Dzisioj fajer a jutro welonek! / na 11 listopada 2006r
Ojgyn z Pniokow 1.11.2006

No, toz momy jutro juzas festelnie bajzlowaty dziyn, juzas muszymy welowac naszych rajcow, kierzy bez lostatnie trzi-styry tydnie tela nom snochwiali, coby tego i sto hamerikonskich stolorzy niy posklodalo. Niy byda sam gynal godol lo tych wszyjskich, kiere sie na te zesle ryjom, a tym barzij lo tych, kierzy sie niy dajom lod tych fetownych stolkow lodchlastnonc, izby mie skuli tego i ze tego naszygo radijoka wyciepli, bo ... przeca mozno wszyjsko sam u nos we Polsce, i jesce barzij we naszych slonskich dziydzinach godac, tela co do staryj pod pierzinom i tak coby zodyn somsiod – nikiej ta lod tych kurwikow – niy usuchali i niy nagrali. I jes przeca ta szykowno „cisza przedwyborczo”. Beztoz juz tyz ani zdziebka wiyncyj, same przeca miarkujecie, co do welonku trza pojnsc, coby niy welowali niyftore za nos. Te, kierych sam jutro niy bydzie przi welonku, te nigdy niy bydom mieli prawie. A niyskorzij jamrowanie, co to jes wszyjsko lo dupa loztrzas, to ino skuli tego, ize mocka, nale to richtik mocka ludziow do tych urnow niy depto i blank niy wciepuje tych swojich szkartek. Bali i kapelonki wszyjskich kcom narajic, coby jednakowoz pokwanckali sie do welonku. Tyn, co citnol lod swojigo urzondu (obowiazku) nigdy niy bydzie miol prawie, choby niyskorzij niy wiym jak wajol i jamrowol na inkszych, kierzy za niygo welowali, kierym sie kcialo deptac do tego welonku, kierzy ... eee styknie tego, prowda? Nale, jesce idzie sam dopedziec, co nom wszyjskie snochwiajom wiela ino wlejzie, a kiej sie juz do tego zesla prziflostrujom, to niyskorzij poradzom bez colkie styry lata fandzolic nikiej cygon na torgu. Bo polityka to niy jes szpas, gracka dlo moresnych dziolszkow. Polityka to zabawa dlo styrconcych naprociw siebie guldogow. A juz bezmac som Sofokles na pytani, ezli cyganstwo jes godne pogardy, pedziol bol: „Niy, ezli moge nos lod cegosik localic!” A tych wszyjskich naszych (he, he, he) samtyjszych politykierow to juz sie niy pyto po co kcom dojnsc do wladzy, ino jak to kcom zrobic! I jo, kiejech jesce tyz bol tym rajcom we chorzowskim urzyndzie naszkryflolech telke rzykani, telki pociorek, kiery Wom sam wciepna i po naszymu i po polskimu (jakech to wtynczos rzondziol):
„Ponboczku sprow,
Cobych sam niy klyciol i niy lozwol sie
Pokiel zech niy jes istny, ize mom
Cosik do pedzynio!”
A po polskimu to bydzie tak jakosik te rzykanie, ta „modlitwa”:
„Panie Boze spraw,
Abym nie gledzil i nie odzywal sie,
Poki nie jestem pewny, ze mam
Cos do powiedzenia!”
Nale, tyz kiejsik we naszyj chorzowskij Radzie Miyjskij bol jedyn wicny karlus, a ize niy bol we tyj nojwazniyjszym regiyrongu, we tym nojwazniyjszym wtynczos ferajnie (niy byda godol fto, a mozno sie kapniecie, ize to JO?), kiery po tym colkim klycyniu, plycyniu na kozdyj sesyji i fandzolyniu choby potrzaskany, wloz na ta ambona i napocznol godac coby uchwolic nowo miyjsko uchwala, telki gryfny projykt, kiery by mozno wszyjskie we naszym miyscie tyz przijynli:
Projykt uchwaly: –
– Coby zawdy we Chorzowie bola gryfno pogoda !
– Coby to wszyjsko przeciepnonc na Prezidynta miasta!
I bydzie gryfnie a wszyjskie maluskie utrzidupskie bydom wachowac. Tela, co ... tego niy uchwolyli !!!
Tak sie kiejsik szkryflalo „uchwaly” – bo zawdy Prezidynt wteda musiol wachowac, coby „uchwala” bola cosik we wercie.
I tu mi sie spomniol wic, (a mozno niy ino wic, nale richticzno prowda?), kiery gynal sam sztimuje. Pytajom sie profesora Miodka:
– Czy je dobrze po polskimu pedziec „porachuje”?
Pon Profesor pomedikowol, podropol sie po palicy i godo:
– Na isto ja, nale cy nie lepszij bolo by pedziec „juz czas panowie”!!!
Styry lata tymu tyz bol gryfny (nikiej zawdy) welonek na rajcow, landratow, birgymajstrow i prezidyntow miast, dziydzin, gmin, wsiow i cego tam jesce. Wiela ludzi na tyn welonek niy podeptalo, niy pokwanckalo sie do tych colkich „lokali wyborczych” i niyskorzi wszyjskie dali sie do beku, jamrowanio, wajanio, ize jejim na lostuda sie terozki robi po tym welonku. A malo, kiery tak gynal suchol, co tyz jimu te wszyjskie „kandidaty” snochwiajom, co to tyz za byrny na wiyrbie snochwiajom, te wszyjskie jejich lobiycki pod kiecki, kierych bolo polno i we tych krzinkach na listy, i na laternach i bele kaj. Lobiycki nojgryfniyjszych we Polsce dziydzin, we kierych ino te, co to sie do grotka ryjom ludziskom snochwiajom. Ludzie! We colkij Polsce aze trzista tysiyncy chopa kce sie weprac, wryc do tych miyjskich, krysowych, wojywodzkich radow, syjmikow i cego tam jesce. I styknie, co ino kozdy snich do dziesiync gryfnych lobiycek, pokoze dziesiync recytpow na to, coby nom bolo lepszij a „ludzie zyli dostatniej”. A to juz jes do kupy wiyncyj nizli trzi milijony roztomajtych rzecy, kiere – kiejby ino szlo je zbajstlowac – to by sam u nos we kozdyj gminie, kozdym miyscie, kozdym krysie bolo na isto niybo na ziymi. Ino, ize zodyn niy boczy, co mondroki ci to ciyngiym godali, szkryflali, tuplikowali izby dowac pozor, coby niy we wszyjsko wiyrzyc, bo przeca – jak to nasze Starki i staroszki prawiyli – ze proznego i Salomon niy nakido.Wszyjskie sie chytajom tych pijyndzy ze tyj Ojropyjskij Unii, wszyjskim sie zdo co ino lone poradzom te pijondze erbnonc, bali i te, kiere zawdy ta Unio mieli w rzici i kcieli coby my tam nigdy i nikandy niy wlazowali. I nic ze tyj godki. Choby fto grochym lo sciana praskol. Kcialo by sie terozki pedziec, a i za poranoscie miesiyncy tyz to bydymy godac: a mocie wszyjskie coscie kcieli! I tu mi spomniala mondro godka, kieroch we jednym cajtongu wycytol:
„Zaleta demokracji jest to, ze nikt, kto zostal wybrany, nie jest glupszy niz ci, co go wybrali. Im wiec glupszy jest ten wybrany, tym glupsi ci, co go wybrali”. Miarkujecie ? A gorszycie sie na mie ? Ja? Toz pogodomy juzas za jakiesik , nojprzodzij trzi a niyskorzij za styry lata, przi WELONKU. I niy biercie sie tego do sia, ino deptejcie do tych waszych „punktow wyborczych” coby tyn krojc podszkryflac tam kaj Wom to klapuje. Niy idzie zicnonc kole telewizyji i udowac co nic sie sam u nos niy dzieje. Trza na tyn welonek, na te wybory pojncsc i tela. Zodyn tego za nos niy zbajstluje! To bydzie, tyn welonek dziepiyro jutro, we niydziela, a dzisioj to momy – nikiej zawdy u nos – srogi fajer, srogie swiynto: Narodowy Dziyn Niypodleglosci.
Dziyn, „Swiynto Niypodlyglosci”, i – nikiej to mondroki godajom – „Odrodzenie Niepodleglosci Panstwa Polskigo”. Po trzech „rozbiorach”, po iber dwiesta latach niywoli (jak sie rachuje lod 1709 roka, kiej sie to wszyjsko lod ruskich napoczlo) prziszlo te lodrodzyni Rzeczpospolityj Polskij. Naszkryflol bol wtynczos Jozef Pilsudski do wszyjskich nojwazniyjszych krajow Ojropy (krom Rosji):
„Panstwo Polskie powstaje z woli calego narodu i opiera sie na podstawach demokratycznych. Rzad polski zastapi panowanie przemocy, ktora przez sto czterdziesci lat ciazyla nad losami Polski, przez ustroj zbudowany na porzadku i sprawiedliwosci.”
Ta niypodlyglo Polska lodrodziyla sie we listopadzie 1918 roku. Bolo przodzij pora fali, kiere sam terozki idzie spomniec:
– 5 listopada 1916 roka – wyloz telki akt garantiyrujoncy powstanie Krolestwa Polskigo (jesce bez garnicow);
– 12 listopada 1917 roka – Rada Regyncyjno przejyna urzond (lobowionzek) gowy panstwa;
– 7 pazdziyrnika 1918 roka – loznojmiynie „niypodleglosci” Polski bez ta Rada Regyncyjno;
– 1 listopada 1918 roka – napoczli ci sie festelnie prac, napoczla sie haja we Lwowie;
– ze 6 na 7 listopada 1918 roka – zbajstlowali we Lublinie Tymczasowy Rzond Ludowy Republiki Polskij;
– 10 listopada 1918 roka – przikludziol sie nazod do Polski Jozef Pilsudski ze heresztu we Magdeburgu;
– 11 listopada 1918 roka – we Compiegne pod Paryzym we Francji podszrajbowali zawieszynie broni, kapitulacjo Miymiec i fajrant piyrszyj wojny swiatowyj.
Coby niy przepomniec trza sam jesce dopedziec, ize we tyn dziyn Ignacy Daszynski ze colkim rzondym przikludziol sie do Warszawy i dol Jozefowi Pilsudskimu colko wladza wojskowo we Polsce, kiery tyz zarozki napocznol lozprawiac ze wszyjskimi politykoma coby posklodac telki „koalicyjny” regiyrong, znacy rzond. Co bolo dalszij niy byda sam tuplikowol bo mozno mocie tego juz polno rzic lod wczorej we radijokach i we telewizyji (jeronie! wiela ci te nasze zornalisty poradzom sie nagodac, choby i dzisioj przi tyj srogij defiladzie na tym placu miana Jozefa Pilsudskiego, kole grobu „Nieznanego Zolnierza” we Warszawie). Godka tam i lo „cudzie na Wisla” i telkie tam rostomajte spominki, nale tyn dziyn jedynostego listopada loznojmiyli, co bydzie swiyntym narodowym dziepiyro we ustawie ze 1937 roka, znacy dwadziescia lot po tym, kiej Polska napoczla byc „niypodlyglo”. Ino dwa razy, we 37 i we 38 roku Poloki fajrowali te swiynto, bo niyskorzi, we wrzysniu 1939 roku juzas Polski niy bolo, juzas ta colko „niypodlyglosc” diosi wziyni bez Miymcow i bez Ruskich. Bez wojna, to wszyjskie juz miarkujom, co tego swiynta niy szlo fajrowac a juzas zarozki po wojnie wypokopiyli, co telkie srogie swiynto bydzie we 22 lipca (abo swiyntego E. Wedla?) pod mianym Swiynto Odrodzynio Polski. I dziepiyro po tych wszyjskich romrajach, po tych colkich szlamazelach i rojmongach Syjm Polski (bolo to jesce za PRL-u) podjon telko ustawa lod kieryj juzas momy Swiynto Niypodlyglosci sam u nos we Polsce.
Ludzie! Szlo by sam jesce mocka berac, szkryflac, nale jo niy jes telki mondro-historiker, niy szkryflom sam „naukowych” gyszichtow i beztoz zdo mi sie, coby to na dzisioj bolo fertik lo tym wszyjskim a inksze, to sie zolwizol dowiycie we telewizyji. Ino kogo to ze modziokow terozki loblajzi? Pytolech sie sam u nos na Krojcce dziolchy i chopcow ze mojij siedymnostki i ze gimpla, gymnazjom nr 5 (nale przodzij tego swiynta), co to tak na isto jes za swiynto. Zodyn ze tych smarkatych niy poradziol mi to wytuplikowac. A jesce cosik. Przeca Ruskie tyz sie zbajstlowali nowe swiynto, Swiynto Jednosci Narodowyj. I dejcie pozor! My eklerujymy, co nasz swiynto skuplowane tyz jes i ze tym, ize we dwadziestym roku bol telki „cud na Wisla”, kiej nasze wojoki wyrzynyli Ruskich ze naszygo kraju. I to jes dobre, bardzo dobre. Nale pieron szczylo naszych politykierow (Ponboczku lodpusc mi tyn grzych) ze naszygo Syjmu, ize Ruskie zbajstlowali swoji swiynto skuli wyrzyniyncio, wyciepniyncio Polokow ze Moskwy jakiesik tak styrysta lot tymu nazod. A czamu u nich mo byc gorszyjsze swiynto, gorszyjszy nizli nasz – fajer? Nale, styknie tego, bo rest tak by tak bydzie sie Wom ciyngiym we dzisiyjszyj telewizyji przetwiyrol tam a nazod, i ciyngiym nasze angyjbery bydom lo tych wszyjskich falach bojcyc i berac choby nojynte, pra?
A tak juz na mojim (i niy ino) placu. Ciyngiym jes srogo haja lo tyn colki, gryfny (jesce) panaziyntkowski Park Kultury i Wypoczynku we Chorzowie. Jesce kiej jo zech bol rajcom to juz mocka tyz snochwiali, bajstlowali kole tego i co? Ano psinco! Tela, co spomniala mi sie jedna telko gryfno gyszichta, kiero jesce kiejsik za starego piyrwyj berol na szykowny Karlik ze „Kocyndra” a kiero jo terozki po naszymu i tak jakech jom spamiyntol byda rzondziol:
Bolo kiejsik sam u nos we Chorzowie dwioch kamratow, kierzy lod poruch lot byli elwroma. Gryfno lalna, klara swiyci, jesce podzim, nale niy telki ziomb, coby szlo sie przeziombnonc na fest. Kamraty wybrali sie na wander, pyndalowali bele kaj i na lostatek przikwanckali sie nazod sam do nos do Chorzowa. Tyz jejim sie to niy widzialo, bo niy poradziyli nic ufechtowac, mieli glod nikiej sto dioskow i telkie festelnie jankorne zicli sie nad tym nojwiynkszejszym plosym, tajchym we tyj downiyjszyj „Dolinie szwajcarskij” – nikiej to nasze staroszki mianowali. Zicli sie tak, sciepli fuzekle coby szwaja lekusko wyluftowac i jamrujom, wajajom jak to jejim jes festnie zle, niyhersko na tym gryfnym (dlo inkszych) swiycie.
– Cie pierona, wiysz Hajna – pado glacaty Antek do kamrata – abo sie ino utonkac, wefuknonc do tedo rybnioka, do tego subla, bo jo dalszij juz tego zywobycio niy szczimia.
– No, toz sie berdyjo utop zarozki i tela niy godej – rzondzi tyn Hajna. – Przeca ci zodyn tego niy moge zaszperowac.
Jesce tak kwilka sie bajdurzyli aze loroz Antek aze podskoknol i rzondzi do tego swojigo kamrata:
– Jeronie Hajana, kuknij! Bydom pijondze, aze bydom !
– Ja, kaj, ze cego bydom? – pyto sie tyn Hajna.
– Ano, cytej sam ino, to zarozki spokopisz – i pokazowo na telko srogo tabulka nad tym tajchym, nad tym stowym.
A tam, na tyj tabulce naszkryflane jes srogimi literkoma: „Fto retnie jakigosik ci utopielca chorzowski Magistrat zarozki wybuli mu aze sto zlociokow”.
– No, dobra, nale kaj ty sam mosz tego utopleca? Kaj ?
– Loz ty gupieloku, ty ipto – pado Antek. – Przeca to jes ganc ajnfach. Ty sie sam bydziesz tonkol, bydziesz markiyrowol, co sie na isto topisz, bydziesz rycol : retong, retong! A jo cie zarozki ze tego plosa wykludza, wyjmna na trowniol.
– Nale, kiej jo niy poradza plywac.
– Przeca to jes psinco. Jo tam zdziebko poradza, tak po psioku, plywac i jakosik cie ze tego tajchu wyjmna ... nic sie niy trop. Jakosik to bydzie. Stowa jes pewno. I sie jakosik tymi pijondzami posztiklujymy. I ta naszo biyda na dzisioj bydzie zbyto; bydymy mieli i na jodlo i na cosik do szlukniyncio.
Jak wypokopiyli, tak tyz i zrobiyli. Hajna wlazuje nojprzodzij na telki trowniol, a na lostatek blank do tego srogigo rybnioka, potoplol sie zdziebko we tyj wodzie aze polrzitki mu sie psokurcali choby dwa ziorka kimelu, i wiela niy slynczol ino fuknol do tyj wody. A, ize tam bol srogi dunaj, glymboczyna, tak tyz ci go zarozki wcierzylo do tyj wody i to blank na dol, na som spodek, na zola tego subla. Borajstwo na isto napocznol sie topic i ze wyblysconymi slypioma rycy choby go fto ze skory lodziyrol:
– Retong, retong, Antek jo sie tonkom na isto ! Antek retuj ty mie bo sie blank sam utopia!
A bez tyn czos Antek styrcy kole tyj tabulki i slabikuje, i ani ci mu do gowy niy przijndzie, coby kamrata retowac. Na pola zywy Hajna jakosik sie wysmycol ci sie na kraj ze tego tajchu, wygramulol sniego na trowniol. Podlazuje do tego kamrata Antka Pospiycha i rzondzi, chocia jesce niy blank poradzi luft chycic:
– Ty gizdzie diosecki ! A czamus, przecz tys mie sam niy retnol, tak jakechmy to lobgodali. Przeca chnet bych sie do imyntu utonkol. Tos ty telki kamrat, telki przociel ? Co ? Tys jes swinia, lobmierzly kormik a niy kamrat, soroniu diosecki. Jakbych cie tak terozki maznol bez pysk, to bys ty zarozki do tyj wody fuknol i tela by cie szlo uwidziec !
A na to Antek ze rulom choby sie nic niy stanolo.
– No, i coz sie tela lozdziyrosz, tela wargujesz, ciepiesz sie choby mynda na chechlu, na grzybiyniu. Przeca jo kciol ino twojigo dobra i tela.
– Jak to dobra, co ty sam fandzolisz ? – pyto sie Hajna.
– Ano, dycis jo kciol cobychmy jesce wiyncyj erbli, wiyncyj przidubli. A dyc cytej sam na tyj tabulce ! Sam stoi gynal: „Za retniyncie telkigo, kiery sie toplo Magistrat dowo colkie sto zlociokow. a juzas za wysmycynie telkigo, kiery juz jes utoplecym, za zezwloki Magistrat wybuli aze dwiesta zlociokow. No, i rzyknij mi sam zarozki, ezlich kciol twoja krziwda ? I, cy jo niy mom na isto palicy na karku?
No, i to by bolo na dzisioj i tak sie miarkuja coch za tela niy berol lo welonku, bo przeca jes telko srogo „cisza przedwyborczo” ! A berol, bojcol nikiej we kozdo sobota

Ojgyn z Pniokow