A jo mom rod pazdziyrnik! / na 07 pazdziernika 2006r
Ojgyn z Pniokow 07.10.2006
No, toz momy juz pazdziyrnik colkim pyskiym. Ze tym miesioncym skuplowane jes wiela powiarkow ze kierych nojbarzij mom rod telkie
„Kiej pazdziyrnik mrozny, to niy bydzie styczyn grozny.”
„Kiej we pazdziyrniku sniygi, lody to we styczniu mocka wody.”
„Roncz przefurgnol gryfny wrzysiyn, juz pazdziyrnik i juz jesiyn.”
No, toz momy juz chnet za sia te nojlepszyjsze miesionce ku tymu, coby sie sam w doma narychtowac do porzondku forant na zima. Lostol jesce ino pazdziyrnik we kierym jes lostatni driker, coby jesce kronzano kapusta ukisic. Tak po prowdzie, to terozki te wszyjskie mode wydane i zyniole pyndalujom do tych roztomajtych „marketow” kaj idzie nojsc wszyjsko, i to bez utropy i staranio. Ino, ize zodno yma juz niy boczy jake to maszkety poradziyli nasze Olmy i Starziki sprawic. A wiela razy mie ci telkie smacysko chyci, kiej sie spomna starcynne zaprawianie, ize bych musiol sie chnet laclik zaknoltlowac pod karkiym, cobych sie niy uslimtol. Razinku jun we lipcu mozno sprawic nojlepsze logorki we kralzach na zima. Te, kiere idom do boncloka na „malosolne” to juzech rychtowol lod czerwiynia chocia na torgu byli lone jesce fest we wercie. Starka brali ino logorki mode, niy za srogie, fest zielone, blank swiyze i coby niy byli lobklupane, podropane i driny prozne. Telkie logorki trza bolo sztram powrazowac do kralzow litrokow a sniymi do kupy koper, krzon pokrony we lajstki, ziorka chadrychu, czosnek, listka ze wisniow, johankow lebo dombiu. Do wszyjskigo wloc woda przewarzono ze solom i zdziebkiym cukru, nale musi byc juz zimno. Klapnonc, zawrzic deklym na gominie i sztram fedrom. Terozki som telkie kralzy ze blaszannymi, zakryncanymi deklami i te som nojlepszyjsze, bo niy ma tela roboty nikiej przi tych kralzach ze flalmami, ze flampuchami. Dziyn-dwa potrzimac we cieplym aze sie weki lod samosci zawrzom a niyskorzij zakludzic do pywnicy coby byli we cmoku nale bez zima niy zamarzli. Trza ino dac pozor coby soli niy bolo za tela i niy za knap. Starka zawdy sami suli do garca ta sol coby zodyn sie niy kapnol wiela. Joch nale kiejsik ci jom wybadol, ize na jedyn liter wody to bola jedna kupowato lezka i ... jesce zdziebko. Nale, kiejbych tak sam kciol naszrajbowac wszyjskie olmine szpecyje to by pola tych, kiere mie suchajom lebo czytajom downo by juz usli. A ku tymu, te co niy poradzom po naszymu, po slonsku godac, zolwizol niy spokopiom lo cym jo sam szkryflom. Zasik te, co naszo godka majom radzi to i olmine maszkyty poradzom gynal same narychtowac. Pra?
Latos to juz i czesnie i wisnie szlo zaprawic, i podzimki, johanki lebo inksze jesce swiyntojonki. Chnet po nich, i to ani sie cowiek niy pozdol, kiej pokozali sie juz flalmy: kobylonki i nojlepszejsze do kolocza, uherki. A jo juz naszol latos jesce i lisowki, kiere som nojlepsze zaprawione we winie. Chocia musza pedziec, ize latos jejich jesce niy bolo tela, wiela lonskigo i zalonskigo roku. Coby lostac ino przi grzibach musza rzyknonc, ize blank dobre niy ino do gorzoly som zaprawione we loccie zieloniotki i rydze. Lozprawiolech ci kiejsik we „Radiu Piekary” ze jednym dochtorym, kiery sie pieronym na grzibach znol i miol je rod, nale dol skozac coby dowac pozor na nie, bo mozno krom laksyry idzie sie i do imyntu lotruc. Nale, kiej juz nojndziecie te rydze, to nojlepszejsze na zima som tak sprawione: swiyze, mode grzibolki ze pourzinanymi sztynglami wciepnonc do wrzawyj wody i warzic podwiyl sie niy pokozom biole szuminy. Wartko je na papior lebo futerbachowo lapa przeciepnonc i doczkac aze bydom blank suche. Niyskorzij trza je usztaplowac posute solom do boncloka, prziklapnonc deklym i jakomsik bergom. Do jodla idzie je niyskorzij zaprawic loctym i cwiblym. No, i na lostatek trza zakisic kapusta, tela co sie jom kwasi ino kajsik do poly pazdziyrnika. Jo to zawdy je sztamfuja do kralzow nale bocza jesce kiej moja starka wrajzowali ta kapusta do telkich srogich faskow po piwie. Nale, lo tym jo juz sam kiejsik rzondziol i niy byda tego tuplowanie eklerowol.
Nale, ze pazdziyrnikiym a mozno jesce barzij ze listopadym jes sknoltlowane jedne richtik dobre wino. Mroz na stromach, zimny wiater i krze ze winnymi berami. Zodyn by sie niy wystawiol, ize moge byc i telkie „winobranie”, pra? A jes ci tak kajniykaj na swiycie. Wino, kiere ino terozki pyndzom we telkich krajach jak Miymcy lebo Austrio. Jes ci to telki jak lone to mianujom „Eiswein”. Jes ci to wino, kiere sie robi ino ze fest zmarzniyntych winogronow. Te colkie winogrona trzimie sie na krzach aze do piyrszych mrozow i dziepiyro wtynczos sie je targo, wartko sie je jesce zamarzniynte sztamfuje we faskach i lodstawio do pywnice, coby gryfnie sie na wino zagerowali. Musi byc z ranca kajsik kole 7-8 gradusow mroza i wteda som lone nojlepszyjsze na te „lodowe” wino. Zbiyro sie je blank rano kole 6-tyj z ranca. Telkie wino musi pieronym dugo gerowac coby sniego bolo na isto dobre slepanie. Terozki miarkujecie po jakiymu ino we Miymcach, Austrii lebo na Morawach idzie telkie wino zrychtowac. Bo ino tam przilazujom wczas mrozy, kierych we telkich dziydzinach nikiej we Italiji, u Zabojadow, we Szpaniylsku lebo Portugalii chnet blank ci niy ma. Beztoz tyz som ludzie dlo kierych mozelskie lebo rynskie „eisweiny” som nojlepszyjsze. Piyrsze telkie wino upyndziyli juz we 1794 roku we Frankonii, nale terozki nojbarzij we wercie som telkie „icewines” ze Kanady ze telkij dziydziny, kiero sie downij mianowala Kolumbia Brytyjsko.Te wino jes festnie slodkie i mo na prowdy szykowny smak. Tela, co u nos idzie sie lajstnonc telkie lodowe wino miymieckie lebo ci jesce morawskie. I coby mi sam ftosik niy przeciepowol, te wino, kiere robi sie ze zmarzniyntych winnych berow to niy jes zodyn cufal ino nojzdrowsze juz lod pieronym starego piyrwyj wino na swiycie. Wiyncyj sam niy byda lo tym winie godac, bo juzas mi ftosik przeciepnie, co jo ino lo gorzole, winie lebo tym piwie rzondza a jesce ku tymu telkie ci mie smacysko biere, ize moga sie sam przi tym lozprawianiu uslimtac choby maluski bajtel bez laclika. >>>>
Zawdych miol we zocy beranie telkigo Karlika z Kocyndra. I niy roz godolech sam we radijoku lo tym. Nojprzodzij to starka mi to lozprawiali (konski jesce byli ci przedwojynne), zdziebko niyskorzij miolech jesce przilezitosc suchac Go za bajtla we radijoku, a na lostatek somech napocznol Jejigo konski klycic kamratkom i kamratom, hajocikom nikiej to wtynczos po piyncdziesiontym szostym roku godali na harcyrzy przi blanderze, przi lobozowyj fojerce. Mockach tego naumiol sie na spamiync. A miolech to festelnie rod. Terozki ino niyftore jesce poradza na spamiync, niyftore jesce pornuja, probuja naszkryflac ci to po naszymu. Bol telki jedyn konsek skuplowany ze szulom, a kiery mog sie richticznie przidarzic kajsik sam u nos na lecy jakij wsi, dziydzinie a ... mozno tyz i wejakimsik miyscie.
Jedyn bajtel miol naszkryflac do szuli telke zadanie: co to jes swinia? No, toz naszrajbowol cosik telkigo, cosik, co mozno tak idzie :
„Swinia, skuli tego co mo styry szlapy, jes gadzinom domowom. Napoczyno sie ta swinia, tyn kormik lod przodku dwiyma dziurkoma cernowanymi fest miynsym. Mianuje sie tyn przodek ryjokiym. Babuciowi festelnie tego ryjoka potrza. Bo ci tyn ryjok wszandy wtyko coby cosik wysznupac a co ino wywonio, zarozki chyto do pyska. Pychol, fresa tego kormika zamluje sie ze zymbiskow, dugido lynzyka i tego wszyjskigo co tyz ci tam do tego ryjoka wstyrko. Tyn dugi lynzyk wlazuje aze do trownicy, kiero biere do sia wszyjsko co ino ta swinia lyknie. Jes ci ta trownica srogo, bo kozdy ferkel, niyskorzyjszy kormik, mo festny spust i zre ciyngiym, i to wszyjsko. Beztoz mianujom jom swinia, nikiej kozdygo inkszego, kiery lonacy to same, choby i we polityce. Colkie juzas zarcie weksluje sie we tym kormiku na krupnioki, preswuszt, zymloki, leberka lebo jesce na kotlety i karminadle, kiere juzas som ino skuli tego, co tyn babuc wecko wszyjsko, co tyz nojndzie na drodze lebo we chlywiku.
Swninia na samym lostatku mo troldel, telki chwost kiery jes choby flaszyncijer, i kierym mele, metlo na wszyjskie zajty, bo przeca co inkszego ze tym klonkrym niy poradzi robic. Colko swinia styrcy na styruch szlapach ze kierych momy niyskorzij ajsbajny. I to gryfne ajbajny. Te szlapy som lod basiska aze do ziymi. Skuli tego ci tyn kormik, kiej niy lygo na flapsie, to poradzi stoc.
Colko tyz swinia jes lobciepano, lobkulano marasym pod kierym jes jeji skora, telko rubo szwarta, coby sie przi tym fecie blank niy lozleciala, niy lozeprala. Chopym lod swini jes wieprzek, jes babuc, kiery blank niy miarkuje po jakiymu lon tak na isto zyje, podwiyl go niy zakatrupiom. Juzas mode lod tyj swini, jeji dziecka to som prosioki, to som ferkle. A tyn co te babucie poradzi zaszlachtowac to, to ci jes masorz, kiery jigo jesce na lostatek poradzi rozlonacyc na tajle. Lod tyj kwilki, kiej masorz zagorgoli tego babucia, to lon jes umrzity. Lopucowano rzic lod tego babucia, lod tego kormika mianuje sie szinka lebo szoldra, kiero kozdy snos mo rod spuscic ze srogim pypciym, kiej mo za tela zlociokow. Inksze konski, lyjberwuszt, preswuszt, zymloki i krupnioki to terozki sie mogom lajstnonc elwry, pynzjonisty i te nikiej jo na tych loszkliwych, dioseckich „swiadczyniach przedemerytalnych”. Wszyjskie inksze tajle tego babucia masorz kali, sprzedowo na miynso i ze tego niyftory jes ci zarozki milijonyrym.
Do bachorow, do szczewow masorz wrazuje jakiesik miynso telkie ci malo we wercie i inksze tam abfale ze tego zbijanio, ze tego swiniobicio i niyskorzij na to godajom wuszt. Te wszyjskie lepszyjskie konski masorz wecko do kupy ze jejigo familijom, i beztoz tyz malo jes telkich masorzy coby niy byli masne, fetowne i fest spasne, i coby niy wozyli tela co poruch magistrackich byamtrow. I tych ci wszyjskich babuci, kormikow, swiniow jes ci u nos za tela, i niy godom sam lo tych, kiere noma tam we Warszawie reskiyrujom. Swinia idzie ujzdrzic, wykukac we chlywie, we szlomie, nale tyz jakech przodzij sam pedziol na spacyrze we Warszawie i we kozdym inkszym miyscie; mianujom sie to rajce miyjskie. My we Polsce momy aze za tela swiniow, i mogymy je wykludzac kajsik za granica, nale zodyn jejich tam niy kce, nikaj niy kce, a Ruskie to i te richiczne swinie, te kormiki na wuszty, tyz juz blank niy kcom. Bo tych swiniow, kiere sie mianujom srogimi angyjberami i mondrokami, to naszo colko Ojropa mo juz polno rzic i niy kcom sniymi lozprawiac; nale to znocie przeca, pra?
Izby we kierych miyszkajom swinie, babucie, kormiki i telkie tam jesce, zodyn i nigdy niy schronio, niy skludzi i skuli tego mianuje sie te izby chlywikoma. I niy metlac sam ze tymi modernymi telefolnami, kiere tyz niyftorzi mianujom chlywiki lebo „komorki”. Swinia, kiej jes mocka rado, to mlasko, siorbie, mamlo, charcy nikiej cowiek na sniku po jednyj lebo dwioch gryfnych halbeckach. I wtynczos niy idzie spokopic, eli to swinia podrzyznio cowieka, lebo jes to gynal na lopach.
Jakech sam juz pedziol, som roztomajte zorty swiniow. Tyn ci sam chop, kiery jes pragliwy i przepadzity, to tyz godajom na niygo swinia. Kiej sie juzas jakiesik tam dziecko ufifro, to mamulka padajom na niygo „prosia”. Ezli juzas ftosik jamruje, warguje na swoja wiara lebo na naszo corozki (ha,ha) gryfniyjszo Polska, szczworto Rzeczpospolito ze tymi Kacycoma na wiyrchu to, to jes blank srogo „olberswinia”. A jak ftosik, fto niy miarkuje cym sam u nos jes i poradzi sie skalic za pora zlociokow lebo za zesel we rzondzie, to tyz godajom ci nasze ludzie na niygo: „swinia tuplowano”. I tak sie szpekuluja, co to by na terozki styklo lo tych kormikach, swiniach i wszyjskich tych na swinie fest podanych ! Bo przeca, kiej sie cowiek kuknie na ta naszo „politycno” bina, to idzie ujdrzic niy jedna swinia nale poranoscie kormikow. Tym tuplym we lostatnich porunostuch dniach, we lostaytnich dwioch tydniach, prowda? Same to mogecie wymiarkowac i we radijoku, we cajtongach, i we telewizyji.
A terozki cosik blank ze inkszyj faski. Jo mom festelnie rod roztomajte lozprowki, powiarki i bojcynie lo tym, co ci sie tyz sam u nos za pieronym starego piyrwyj dziolo, co sam bolo dziwocznego, cy to we Chorzowie, we Bytoniu, Logiewnikach abo kajs indzij naobkolo nos. Rod mom suchac starych ludzi, czytac co tyz inksze naszkryflali lo naszych dziydzinach. Terozki momy jesce tyn moderny internyt, kaj tyz idzie nojsc festelnie interesantne gyszichty skuplowane ze naszym gryfnym Slonskiym. I tam, we tym intyrnycie naszolech cosik telkigo, ize jedyn wywolany artycha ze Zakopanygo, zamluje, zbiyro ci podpisy ludzi pod telkim listeckiym do arcybiskupa Damiana Zimonia, coby Lon wstawiol sie aze u samygo Papiyza skuli cofinanio srogij klontwy, kiero na te miasto i Bytomiokow ciepnol kajsik jesce we polowinie styrnostygo wiyka krakowski biskup Florian. Ta klontwa to bola beztoz, ize rajce miyjskie do kupy ze jejich birgemajstrym Fabriciusym zaciukali farorza i jejigo kapelonka. Nale, trza by sam dopedziec cosik podle raje, cosik lod cego sie to wszyjsko wziyno. Ano, godajom, co juz downo, downo tymu razinku we tym Bytoniu fedrowali mocka rudy strzybla, i na kierym to strzyble Bytonioki sie festnie bogaciyli. Byli juz telkie zabrane, ize bali nic sie ze plebanow i swojich farozyckow niy robiyli, blank jejich niy mieli we zocy; zodnygo dlo nichniy mieli reszpektu. Kiej ino cosik lod telkigo mondrygo plebana bytonskigo Piotra z Kozla cosik potrzebowali, to niy tyrali same do niygo ino posywali magistrackigo pedla ze byfyjlym, coby lon sam do nich sie przikludziol. Tyn Pyjter ze Kozla tak sie kiejsik znerwowol, tak ci go mory wziyni, ize kozol tam do tego Bytonia, do tych bytonskich rajcow podeptac kazatelowi, kaznodziyji Mikolojowi ze Pyskowic. Coby za tela sam niy bajdurzic, te rajce reskiyrowane bez jednego telkigo istnygo Wawrzynca (Lorenca), chyciyli tego plebana i tego jejigo kaznodziyje sprali jich festelnie i wciepli do subla kole kosciola swiyntyj Malgorzaty. A nojbarzij to tych wszyjskich jurzil i podbechtowol Bytoniokow jejich birgemajter Fabricius, kiery som festnie sie tyz na tym strzyble zbogaciol. Lon tyz bezmac tak ci sam nojbarzij podhajcowol tych wszyjskich ludzi, kierzy sie ciepli na tego plabana i jejigo kapelonka. Roztomajcie to niyskorzij godali. Jedne prawiyli, co bali i swiynty Jacek, swiynty Jacek przegodol do Bytoniokow jakosik tak:
„Mieszczanie bytomscy! Waszo chciwosc i chec posiadania przemijajacych skarbow ziemie doprowadzila was do tej strasznej zbrodni! Przekleta niechaj bedzie ta ziemia, ktora dotychczas dawala wam swoje skarby! Wody odwiecznych glebin niechaj zaleja skarby, a takze Wasze pozadanie tychze skarbow ! i Niechaj je tak dlugo wieza, jak dlugo bedzie zyl ostatni potomek zbrodniarza stojacego na czele miasta !”
I bolo to bezmac styrnostego wrzysnia, we dziyn Podwyzszynia Krziza Swiyntego we oktawie Najswietszej Marii Panny we 1363 roku (inksze godajom, co to bolo we 1367r). Inksze juzas rzondzoiyli, co krakowski biskup Florian, kiej sie ino do imyntu zwiedziol lo tym, wszyjskich zawolol, napytol ci tych nojgorszych przed jejigo trybunal. Tyn Wawrzyniec i tyn birgemajster Fabricius, i jesce inksze rajce prziznali sie to tego, ize utonkali tych dwioch ksiynzoszkow. Kiej sie to juz stalo, biskup Florian zebrol jejim wszyjskie „zaszczyty, godnosci” i urzyndy a jejim dzieckom i wnykom zebrol, lodebrol moznosc lostania ksiyndzami i erbniyncio wszyjskich „beneficjow” kosciylnych. Som Byton ze wszyjskimi kosciolami w niym i ze wszyjskimi parafioma naobkolo loblozol telkim kosciylnym srogim „interdyktym”. Bezmac dziepiyro po dwioch latach po wybulyniu kupy pijyndzy do Stolicy Apostolskij i na oltorz sw. Zygmunta we bytonskij farze NMPanny erbli yntlich zwolniynie ze tyj „ekskomuniki” i ze tego „interdyktu”. Byli tyz i telkie (choby Nicolai Liebenthal), kierzy godali, co ta klontwa fongowala ci bez colkie styrnoscie lot. Nale, jo tam niy jes historiker i niy byda sam wszyjskigo gynal eklerowol. Styknie, co rzykna, ize terozki jesce festelnie sie we tym naszym Bytoniu lo tyj klontwie rzondzi. Nale, podwiyl co, rzykna sam jesce, ize we Tarnowskich Gorach umrzil bezmac we 1873 lostatni pociotek tego birgymajstra Fabriciusa. Bol ci lon chudobny, golodupiec jak malo fto, i bol to berkmonym we jednyj za grubow rudy strzybla, kiere tam fedrowali. Skuli tego tyz dziepiyro wtynczos papiyz Urban IV syjmnol ta klontwa ze Bytonia. Nale, terozki jo ci sam wyczytol (we tyj „Gazecie.pl” we internycie), ize to jesce niy wszyjsko. Terozki we pojstrzodku Bytonia, strochajom wszyjski bulonce sie chalupy, familoki; gruby som ciyngiym zawiyrane, corozki wincyj jes we miyscie elwrow, zancy tych sam bezrobotnych. Ludzie som niymocne na telkie moderne terozki „depresje”. Idzie kuknonc co malusko, nale to richtik malusko lostalo ze tyj downyj swiytnosci Bytonia, kierego napoczniyncie idzie wywandlowac jesce ze strzydniowiycza. Mocka Bytoniokow jes przeprzitych (przekonanych), ize to wszyjsko jes skuli tyj klontwy ciepniyntyj na miasto we styrnostym wiyku bez krakowskigo biskupa. Jedna ze babow we Bytoniu pedziala, ize: „cosik wisi we lufcie (...) no, bo jak idzie wytuplikowac, co we Bytoniu nic niy wylazuje do porzondku. Styknie kuknonc ino naobkolo: sam rudery, ludzie niy majom roboty, wszyjskigo sie ludzio juz blank lodniykcialo.”
No, i terozki wziyni sie za to, za ta klontwa bytonskie artychy. We telkij bytonskij galeryji pod mianym „Kronika” Hubert Czerepok, chop ze Tater, ze Zakopanygo lo kierym juz przodzij rzodzic zech napocznol zbajstlowol telko (jak to loni mianujom) „inscynizacjo” pod mianym „Anatema”. Jes ci lona jednom tajlom telkij wystawy „Architektura Intymna/Architektura Porzucona”. Tyn artysta zbiyro terozki podpisy Bytoniokow pod telkim gryfnym listeckiym do samygo ci u nos arcybiskupa Damiana Zimonia. Szkryflo w niym lo wszyjskich bolokach, kiere tropiom tyn Byton. Festelnie prosi arcybiskupa lo wstawiynnictwo u naszygo papiyza Benedykta XVI lo hilfa, lo sciepniyncie tyj klontwy. Ku tymu jesce, przi tyj wystawie, idzie uslyszec ta colko klontwa po lacinie, i idzie jom przeczytac na scianie we siyni. Jak rzondzi tyn Gorol ze Zakopanygo, te miasto niy jes szczysne. Kiej ino Go napytali na ta wystawa, festelnie dugo ci sznupol po roztomajtych starych ksionzkach i cajtongach, aze trefiol ci na jakisik artikel lo tyj klontwie. A te wszyjskie terozki historikery juzas spiyrajom sie festelnie lo to, cy ciepnol ftosik telko klontwa na Byton, cy jom ftosil lodwolol, a mocka ludzi, i to niy ino we Bytoniu festelnie w nia wiyrzy. Mozno juz sie niy dojndzie do tego, jak to bolo po prowdzie. Przeca mozno to niy bola klontwa ino tyn „interdykt”, znacy sie bolo zakozan lodprawianie mszow. Nale podug prof. Jana Drabiny, telkigo badacza dziejow niy ino Bytonia tyn „interdykt” bol sciepniynty we 1711 roku, i to bez papiyza Klemensa XI, kiery nakozol bytomiokom festelno pokuta mieli lone poscic, wyspowiadac sie ze wszyjskich nojmynszych grzychow i posklodac srogo „jalmuzna” i jesce wiynksze wciepowac meszne we kosciolach. Tela co kozdy sam miyszkaniec Bytonia blank i nigdy niy uwiyrzol we sciepniyncie, we syjmnyncie tyj klontwy. Bo przeca bali i wywolany u nos na Slonsku ksiondz Jozef Szafranek kajs pod fajrant dziewiytnostygo wiyka mianowol ci bol Byton „przekleta kraina”. A zolwizol i tak bolo aze lod starego piyrwyj wszyjskie ludzie we Bytoniu zawdy wrocajom sie nazod do tyj klontwy, kiej ino cosik we miyscie zle sie dzieje; i cy to bolo we dziewiytnostym wiyku, lebo przi piyrszyj wojnie, przi powstaniach, przi drugij wojnie swiatowyj, i terozki bez te lostatnie styrdziysci-piyncdziesiont lot. No, i tyz blank terozki, terozki, kiej niy wszyjskim sie ta nowo (he,he) szczworto „rzeczpospolito” udala, wydarzila, wypolyla sie nikiej ta briwa ze cylindra lod jakigosik kaspra.
A co tyz tak na isto bydzie godajom baby na targu lebo we mangli kiej trza bydzie juzas festnie pokutowac coby ludziom we Bytoniu lepszij sie wiydlo, coby mieli darzyni, i to niy ino lod Ponboczka, nale tyz lod ludzi, kierzy noma terozki reskiyrujom i roztopiyrzajom sie wszandy choby tyn loswiatowy Rosynant lebo tyn nikiej fana na lufcie bronotny Yndrju.
Nale, to mozno kiejsik indzij a na dzisioj styknie tego wajanio a lozprawiol, berol nikiej we kozdo sobota
Ojgyn z Pniokow