chocia lostatnie dni klara bez dziyn gryfnie ci juz blyndowala, nale jesce to niy jes ta wiesna na kiero wszyjskie niy poradzom sie po tyj srogij zimie doczkac. Coby sam jom jakosik prziwolac wciepna sztrofki, kiere naszkryflol nasz internytowy kamrat Bogdan Dzierzawa mianowany Utopkiym:
Prziszla do miasta, paniczka wystrojono!
W parkach przisiadla i w ogrodach.
Bolerko biole loblykla i kiecka zielono,
Boso jes boroczka, nic niy mo na nogach.
Sikorka jom wito: Widzi Pon! Widzi Pon!
I miyndzy astkami lipy sie uwijo.
Szpok ji lodpedziol: Widza jom! Widza jom!
A jako jest gryfno bestyjo!
Paniczka udowo, ze nic niy slyszala,
Biere sie zaroz gibko do roboty.
Kwiotki i listki na stromach powiyszala,
Bo przeca zdonzyc chce do soboty.
Wisnie i czesnie nojprzod ukwiyciyla,
Potym gruszki i plonki paradne,
Choby mode panie do sluby przistrojila,
Slub bydzie w niydziela, potym szlajer spadnie.
Juz nad stromami zynioki furgajom,
Pszczoly, cmiyle i szmaterloki.
Drabko te wszyskie kwiotki zapylajom,
Przeca robotne to som chroboki. (...)
Kto tak poradzi rozweselic lidzi?
I do zegrodek z grabkami poslac.
Colko do zycio prziroda lobudzic!
Jest tako paniczka no przeca Wiosna!
Gryfne to, pra, i do tego po naszymu.
Wiesna, wiesna niyftorym chopom wyrcy, niyftorym babom zawodzo tyn fet nasztaplowany bez zima i sam terozki telki fal:
Chop z babom powadziyli sie nikiej sto dioskow; wadzom sie wadzom bo lon kajsik poszol ze geltakiym, lona tyz cosik tam napochala, larmo na colki karpyntel. Loroz baba idzie do badycimra, do „laziynki” seblyko sie blank do saga, zwyrtla sie tak pora razy przed zdrzadlym ze kozdyj zajty i godo:
A dobrze pieronowi tak, niech mo, co mo!!!
Nale wiesna, to niy ino gryfny czos. To tyz tak, co cowiek sie corozki barzij zgniyly robi, niy kce ze prykola wylazowac i telkie tam. I tu ci jes fal, kiej cowiek sie cuci z ranca, lotwiyro polekusku slypia i blank nic niy widzi, to znacy niy jes jesce monter i ... trza jesce lod nowa cosik szluknonc na locucynie. Bo jak godali lo wiesnie: „Wczas kacyce z zurawiami znacom wiesna ze cieplami”. I telkie jesce slowecka Mieczyslawa Romanowskiego:
„Skad leca ptacy? Leca z daleka,
W powietrzu gwarza radosnie.
Czy to juz wiosna? Serce jej czeka,
Sni nieustannie o wiosnie.”
A furgajom te ptoki, furgajom. tela, co nom sam terozki przismycyli ta diosecko „ptasio gripa”. A mozno to ino jakiesik mondroki wypokopiyli coby nos sztyjc strachowac, bo przeca my sam mieli juz roztomajte chorobska, te lod tych zegziolych kalymbow i telkie tam inksze. A ludziska zyjom tela co te wszyjskie japtykorze nabijajom kabzy na tych wszyjskich medikamyntach, kiere som tak by tak lo dupa loztrzas. Jo tam ze mojom Elzom i ze Swiekrom mom jedyn gryfny medikamynt na colko niymoc, nale niy byda sam tego godol, bo musza boczyc na ustawa lo wychowaniu we trzyzwosci.
Podwiyl co jesce niy colki sniyg ze cestow sie loztopiol, niy rozszmelcowol a sam jedyn telki starzik gzul wiela ino mog do autobusa, kiery juz na haltynszteli stol.
Ponboczku, dej cobych go jesce chyciol, Ponboczku dej cobych go zgoniol, Ponboczku dej coby mie lon niy citnol!!!
Loroz chlast, lobalol sie i pycholym prasknol do jarugi, do flapsu, do marasu.
Ponboczku! A musioles mie dichtowac, musioles mie tyrpac, ja ???
Wiesna. Mie sie to zawdy kupluje ze mojimi gryfnymi czasami, kiejech bol „druzynowym druzyny zuchowyj” we downym, ja we downym ZHP, jesce podwiyl te kosciylne niy zbajstlowali nowygo.
My bajstlowali roztomajte „biwaki”, roztomajte inksze pierdoly, tela co szlo to wszyjsko jakosik do kupy posklodac. Na lodwieczerz, abo na „zbiorce”, abo kajs tam przi lognisku spiywalo sie dzieckom:
„Na Wojtusia ze hasioka iskiyrycka mrygo,
Pojndz, a rzykna ci bojycka, bojka bydzie dugo”.
Jo lo tym godom boch kiejsik bol nojmodszy „druzynowy” zuchowy we Polsce. Downo to bolo i jak niyftore godajom niyprowda.Nale, tyz byli roztomajte gracki skuplowane ze wiesnom. Mozno lod napoczniyncio. Po piyncdziesiontym szostym zbajstlowali blank gynal ZHP. Te harcystwo, kiere jesce mialo za prowajdera tego Baden-Powella i naszygo Aleksandra Kaminskiego. To bolo ino pora lot, niyskorzij juzas sie napoczla polityka. Jo bol hajocikiym (niy metlac ze wojynnymi miymieckimi hajotami) lod piyndziesiontego szostego roka. Nojprzodzij we „siodymce”, kiero bola zbajstlowano przi Licyjom na 3-go Maja, kaj nojwazniyszy, druzynowy to bol belfer, Tadeusz Przybylowicz (niyskorzi komyndant huca chorzowskigo). Rok niyskorzij napocznolech bajstlowac druzyna zuchowo i bolech wtynczos nojmodszy druzynowy zuchowy. Nale, jo sam niy kciol sie asic. We tamtych czosach to sie dlo dziecek roztomajte rzecy bajstlowalo. Byli tyz i na wiesna telkie nikiej tonkanie Marzanny. Wszyjskie miarkowali, co to sie zawdy kajsik nad rzykom lodbywalo, nale u nos we Chorzowie krom gowniannyj Rawy to zodnyj rzyki niy ma i ta colko Marzanna trza bolo tonkac we jakimsik rybniku, jakimsik sublu, lechsztajchu. Nale, dziecka to mieli rade i zodyn niy jamrowol co lon do morza niy poszwimuje. Chocia, tak na isto ze tom Marzannom bolo roztomajcie. Niyjaki Maciej Stryjkowski we XVI wiyku szkryflol, ize „Sarmatowie Cerere, boginie ziemna, wynalezycielke zboza wszelkigo, zwali Marzanna”. Nale we Wielkij Polszcze i (sam u nos) na Slonsku siodmego dnia marca tonkajom Marzanna, loblykszy jom nikiej modo dziolcha. Terozki to przewekslowali na tyn piyrszy dziyn wiesny.
Tyz wtynczos lozprowiolech roztomajte gupoty i mianowali mie Baltazar. Nale to wszyjsko niy bolo telkie na richtik i po telkich blanderowych fajerach, marzannowych fajerach poradziolech tym naszym dzieckom spiywac:
„Na Wojtusia ze hasioka iskiyryczka mrugo,
Pojdz a rzykna ci bojeczka, bojka bydzie dugo”.
No, gryfne to i niy blank do lostatka posklodane, pra?
Tela, co jo gynal dwanoscie lot tymu lostol lobrany za rajce we tym naszym, Chorzowie. I niy bolbych sie tym terozki asiol, kiejby niy jedyn kamrat (mozno kamrat ?) z kierym my sie dugo niy widzieli na piyrszyj sesyji rzknol:
Dziyn dobry, druhu druzynowy!
I tak lostalo. Lon jes do dzisioj rajcom we Chorzowie, a jo terozki Wom gupoty lozprawiom, i tela!
A tak na lostatek, to jo juz sie festelnie tropia kiej ta wiesna na isto przijndzie, kiej ta gryfno launa wypyrsknie. Juz mi sie w slypiach cmawo robi, kiej sie pomiarkuja te stare mamzele jak napocznom fyrtac choby mode frele, kiej sie napocznom loblykac, a tak po prowdzie seblykac, nikiej te wszyjskie mode, gryfne, szwarne dziolszki. Bydom zwyrtac ze sagimi pympkoma na tych ... diosecko fetownych basiskach. Telkie, Wiycie? dzidzie-pierniki, telkie „lolitki” po piyncdziesiontce, kierym barzij rzykanie nizli rajcowanie klapuje.
A mozno ftosik mi przeciepnie zech jes jakisik zmierzly, i kiejby tak pedziec nikiej Wladyslaw Orkan godol:
Juz nie wroci, nie wroci
Mlodosci mojej burza
Czas sie przede mna kroci ,
A za mna sie wydluza”.
Ja, ja wyczytolech kajsik, ize cowiek, a nojbarzij chop, festelnie boczy, przipomino sie co bolo downij, za modych lot, a przepomni wszyjsko co bolo wczorej lebo zeszly tydziyn, i godali to festelne mondroki.
Wiesna, i wszyjskie terozki gawcom sie na reklamy we telewizyji. Nojwiyncyj jes telkich, kiere lozciepujom pijondze na cinze. Jedne dowajom piync procynt (ha,ha) jedne zdziebko wiyncyj a inksze kozom ino przijnsc i juz idzie erbnonc zdziebko geltu. I tu mi sie juzas spomniol jedyn stary wic:
Idzie telki elwer, kiery by kciol erbnonc jakiesik zlocioki na cinze we banku. Depto, tak depto i pod fusiskiuym sie godo:
Loni mi niy dadzom, loni mie bydom napasztowac lo jakiesik dochody, lo to cy jo kajsik niy mom juz cosik na krycha, jakisik szuld. Nale mozno mi cosik dajom?
Idzie dalszij i jamruje:
Kurde, jo juz sie tam kajsik zapozyczol, mozno i loni miarkujom i nic mi dzisioj niy dajom.
Jes juz chnet przi tym banku i dalszij medikuje:
Pieronie, na isto mie sam zodyn niy do zlocioka, bo jo juz mom mocka pijyndzy pozyczone. Ani mi na gorzola niy styknie, ani staryj na kwiotek skuli jeji gyburstaku, nale ida do tego banku!
Depto tak depto, prziszol aze pod tyn bank, wlazuje rajn i godo do kasijerki:
A jo mom w rzici wasze pozyczki ...
I wyloz, nic niy erbnol1
Spomniolech sam ta „ptasio gripa”. Ludzie, alflalf sie we colkim naszym kraju zrobiol, ludzie napoczli do hasioka wyciepowac ptoki, kiere jesce mieli we kilszranku. A jo, a jo poszol do masarza, lajstnolech sie gryfnego kokota, tak kole dwa a pol kilo, uparszczolech sie go gryfnie ze grzibami, ze ponkami i co tam jesce i ... rychtuja mojim babom lobiod (bolo to jakiesik dwa tydnie tymu nazod). Moja Elza pedziala co niy bydzie tyj kurzicy ckac, Swiekra nikiej jeji cera tyz niy. No, to coz mi lostalo. Weckolech go chnet colkigo ( na wieczerzo mi ino dwie kitki lostali) i po lobiedzie pokwanckolech sie do szynku na gryfny sznaps i piwo. I wiycie? Na drugi dziyn staro kwiyncy, kuco, charlo. Swiekra tyz jes niymocno, no nic ino „ptasio gripa”. A jo, a jo jes do dzisioj monter i ino zdziebko smarkom bo mie we siyni przewiolo.
I jesce cosik lo wiesnie, i lo tym co jo pieronski szpagat robia miyndzy naszom godkom a sztrofkami po polskimu; naszkryflol to bol Boleslaw Lesmian:
„Wybila godzina wiosna sie zaczyna,
Z chaty poprzez kwiaty wybiega dziewczyna,
Dzban zielony, pelen wody,
Niesie zmarlym dla ochlody
W skwar smiertelnej niepogody,
Co w proch wargi scina.”
A terozki jesce gupi wic: Elwer telki zicnol kole plota i napasztuje wszyjskich, kierzy tam deptajom:
Panoczku, a dalibyscie biydokowi pora ceskich, pora drobnych na chlyb...
Niy mom pijyndzy godo tyn istny napasztniynty bez tego elwra.
No, toz bier sie do roboty zgniyluchu przebrzidly! godo elwer.
A skuli tego coch lo roztomajtych fizymatyntach sam godol, to rzykna jesce cosik, co aze do naszyj „komuny” siyngo:
Stary purt, bryniol styrcy na cescie a dziynnikarka ze telewizyji cosik sie go pyto. Lon na to lodpedziol: Wiedzom Loni, bryna to jes dobro rzec, tela co ludzie lo nij zle godajom!
A lo dziolchach, lo smiyrguscie, i lo tym cym na wiesna idzie jesce dziolchy logupic, to mozno inkszym razym a terozki to by bolo na tela a berol lozprawiol nikiej we kozdo sobota
Ojgyn z Pniokow