Fajrowanie w moju / na 06 maja 2006r
Ojgyn z Pniokow 05.05.2006

No, toz momy juz po tych siaronskich fajerach, a mozno i gryfnych ???. Wszyjskie zwyrtne to mieli aze dziewiync dni fraj, tela co launa bolo niyhersko, ciyngiym lod soboty siompiylo i pieronym sie lochlodziylo. Nale, fajrowac szlo i mie sam ino zowisc brala skuli tego, co kiej jo jesce we werku bakol, tela uciychy, tela swiont za rajom nikiej terozki, to my niy mieli. Przeca telkigo naszego, festelnie polskigo wysztudiyrowanio roztomajtych swiont i fajrowanio na colki karpyntel toby zodyn kraj, zodno dziedzina by niy szczimali. Cy Amerikony prziszli by na te idy coby jedne swiynto dociepnonc, nale stare chocia bali i lod „komuny – jak to niyftore sam u nos godajom – lostawic? A tyn Piyrszy Moj to na isto niy jes swiynto, kiere wypokopiyli „komunisty”. Te swiynto Piyrwszy Moja – jak godali – to Swiynto Pracy wypokopiyli Amerikony juz we 1890 roku. Nale, nasze mondroki, te, kiere terozki sznupiom za wszyjskim co ci jes (lebo i niy) ze „komunom” skuplowane, zawdy miarkujom lepszij – abo jejim sie tak ino zdo. Kiej we Syjmie uchwolali, we dziewiyncdziesiontym roku,co bydymy terozki fajrowac Trzecigo Moja, to zodyn tam ani sie niy zajynknol i tego Piyrszego Moja niy lopowozol sie ze tego kalyndorza wyciepnonc. A tyn Trzeci Moj to skuli miarkowanio, ize we 1791 na telkim wywolanym Syjmie Styrolytniym uchwolyli naszo, nojszykowniyjszo we colkim swiycie „konstytucjo”. Tela co juz dwa lata niyskorzij Prusoki i Rusy juzas (drugi roz) nos potajlowali, i coby tego niy styklo, to jesce do kupy ze tymi tam Austrijokami do lostatka nos potajlowali we 1795.
Nojlepszyjszo, nojmodyrniyjszo „konstytucjo” tela, co juz naszyj Polski niy nastyklo, juz jeji niy bolo i kaj by lona jesce tam fongowala.
Suchom tak tych niyftorych angyjberow, cytom we roztomajtych cajtongach jaki to krziz kiejsik mieli wszyjskie sam u nos skuli tego piyrszego moja. Jak to kazowali majstry, lajtery, prowajdery lebo inksze szefy dyrdac, pyndalowac we tych colkich piyrszomojowych pochodach. A jo jakosik inakszij to dzisioj widza. Bez te moje chnet styrdziysci lot bakanio we werku, we Hucie „Kosciuszko” zodyn mi nicego niy kazowol. Jo szol som na tyn pochod, bo miolech srogo uciycha ze kamratami deptac, suchac tych gupot, kiere fandzolyli ze tyj biny, ze tyj tribuny a niyskorzij to my wszyjskie w te dyrdy pruli do nojblizszyjszyj knajpy, do dobrego szynku lebo kafyju i tam dziepiyro my festelnie fajrowali. I zawdy bolo mocka uciechy kiej sie jesce dalo skuplowac jakosik ferajna i do kupy pojnsc do panaziyntowego Parku Kultury i Wypoczynku we Chorzowie na srogo balandra, na krupnioki ze piwym i wusztlikami ze ruszta. A ino te nojbarzij partyjne, te wszyjskie sykretorze to sie strachali i na colki karpyntel wrzaskali coby jich zodyn inkszy sykretorz niy wyzdradziol, ize we tyn dziyn byli jesce i na mszy we kosciyle. Som bocza jednego spasnego sekretorza, kiery – podwiyl my niy napoczli maszyrowac we tym pochodzie – rachowol wszyjskich jejigo loddzialowych sykretorzy i dowol pozor coby zodnego niy chyblo na tym pochodzie. Nale, dom tymu terozki pokoj, bo jesce sie jakisik loszkliwiec znojdzie cosik i bydzie mie tam kajsik we IPN-ie lobadowol cy niy ma tam kajsik mojich papiorow. Widziolech bez te lata mocka ludzi, kierzy ze uciechom trajtali we tych pochodach a nieskorzij poradziyli sie gryfnie na swiyzym lufcie bawic. Rzyknie mozno ftosik, co to skuli tego, ize niy bolo tela nikiej terozki roztomajtych „rozrywek”, nale to niy jes tak na isto richtik prowda. Chocia jo jesce bocza, kiejzech bol piyrszy roz rajcom we Chorzowie (dwanoscie lot tymu nazod) zbajstlowali my gryfny festin na placu Mickiewicza we Chorzowie na kiery prziszol bali i nasz Chorzowiok arcybiskup Jez (co lo naszych prezidyntach i wywolanych rajcach niy spomna). Coby sie to tak blank niy kuplowalo ze Piyrszym Mojym rzykli my co to bydzie zawdy we lostatnio niydziela kwiytnia. I tak juz do dzisioj lostalo, chocia jes juz corozki gorzij, bo krom drogigo piwa i – jak downij – krupniokow i wusztlikow, wiela tam dobrego ujzdrzic juz niy idzie. Jes jesce jedyn telki gryfny „Festyn u Jozia” znacy we naszyj „Jozefce”, nale to juz jes inkszo pora galot.
A latos my Poloki (no, krom telkich pynzjonistow nikiej jo) fajrowali colkie dziewiync dni a te, kierzy zdziebko betkow nasciubiyli, naszporowali wykludziyli sie chnet na dwa tydnie kajsik na alsflug; niyftore to i kajsik za granica, do gorkich krajow. Gryfnie to latos trefiyli te swiynta, chocia bolopodanie juz pora lot tymu nazod. We 2001 roku te swiynta trefiyli we wtorek i szczwortek, we 2002 – we strzoda i piontek i ino 2004 bolo inakszij, i niy tak gryfnie bo Piyrszy Moj trefiol we sobota a Trzeci Moj we pyndzialek i niy szlo nijak wypokopic telkigo dugigo szlustydnia nikiej latosny, niy szlo zbajstlowac jakigosik szykownego alsflugu. Tyz przi telkim alsflugu moglo by sie przitrefic cos telkigo nikiej mojimu jednymu kamratowi, kiery robiol za szofera:
Telki srogi autok, autobus przikludiol sie do szweli, do granicy. Nojprzodzij bolo:
– Paniczki na lewo, panoczki na prawo; piwo i jscanie – kierys tam juz roz rozgzukane rajzyndry haltujom tyn altok. Po jakimsik czasie, kiej juz wszyjskie wkarycyli sie do autobusa szofer pyto:
– Ezli sam kogos wom faluje, brakuje?
Nic, zodyn sie niy lodzywo, cicho.
Kiej juz ta szwela przejechali (paskontrola, celniki i take tam mecyje) do szofera podlazuje jedyn telki istny i godo, lekko bronczy, mamro cosik pod fusiskiym:
– Panie szofer, a sam niy ma mojij staryj.
– No, przeca jo sie pytol wszyjskich ezli kogo niy brakuje.
Na to tyn istny:
– Przeca jo niy godom co mie lonyj faluje, ino godom co ji .. niy ma!!
I juzas – jakech to juz szkryflol – musza zrobic tyn szpagat miyndzy naszom godkom a sztrofkami naszkryflanymi bez polskich a niy naszych poytow.
Czy jest milszego co nad majowa podroz z kochanka? ...
Slychajcie: Byszow – noc – pocalunek pierwszy na ganku,
Chodorkow – kilka slow: „Leosiu moj!” – „Maniu serdeczna!” –
Berdyczow – lzy i gniew – pojednanie i milosc wieczna.
O pare mil – utarczka znow i rozpacz ostateczna,
Zgryzota – zal – wieczorny upal i chlod o poranku,
Milutki das – westchnienie – smiech – rozmowa niedorzeczna;
Tupniecie nozka – wstyd i lzy, i „kocham” bez ustanku.
Gryfne to, co naszkryflol jesce we dziewiytnostym wiyku Leonard Sowinski, pra ?
A mie sie to spomnialo skuli tego, co i jo, i moje kamraty – jesce za modziokow – napoczynali my juz we moju rajzowac bele kaj, bele ino citnonc ze tego, wtynczos festelnie zasmyndzonego, cornego i zapaskudzonego Chorzowa. Fyrtali my kaj sie ino dalo. Niy byli to delsze rajzy, mozno ino poranoscie lebo jakisik poradziesiont kilomyjtrow, nale zawdy cowiek kciol byc deczko na swiyzym lufcie, nojbarzij ... to ze jakomsik gryfnom frelom. Rajzowalo sie lebo we gory, kajsik niy daleko, na Szyndzielnia, do Wisly, lebo tyz – kiej bolo barzij gorko – to nad woda; a mieli my sam (i momy !) mocka tajchow, subli i kowiorkow mocka naobkolo. Na telko tyz rajza wybrol sie jedyn moj somsiod Pyjter Janiurek (pora lot lodymie starszyjszy) ze swojimi kamratami. A, ize to byli modzioki i niyopaterne hojroki, wlejzli sie na dach cuga, kierym jechali kajsik nad ploso, kierego dzisioj juz gynal niy spomna. No, i tyn moj kamrat, Pyjter Janiurek (jejigo starszyjszy bracik bol „ambasadorym” we Czechoslowacji) juz do tego subla niy dotrzimol. Prasknol palicom we jakosik zojla, kiero tam na tyj sztrece bola i sleciol z tego cuga ... mieli ci my niygryfny niyskorzij pogrzyb a ze colkigo alsfuga wylazlo ino gowno z dziurkom.
W moju tyz, te juzas, co deptali do szkoly i nie mieli ino gupot we gowie, to lod zawdy rychtowali sie do tych downiyjszych, jesce niy zwekslowanych „maturow”. Kasztonce napoczynali kwisc, to juz sie miarkowalo, ize do tego nojwazniyjszego we zyciu modziokow prifongu jes chnet, chnet. Te, co kiejsik zdowali te „matury” boczom jesce wiela to zdrowio kosztowalo i wiela cowiek sie nanerwowol, natropiol coby na lostatku pedziec: no, zbyte, mom te „swiadectwo dojrzalosci”!
Juz drugi roz modzioki ringujom sie ze tymi zwekslowanymi maturoma. Latos matury napoczli sie we szczwortego moja a te, kiere je musieli zdowac, bydom miarkowac ezli zdali, ezli niy dziepiyro kajsik kole jedynostego lipca. Mie, to by pieron szczelol ze nerwow. Nale, te nasze modzioki som mondrzyjsze. Lone miast doczkac co jejim te rechtory wyrychtujom, balangujom na colki karpyntel lebo wykludzajom sie kajsik do inkszych krajow coby zdziebko przidubnonc do taszyngeldu, kiery – niyftore ino – erbnom lod lojcow na wywczasy. To juz nale niy jes moja utropa; jo jesce zdowol matura za starego piyrwyj i bez tego colkigo wnerwianio sie i rozgzukanio. I tyz skuli tego zweksluja sam zdziebko gront i napoczna ze inkszyj faski.
Jedyn istny bol u swojigo kamrata na loblywaniu skorki po pogrzybie jejigo trzeij slubnyj babeczki. Niyskorzij prziszol letko sztalchniynty do dom a jejigo staro tak prziliznie krochmali, zagaduje:
– Jakisik zes telki jankorny, markotny prziszoles ze tyj pogrzybowiny.
– Dzisz, to jes tak. Lon mie juz trzeci roz napytol na loblywanie skorki a jo ci sie mu niy mon jak lodpolic, lodwdziynczyc.
Mozno to i niy telkie szpasowne, nikiej to co sie wyrobio tam we Warszawie. A mocka sie tam dziyje, mocka. Trza ino dowac fest pozor co ta naszo telewizyjo pokazywo. Terozki, kiej juz wszyjskie som iste co tyn Lepper bydzie we rzondzie, i bydzie Lon nom pokazowac kaj to na isto kiszka rosnie – a godol, co tyn kraj jes nasz – to klapuje mi sam jedna szykowno spiywka, kiero wiskol juz poranoscie miesiyncy tymu nazod telki srogi wicman Krzysztof Daukszewicz (niy, niy jo spiywac niy byda, bo by mie zarozki ze tego radijoka wyciepli):

Ten kraj jest nasz i wasz,
Nie dajmy bic sie w twarz.
Lecz jesli bedzie nasz,
To juz nie bedzie wasz.
Chyba, ze bedzie wasz,
Wtedy nie bedzie nasz.
Lecz gdy nie bedzie nasz
To i nie bedzie wasz.
Bowiem, gdy bedzie wasz,
Wtedy sie wkurzy nas.
No i oberwie wasz,
W te nasza wspolna twarz.
A puenta piesni tej
Wyborczy widzac znoj,
W nim kraj jest nasz i wasz
Lecz coraz mniej jest moj.

A boczycie jesce, kiej tyn Jyndrek lod wysucia obiyli, godol coby tak mog jednymu we telewizyji zurnalistowi dac we „papa” !
A godajom tyz ze colkom paradom te wszyjskie srogie angyjbery (niyftore posly): „Przeca my som herskie „zdrowe” – to ino colko Polska prziszla lo gowa, i fest zwarijowala.” A mie sie zdo, co to niy my, ino Loni majom ci juz zgerowany, skisniynty filip a hyrne som nikiej „silikon” w babsich cyckach.
Nale, coby ciyngiym niy faflac lo tyj polityce, idzie tym naszym gryfcokom we Warszawie rzyknonc po lacinie (kiejsik tak sie na mszy godalo): „Fiat volunta stua” (i niech sie stanie wola Twoja).
A bezmac cowiek tym jes inkszy lod malupicy, niy skuli tego co poradzi godac, ino, ize poradzi, jak zodne inksze boze stworzynie, cyganic. Telkie wypokopiynie cygonstw i ku tymu ta energio coby je spamiyntac posilajom i – nikiej to mondroki godajom – „aktywizujom” filip cowieka, cygona i chachmynta. Skuli tego filipy, mozgownice tych istnych, kierzy som „na bakier” ze prowdom, starzyjom sie pomalusku, langzam. Idzie pedziec, co cygon mozno i rychtuje sie cesta do piekla, nale aby niy trefi tam ze „Alzheimerym”.
Kiej to sie tak wszyjsko posklodo do kupy to lostanie ino juzas jedna lacinsko powiarka : „Magna ofia coeli” co znacy, ize niybu to jes ganc egal.
Tak mi sie zdo, co szloby zrobic fajrant tego dzisiyjszego beranio fest gryfnom sztrofkom Boleslawa Lesmiana:
Zmierzchu majowy, purpura sie sciel!
Z jablonnych kwiatow – czar tobie i biel! ...
W jedna sie fale stapiaja bez fal –
Ze swiatlem smutek, a ze smutkiem – dal.
Ja, chocia to i wiesna nale tyn jankor za tym cego cowiek jesce niy doczkol, jesce niy przezol mozno barzij mu doskwiyro nizli to co jesce boczy i lo cym drugda przodzij sniku miarkuje i medikuje.
No, i to by mozno bolo na dzisioj a fandzolol, berol nizli we kozdo sobota

Ojgyn z Pniokow