Ite ad Joseph! / na 18 listopada 2006r
Ojgyn z Pniokow 18.11.2006

No, toz momy dzisioj u nos na Pniokach maluski fajer. Loziymnostego listopada pizlo latos dziewiyncdziesiont dziewiync lot kiej ks. dziekan Wiktor Smidt ze Katowic pokropiol, poswiynciol nasz farny kosciol, naszo ci cheba nojgryfniyjszo „Jozefka”. Niy doczkol ci juz tego wiylebny ks. Paul Lukaszczyk lod kierego ci sie sam to wszyjsko napoczlo. Tyn Farorz ze „Barborki” nojprzodzij blank zrychtowol nasza chorzowsko „Jadwizka”, deczko niyskorzij fara we Swiyntochlowicach a na lostatku lajstnol nom sam na Pniokach smyntorz (grunta skalol Mu telki istny, kiery sie Kocur mianowol) a wele kierego kciol ino kaplica zbajstlowac. Roztomajcie to niyskorzij bolo i wol niy wol mogymy sie terozki podziwac jaki gryfny momy kosciol wystudiyrowany bez Josepha Smitza ze Norymbergii.
Po jakiymu jo to wszyjsko szkryflom? Ano, cowiek sie colkie zycie ciepie, roztopiyrzo, fyrto bele kaj, kce wszyjskie ptoki, wszyjskie sroki za logony lapnonc nale zolwizol na lostatek, to kozdymu ino tyn konsek kiyrchowu je pisany, kaj cowiek po colkim grzysznym zywocie slegnie. I dobrze, kiej to je tam, kaj sie cowiek uploncnol, kaj sie lo niygo lojce i starziki tropiyli, i kaj zawdy poradzi sie nazod wrocic coby wybrymzowac, pomedikowac eli werci sie tak gzuc do przodku i blank niy gawcyc sie do zadku. I na isto tu na tych mojich Pniokach, tu we tyj „Jozefce” i piyrwyjszyj jesce „Barborce” trzimiom sie te moji korzyni.
Starka Ana lod Lebiodow wydowali sie we „Barborce” za starzika Kosmalle (niy wiym ino po jakiymu starka slegli we Wroclawiu, bo to Breslau mo we papiorach naszkryflane moj lojciec Georg lebo – za Bieruta – Jerzy). Juzas starka Klara wydowali sie we „Jozefce” za Paulka Sukiynnika u farorza Czaje. Tyn som Pawel Czaja naumiol moja Mamulka Rolza katyjmusu i godali lo Niym, ize przi kolyndzie poradziol we familiji kaj bolo za staryj Polski knap, wciepnonc pora zlociokow do kropielnice przi dzwiyrzach.
Starziki i Staroszki moje to ci juz sam byli richtik pnioki i beztoz i jo, i moj bracik tyz tak lo sia mogymy godac, bo u tego samygo farorza kaj sie Lojciec brali Mamulka za baba, u Jana Nity, my loba byli bez pora lot kapistrantami i niy roz hilfowali my starymu Klopkowi lozsustac, lozkolybac gloki (a Klopkowo jesce cheba dyrdo kozdy dziyn na mszo?) i niy roz szterowali my naszygo jorganisty Hanysa Poloczka. Roztomajcie to ci sam u nos bolo pokiel sie niy napoczli roztopiyrzac sam roztomajte soronie, kiere sie mianujom kulturtryjgrami bo zawdy my spominali, ize pod figurkom swiyntygo Jozefa nad dzwiyrzami naszyj fary je wyrzezane: „Ite ad Joseph!” – „Idzcie do Jozefa!”
I zawdy, podwiyl nos Ponboczek do sia niy przipyto, tam ci na isto pojndymy!
Nale, to bolo tak blank godnie nikiej przi telkim srogim i gryfnym gyburstaku tego naszygo kosciola sie godzi. A terozki zdziebko szpasownego. Jakech jesce bol za bajtla kapistrantym we „Jozefce”, mieli my telkigo spasnego kosciylnego, kierego my Adolf mianowali. Chopcy nasze niy mieli go za tela rade, bo poradziol byc drugda loszkliwy. I som ci tyz deptol przi mszy ze telkim bojtlym na blank dugim drzewniannym sztilu zbiyrac meszne. Kiejsik przodzij tych colkij rezurekcjow, zebrol ci sie lon do pucowanio glownygo oltorza, tego naszygo hauptaltara. A, ize tyn altar bol na isto srogi, musieli my mu przismycyc rzyps, telko srogo, dugasno drabina. Koscielny wloz na tyn rzyps i napocznol tyn oltorz lod wiyrchu pucowac. Loroz jedyn ze tych kapistrantow zdziebko sie zamamlasiol i tak jakosik bez cufal switnol we ta drabina i koscielny ani sie pozdol, niy nastyknol sie cegosik lapnonc, ucapic jak napocznol z wiyrchu ze tego rzypsu slatywac. Kiej tak juz ci slatywol, spadowol na dol napocznol rycec i jamrowac:
– Nojswiyntszo Paniynko, trzimej mie!
– Swiynty Antoniczku retnij mie sam!
– Swiynty Jozefie, patronie nasz, miyj mie we swojij flyjdze!!!
Nale, ani przenojswiyntszo Paniynka, ani Antoniczek, ani nasz Jozef nic mu niy hilfli i sleciol ci bol jak miech kobzoli na tepich przed oltorzym.
– Ja, ja – pedziol na lostatek, kiej sie juz pozbiyrol – nojistniyjszo, nojpewniyjszo jes naszo swiynto ziymia !!!
Bo na isto, niy ma to jak naszo swiynto ziymia. I, coby blank miec zbyte lo tym naszym kosciyle, spomnialo mi sie co lozprawiol jedyn kamrat mojigo lojca, kiery jesce przed wojnom bol zyjmanym na naszym polskim szifie. Bolo ci to kajsik na ocyanie, na Pacyfiku kiej tyn jejigo szif znoloz sie we samym pojstrzodku dioseckigo sztormu, dioseckij sumeryji i pieronobicio. A bol ci sniymi na tym szifie jedyn kapelonek (telki nikiej to i terozki jes we modzie – „kapelan okretowy”). Chyciol ci tego tatulkowego kamrata, kapitana za knefel lod monduru
i festnie zestrachany szwandrusi:
– A rzyknijcie mi zarozki wielebny, eli grozi nom cosik na tym ocyanie, cosik opasnego, cosik fest gyferlichowygo???
– No, ezli tyn wiater niy ustanie, to jesce skorzij polnocki bydymy pewnikiym we niybie – lodpedziol ci bol kapitan.
– Jezderkusie! Ponboczku uchowej !!!
No, slezli my na ziymia, na ta naszo polsko ziymia. Jakech sam juz rzondziol we lonsko sobota mieli my wtynczos srogie, telkie godne narodowe swiynto: Dziyn Niypodlyglosci. Na isto srogie swiynto. Tela, co mozno ino dlo tych dwioch cwilingrow, kiere nom ta Szczworto Rzeczpospolito bajstlujom i drabko fyrnozom, nale zawdy. Przeca my wszyjskie i Poloki i Slonzoki som srogimi „patrijotoma”. Tak srogimi, ize niy ma telkich we colkij Ojropie a bali i we Hamerice. Siela, co jakosik tego niy idzie ujzdrzic na sztrekach, we loknach i kaj tam jesce. Rzykna mozno tak. Momy juz po tym swiyncie, po tym Narodowym Dniu Niypodlyglosci. Swiynto, srogie swiynto. Som nasz pon Prezidynt we jejigo ryjdzie na tym placu Pilsudskigo we Warszawie pedziol bol we ta lonsko sobota, ize to jes „radosne swieto”, ize to jes swiynto ze srogom uciechom tela, co niy pedziol dlo kogo sam u nos, i fto tak po prowdzie jes rod. Widziol ftosik z Wos i kajsik u Wos we ta zeszlo sobota ludzi, kierzy by sie tak richtik lod syrca chichrali, kierzy by byli wesole, kierzy by mieli uciecha ze tego swiynta? Bo jo niy ! Anich jednygo telkigo niy uwidziol, no ... mozno ino glacatego Antka, kiery wylazowol ze szynku lod „Breka”. Tym tuplym niy do lachanio sie, niy do smiychu jes tym wszyjskim, kierzy zyjom na kraju biydy, sromoty i nyndzy, kiej suchajom lod tych naszych (Ponboczku lodpusc mi tyn grzych) politykierow reskiyrujoncych tom naszom chudobnom Polskom, ize latosny rok 2006 jes ci nojlepszyjszym rokiym bez colkie lostatnie szesnoscie-siedymnoscie lot. A juz nojbarzij we ta sobota to luwionzgnol mi we palicy telki fal: fest utrzidupski, lizoniowaty zurnalista (ze wildsteinowskij telewizyji) bez tyn czos, kiej bola ta colko „transmisjo” ze fajeru na placu ze tym grobym Niyznanygo Wojoka karnol ci sie starom bankom ze tym jeszcze srogszym mondrokiym, ze naszym ministrym „kultury i dziydzictwa narodowygo” niyjakim Ujazdowskim. Tyn zurnalista napocznol ci nagabowac tego hyrnego po jakiymu we telkie srogie, narodowe swiynto niy ma ci we colkij Warszawie fanow we loknach, na chalpach, we szlfynstrach ? Tyn colki minister Michol Ujazdowski lodpedziol ze srogom rulom, ze srogim pokojym, ize Warszawioki we sobota tak wczas ze prykola niy wstowajom, i to mozno beztoz jesce tych fanow niy wyjmli ze szranckow i niy wywiysiyli we jejich loknach. Ludzie! Przeca to sie we palicy niy miysci, jak za balek poradzom cis tych biydnych Polokow te colkie „wybrance norodu”. A jo jesce bocza (i Wy pewnikiym tyz ?) jak to za niybogi „komony” ludzie poradziyli fajrowac, jak poradziyli sie bawic i to colkimi familijami. I niech mi sam zodyn niy godo, niy przeciepuje, co to te „piyrsze sekretoze” kozali, bo to niy jes prowda, i tela! A mozno nom sie juz lodekcial, zmierznol tyn colki cyrkus we naszym kraju? I godom to bez ublizowanio cyrkusowi, kaj za pora zlociokow, kiere jes we wercie bilet, idzie sie festnie uchichrac, ubawic a juzas ci we tym naszym polskim cyrkusie, kiery nom bajstlujom te wszyjskie reskiyrujonce partyje we tyj ziymiokowo-cwiklowatyj istosci to chocia je tela dobrygo, ize ... blank niy myszymy bulic za bilety. A przeca my somy nojwiynkszyjszymi „patrijotoma”; tak ci to gynal wylazuje ze ankietow tego colkigo OBOP-u. Bezmac aze 81 % ludzi we Polsce godo, co dlo nich nojwazniyjsze som polskie fany i inksze jesce zimbole narodowe, a juzas 72 % miarkuje, ize trza we Polsce do lostatka lostac, choby sie sam niy wiym co dziolo. Ludzie ! Maloch sie niy pobecol (ze jankoru, abo i ze chichranio – same sie wybiercie). Pytom sie beztoz nikiej we jednym cajtongu nagabowali: po jakiymu niy idzie ujzdrzic fanow we loknach przi tych naszych srogich swiyntach narodowych, po jakiymu momy zawdy u nos garus, roztomajte habozie, fifry i maras na cestach, na sztrekach ? Czamu niy stojymy lo to coby bolo zawdy i wszandy snoznie ? Fto marasi te nasze lasy, gory, harasto i burdo te przefajniste nasze polskie „krajobrazy”? Fto? Miymce, Zydy, Ruskie ??? I po jakiymu wszandy idzie usuchac kiej sie godo lo Polsce niy „moja domowina” ino – „TYN KRAJ !” ??? Co to za „tyn kraj”? Niy naszo Polska? I kaj ci jesce wszyjskie policajty, wszyjskie prokuratory sznupiom za jednym bezdomnym elwrym, kiery bezmac cosik loszkliwego pedziol na naszego prezidynta? Chachary tyrajom po cestach, chachmynty chabiom wszyjsko co jejim ino we grace wlyjzie, bo te wszyjskie „szwejki”-policajty muszom trajtac choby koczki ze pacharzinom za tym wicmanym, kiery pedziol to, co miarkuje lo tyj nojsrogszyj figurze. A musza sam jesce dociepnonc (chocia to pewnikiym tyz juz miarkujecie?), ize lapli tego karlusa Huberta Hoffmana na banhowie, abo kaj we Katowicach i lobsztalowali go do gyrichtu we Warszawie. Pokozali go we lonsko strzoda we tym warszawskim gyrichcie, gryfnie wysztiglowanego (kudly zafarbione na wiyrchu palicy tak na konopiasto) i na srogim kacynjamrze, bo slepol nale ino woda – choby nojynty. Jak pedziol, przikludziol sie do Warszawy, bo som sie kciol zwiedziec, co tyz to lo tym naszym kraju i lo tym naszym prezidyncie pedziol, bo blank tego falu niy boczy skuli tego, ize wyslepali wteda ze kamratym aze szejsc litrow tyj colkij „wisiynki” abo inkszego machmolu. Coby bolo jesce szpasownij, to we tym warszawskim gyrichcie syndzino wypokopiola, ize trza wysznupac jesce jednego elwra, jesce jednego bezdomnego. Kamrata tego, co to naublizowol prezidyntowi, kamrata ze kierym lon te jabole slepol. Ludzie! I juzas policajty lotajom, tyrajom i fyrtajom choby tyrpniynte, coby przikludzic tego drugigo do gyrichtu. I pewnikiym tyz wtynczos bydom tam te sondce szpekulowac i slyncec nad tym, wiela idzie loroz wyslepac, wiela trza szczimac, coby to wszyjsko wypokopic i jesce wszyjsko gynal pedziec, nazdac – abo i niy? – na naszygo nojwazniyjszego chopa we Polsce.
Nale, momy ci tyz juz tyn colki romraj, bajzel i lostuda ze welonkiym, abo – nikiej to gorole godajom – „wyborami” forbaj, zbyte. No, mozno niy wszandy tak blank do lostatka szlus i fajrant, bo ino kajniykaj we tyj piyrszyj turze lobrali ludzie swojigo prezidynta, birgymajstra, landrata i co tam jescemy. U nos we Chorzowie juz my tyz zarozki we lonsko niydziela lobrali juzas tego naszygo „na wieki, wiekow, amyn” prezidynta Kopla. Ja, dobrze szkryflom, na isto zech sie niy drzistnol. Wywelowali ludzie juzas na styry lata tego naszego cajtongowego – nikiej to kiejsik jedyn wicman pedziol – Koppelfielda. I niy godoom to coby ublizowac panoczkowi Prezidyntowi (Ponboczku uchowej mie lod tego grzychu) ino, co tak kiejsik jedyn lo Niym naszkryflol a to beztoz co bez lostatnie kielanoscie lot we niyftorych chorzowskich cajtongach mocka barzij knipsowany bol na Prezidynt nizli tyn wywolany magik David Koperfield. Bez pora tydni mi sie zdalo, ize Chorzowioki majom polno rzic tego ferajnu „Wspolnie dlo Sia” (zdziebko sie przekrzciyli skuli tego coby nos zamamlasic) i jakisik rojmong ze ordnongiym zbajstlujom we miescie. Nalech sie drap niyskorzij spamiyntol (dwa, trzi dni po welonku), co Lon zolwizol i prezidyntym, i landratym lostanie, i jejigo prezidyncko klara bydzie juzas bez colkie styry lata blindowac – i to niy ino we Chorzowie – kiej byamtry porachowali, ize chnet siedymdziesiont procyntow Chorzowiokow losmololo to wszyjsko i lostalo we niydziela we prykolach, i to niy ino skuli tego co siompiol ciyngiym dysc i bola toplaka. Nale iber siedymnoscie tysiyncy Chorzowiokow Go za prezidynta kcialo i tela.
Wol niy wol lostanie u nos tak ja bolo. Tych nojbarzij loklanych a przepadzitych niy lodchlastnyli lod zydli, stolkow i grotkow. Dalszij bydom chabic i sciubic dlo sia i dlo jajich familiji, bo sniymi to je ino jedna – jak godali moja Starka Sukiynnicka – utropa: wszyjskie lone majom ino jedna (srogo i spasno jak niyftore) rzic a radzi by srac do styruch nachtopow loroz. Zawdy jejim wszyjskigo knap. Chocia bolo tyz i mocka szpasu przed i przi welonku. Choby ino tyn istny ze Bialegostoku, lo kierym terozki wszyjskie naobkolo godajom a kierymu sie zdalo, ize wszyjskie filipy pozjodol a tak po prowdzie to sie ani wygodac niy poradziol. Sztartli we tym welonku tyz roztomajte cyrkusniki choby tyn istny ze piyrszego we naszyj telewizyji „Big Brother’a”(bezmac kuchorz) Klaudiusz Sevkowic. I sam ci mi sie spomniol jedyn blank stary wic skuplowany ze welonkiym:
Jedyn karlus sztartnol we tych „wyborach” na rajcow miyjskich. Tak jakiesik dwa-trzi dni po tym welonku przilazuje do chalpy a sam jejigo staro jak ci go niy prasknie be gnyk nudelkulom, jak ci go niy maznie starom lapom bez pychol...
– Jezderkusie! Erna, a ciebie co sie stanylo? Loguplac lebo co?
– Co sie stanylo? Jak cie jesce roz pizna to ci paniynka na slypiu zaroscieje! Ty gizdzie dioseki, ty lochyntolu, ty ...
– Dziubecku ty moj, lopamiyntej sie, co jes lolz ? Ty mi sam bydziesz lompowac sie i jesce sie bydziesz zurym loc, ja? A rzyknij ty mi ino fto to bol, co to bola za mamzela, kiero ci na tym listecku trzeci krzizyk naszkryflala???
I mozno by to niy bol telki szpac, kiejby niy to, ize u nos we Chorzowie we jednym telkim „komitycie wyborczym” bol chop ze swojom babom. I dejcie terozki pozor! Tyn chop erbnol jedyn glos (pewnikiym som sie tyn kkrojc naszkryflol) a jejigo staro miala ... dwa krzizyki. I fto to bol tyn drugi ?
Jo tam latpos niy sztartnol we tym welonku na rajcow miyjskich a to mozno skuli tego, co styry lata tymu nazod nojmynij toch sie spodziol tego, ize sie na mie wypli stare Slonzoki, pnioki (a co tam jesce godac lo krzokach i ptokach, dlo kierych tyn nacechowany ringiym w daklu glacok to ci bol dziepiyro richticznym rajcom) i do imyntu ci mie ludzie, kierzy mie znali chnet szejscdziesiont lot – losmolyli. Nale, zolwizol jes juz po ptokach, momy to juz zbyte i terozki juzas trza bydzie dowac pozor kaj pojndom te wszyjskie lobiycki pod kiecki, co sie bydzie dalszij we miyscie dziolo i na co juzas za styry lata bydymy kwuczec, myndzic i szkamrac. Aze ryje sie pod blajsztift lebo filok – i to niy ze zowisci – srogi jankor: Ludzie! Kajscie byli we ta niydziela? Kajs ty bol karlusie, kiery niy poradzisz erbnonc we magistracie pomiyszkanio dlo sia, staryj i dziecek? Kajscie byli boroki, kierym, gipsdeka slatuje na palice? Kajscie byli ludzie, kierzy niy mocie na plat i sztrom? Kajscie byli elwry dlo kierych zodnyj roboty ani rajce, ani Prezidynt ze jejigo festnie frechownymi i utrzidupskimi byamtrami niy spatrzi? Kajscie byli Mamulki, kiere sie durch ringujecie przed geltakiym cy dac dzieckom cosik do gymby, cy na gyszynk dlo rechtorki?
Jo wiym. Mocie juz tego wszyjskigo polno rzic i tak sie medikujecie: pojnda, niy pojnda a angyjbery we magistracie zolwizol pokozom nom kaj je nasz plac we raji. Mom to w dupie i niy byda sie tam kwanckol. A zle !!! Bo te co majom ze tego profity, kierym Pon Prezidynt i jejigo kamraty cosik snochwiyli abo zlynkli sie inkszych, nowszyjszych ludzi choby bebokow, kierzy jejim tuplikowali, ize byamter je dlo ludzi a niy ludzie ku niym – pokarycyli sie i krzizik na tych swiyntojebliwych postawiyli. I juzas bez styry lata psinco uwidzicie a roztomajte kulturtryjgry bydow Wom slypia mydlic, izescie przi nich Ponboczka za szlapy loblopiyli. I mozno styklo by tego mojigo jamrowanio, prowda?
Terozki jesce zdziebko blank ze inkszyj faski. Skorzij tych wszyjskich fajerow, tego romraju ze welonkiym mieli my jesce telki inkszy fal. Do Polski przifurgly, po festnie srogich mecyjach, i niyszczysnych turbacyjach, te hamerikonskie fligry, kiere sie lajsltli te dwa lochyntole, tyn Flip i Flap lod Millera, te wywolane F-16. Bajzlowali ci tam w lufcie, krajzowali tam a nazod i dziepiyro po trzech dniach, kiej juz naszo Piyrszo Matyska niy poradziyla sie na nie doczkac yntlich przifurgli (jedne bez Islandio, inksze bez Miymcy) na tyn flugplac we Krzesinach kole Poznanio. Lokrzciyla je ta Maryska mianym kobuch znacy „Jastrzab” chocia piyrwyj, jesce u tego Georga Busha mianowali je „Falcon” znacy po polskimu – „Sokol”. A tak przi tyj przilezitosci. Wiycie Wy po jakiymu te colkie, nojlepszyjsze (mozno ino zdziebko za stare) hamerikonskie fligry tak niyskoro przifurgli do Poznanio na te Krzesiny?
Ano, to ino skuli tego, ize przodzij musieli landowac we Wloszczowyj u Przemka ze Gosiewa. Nale Jimu i jejigo partyji sie to blank niy geldowalo, bo dostali przi tym lostatnim welonku we niydziela, tam kaj jes tyn banhof miana Gosiewskigo, wszyjskie ludzie mieli ta partyjo we ... no, juz Wiycie kaj?
Styknie, styknie a terozki mozno jesce na lostatek cosik dlo szpasu:
Spomiolech sie tukej fal, lo kierym zawdy moj Tatulek lozprawiali. Bolo ci to przed wojnom, za staryj Polski. Tatulkowy kamrat, jesce samotny karlus, fyrniok tuplikowol zawdy, coby kciol kiejsik nojsc kobiyta, kiero by miala trzi forcugi, trzi dobre zajty:
– piyrszo, coby we dobryj asiscie, we dobrym towarzystwie bola srogom damom, – – we kuchni coby wdycki bola dobrom kucharyjom,
– a kiej bydom loba same, we prykolu, coby bola dlo niygo dobrom zolytnicom.
Tatulek trefiyli sie ze kamratym juz po wojnie na drodze, kiej loba mieli juz te „warszawy” i pyto sie go cy juz ze telkom frelom sie spichnol?
– O, ja ! – pado tatulkowy kamrat – Znodech, kiejech ci w nia wkarowol na cerwionym swiytle, tela ino co te wszyjskie forcugi mo zdziebko na lopach.
– Niy godej – dziwujom sie moj Tatulek – a po jakiymu na lopach?
– Ano, Georg, dzisz to je tak ... we dobryj asiscie, „towarzystwie” to lona je richtik szykowno zolytnica, we kuchnie juzas to ci je lona srogo, pieronsko dama, a kiej my som same we prykolu, to lona jes na isto dobro ... kucharyjo.
I to by bolo na dzisioj a berol, lozprawiol nikiej we kozdo sobota

Ojgyn z Pniokow