A jutro Zilwester! / na 30 grudnia 2006r
Ojgyn z Pniokow 30.12.2006

No, toz momy jutro lostatni dziyn tego – mozno niy nojgryfniyjszego – roku dwatysionce szostego. Dlo mie i dlo mojij familiji niy bol to telki szczysny rok boch i we lazarycie wylandowol i Mamulce mojij Elzy sie zemrzilo, i telkie tam jesce inksze cufale sie przitrefiyli, lo kierych niy kca sam dzisioj skorzij tego szykownego Zilwestra klycic. Nale, nikiej kozdy we Polsce (godom lo tych wszyjskich angyjerach, kierzy tam tom naszom dziydzinom reskiyrujom) kciolbych tyz zdziebko posklodac to wszyjsko, co sie sam u nos przidarzilo, co nom festelnie doskwiyro i poradzi dobodnonc. Suchejcie! Corozki mynij jes we naszyj telewizyji telkich gryfnych szpasownych „programow lozrywkowych”. Cheba, co sie gawcy na te welonkowe „programy” bajstlowane bez poslow, ministrow, prymiyrow lebo prezidyntow wszyjskich zortow. Ludzie, to ci som dziepiyro „programy lozrywkowe”. Telki jedyn chop lod Lecha Kaczynskigo, minister Szczyglo – lo kierym sie godo, co lon mo „ponury wdziek ortopedy” na pol godziny skorzij uchlastniyncio chopowi szlapy – napocznol eklerowac, co tyz to nasz prezidynt miol na pomyslonku kiej godol na tyj konferyncyji prasowyj lo „malupicy we czerwionym”. Bo tyz we tyn tydziyn przed Wilijom narachowolech cosik ze szesnoscie roztomajtych konferyncyji prasowych, na kierych wszyjskie bojcyli lo wszyjskim i to ezli mieli loni cosik do pedzynio lebo i niy. Cosik mi sie zdo, ize we Polsce reskiyrowanie tom naszom dziydinom to niy bajstluje sie kajsik we tych ministyrstwach lebo we syjmie, ino na tych konferyncyjach. I niy byda sam spominol lo tym wynkwianiu, tuplikowaniu tego wszyjskigo lo tyj bontkowyj (rozporkowyj) afyrze, lo tyj – jak to ci gryfnie wypokopiyli – „zeks-aferze”, bo tego przeca mocie juz cheba bez lostatnie pora tydni polno rzic, prowda? Kiej sie to tak sucho i loglondo, to cowiek mo szkrabka coby jednego ze drugim tak ci fest switnonc w rzic, coby jejim sie szajtlik przeciepnol na drugo zajta gowy. Tyz jesce skorzij tych szykownych latosnych Godow (a jedyn mi eklerowol co sie godo: GOD, nale kiejbych jo tak pedziol w doma, to by sie moja Starka blank we grobie lobyrtnyli), a bolo to razinku we trzinostego grudnia, uwidziolech we telewizyji, ize u Rusa zbajtlowali wetlalfy ferkli, babuci. Te prosia tyrali na przedbiyzki do grotkow, a dziwoczyli je, pogoniali te prosia telkie ruskie pamponie we baciokach. Majom jesce tyz te ichnie zbajstlowac kormikowe ringowanie sie i boksowanie. A niy wydowo sie Wom, ize my to downo momy, i to juz wiyncyj nizli lod roka, sam u nos we Polsce? Nale, coby nom sie blank we palicach niy pofyrtalo, coby nom sie lod tyj dobroci tych, co noma sprawujom to ci jedna telko gryjfini we telewizyji (i to blank skorzij Bozygo Narodzynio) rzondziola, ize mocka roztomajtych rzecy, a nojbarzij jodla – zdrozyje, bydzie lod nowego roku juzas festelno drogota, i to we wszyjskim. Mozno ino krom internytu i ... szczewikow. Boczycie? To tak nikiej za tyj loszkliwyj komuny. Wtynczos tyz, kiej ino wuszt lebo chlyb szol na wiyrch, to zarozki tuplikowali, ize damfmasziny stonieli. I dejcie sie pozor! Co loblajzi telko starecka, kiero mo piynset zlociokow pynzyji i musi ji styknonc abo na plat, abo na medicina abo ... na jodlo, ize stoniejom (dziepiyro stoniejom) telkie wywolane „uslugi telekomunikacyjne” ? A same przeca zmiarkowaliscie skorzij Godow, ize wszyjsko pomalusku, po cichusku poszlo na wiyrch; na pora dni przed Wilijom juz chnet wszyjsko do jodla bolo drogsze. Wszandy tyz, we wszyjskich miastach, we wszyjskich dziydzinach, kosciolach bajstlowali, rychtowali, stowiali roztomajte gryfniejsze, lebo i mynij szykowne betlyjki, telkie „szopki bozonarodzyniowe”. Nojwiyncyj jejich pokazowali we Krakowie. I tak tyz zarozki po tych swiyntach jedyn Krakowiok zakludziol sie ze synkiym do Warszawy. Tryjtajom tak po tym miescie, loglondajom sie tam wszyjsko, tyn Palac Kultury, tyn nojwiynkszejszy torg we Polsce na tyn downiyjszym „Sztadijonie dziesiynciolycio” aze doklechtali sie na ta wywolano juz we colkij Ojropie ulica Wiejsko.
– A tu synek – godo lojciec do swojigo bajtla – Jes nojwiynkszyjszo betlyjka, nojsrogszo i nojwicniyjszo SZOPKA we Polsce !!!
Wszandy tyz i wszyjskie rzondziyli lo naszym swiontycznym jodle. Kozdy fto miol ino dziura w dupie lozprawiol, co tyz to i jak rychtuje, warzi na te swiynta. I wszyjskie przeciepowali sie tym, ize to, co loni rychtujom to, to jes zwykowe, tradycyjne” polskie jodlo. I cy to bydzie: „barszcz ukrainski”, „ruskie pierogi”, „fasolka po bretonsku”, „karp po zydowsku” abo „sznycel wiedenski” – zawdy ci bydom bojcyc, co to jes zwykowe, „tradycyjne” polskie jodlo. A nojbarzij toch sie uchichrol, urzol i chnet bych sie poslimtol ze tego lachanio, kiejech ci uslyszol kuchorza, kiery naszym wojokom we Iraku (kiej tam bol nasz prymier) narychtuje na Wilijo „tracydyjne” polskie, wilijne warzyni: „ryba po grecku”!!! I po tym wszyjskim kukom na tyn – jak to godol warszawski Wiech (Stefan Wiechecki) – radijok ze „lufcikiym”, na ta telewizyjo i swojim slypiom niy dowiyrzom jakech uwidziol Mikoloja we modrym loblecyniu i telkij tyz modryj cipelmycy. A mozno to i bola moderno latos baba-Mikoloj?
Uslyszolech tyz lod jednego mondroka we telewizyji, ize ino Poloki (i Slonzoki tyz) momy nojwiyncyj we swiycie kolyndow. Kajsik kole piync setek (inksze to ino pora, poranoscie) tela, co niy poradzymy wiskac wiyncyj nizli jedna sztrofka a i to niy zawdy we colkosci. Nale, jakech bez swiynta suchol tych kolyndow we radijoku (i tyz we telewizyji) toch niy poradziol drugdy spokopic, co tyz to te istne wiskajom, tak ci je poradziyli przelonacyc na ta nowo moda. Moznoch sam dzisioj juz za tela godol lo tyj telewizyji, nale kiej dojndzie cowiek do mojich lot, to tak na isto lostalo ino jesce jodlo, malowiela cosik szluknonc i ciyngiym, sztyjc kukac na tyn modry lobrozek we winklu izby. A Wiycie jako jes we Polsce nojgryfniyjszo, nojbarzij wywolano „polsko” kolynda? Niy miarkujecie? A dyc, ize miarkujecie! To jes „Jingle bell, jingle bell ...”. Przeca zodnyj inkszyj zech bez te lostatnie dwa tydnie tela razy i to przi bele jakijsik przilezitosci niy slyszol. >>>>
Kaj sie zasik zapodzioli moje fuzekle? Pieronie, we tyj chalpie to richtik nic niy poradza nojnsc.
– Elza, tys kajsis niy skukala tych mojich nowych zokow? Jo je sam we antryju lostawiol i terozki jejich niy poradza ujzdrzic.
– A dejzysz mi pokoj gizdzie, boch je terozki pod bralzom. Niy wylejza i niy byda ci rychtowac twojigo loblecynio.
Lakszuly tyz jakech je lonskigo roka wrajziol do putnie to, do dzisioj som niy lopucowane, do terozka tak lostali, dotrwali.
– Elza, a kaj mosz gutalin? Bo musza przeca te szczewiki wysnozyc, gynal wyglancowac.
Skoranie boskie ze tom balangom, tyz ci sie ubzdalo. Przeca mogli my jak normalne ludzie zicnonc sie na zofie, szluknonc po maluskim, cosik wciepnonc na ruszt i tyz by nom ta niydziela sleciala. A lona nic ino pado:
– Ojgyn, ruchtuj sie, bo kozdo sobota we tym karnawale niy bydymy styrcec we chalupie, ino targomy na tancowanie do „Bryki” lebo do inkszego „Szopyna”. Boczysz jak gryfnie bolo lo dwanostyj we Zilwestra na chorzowskim Rynku kaj nasz „na wieki, wiekow, amyn-Prezidynt ciepnol ci do Chorzowiokow ryjda i snochwiol, jak to terozki gryfnie i fajniscie bydzie we miescie. A jo przeca niy jes jesce telko staro cobych durch we chalpie siedziala, pra?
Coch miol pedziec? Przeca niy powia, ize na Olma to lona niy je jesce podano chocia ji nikiej i mie juz rojmatika i hercklekoty tyz niy dowajom pokoj. Co inkszego, kiejby mie przipytala jako modno, gryfno dziolcha. Nale, co prowda, to prowda. Rolz do roka to i bali swoja staro trza przeluftowac, bo mozno i tak trefic, jak Bercik lod Majzlinyj. Lonskigo roku, tak jakosik kole Trzech Kroli cylnolech Bercika jak wyciepowol hasie do aszynkibli na placu, gryfniech go pozdrowiol, powinszowol mu na Nowy Rok i pytom go sie:
– Bercik, rzyknij mi ino jak ci sleciol Zilwester?
Bercik poszkrobol sie przodij po gowie, pomedikowol i jakisik markotny pado:
– Wiysz Ojgyn, ize niy wiym, jesce mi kamraty niy lozprawiali!!!
No, toz tyz bez srogich mecyji, kciol niy kciol zaczonech sie do tyj balangi rychtowac.
– Elza, a ze mojigo ancuga kulki na mole zes juz powyciongala, i przeluftowalas go zdziebko?
– A co ty gizdzie niy wonioles go juz przed Zilwestrym?
Woniol cy niy spytac sie przeca moga, pra?
No, entlich! Wylazla juz ze tyj badywanny. Ida deczko tyn pychol lodropac i parfinym popyrskac.
Terozki jesce hymda, binder ... a mozno fliga? A niy, lonskigo roku to mie pieronym rzla pod karkiym, lepszij bydzie binder, bo zawdy go idzie sciepnonc.
– Halo!... Taksi? Ja? No to jes jo, Ojgyn ze Pniokow. Bydom frelko tacy dobrzi i jak zawdy podciepnom mi sam jako taksa ... ino srogo, bo jadymy na balanga na Wolka a moja staro sie festelnie szumne szaty loblykla i do bele jakigo autoka sie niy bydzie poradziyla wkarycyc. Co, byda musiol doczkac pora minut? Sto pieronow, przeca jo sie we tym ancugu sam na isto uwarza, a i mojij staryj colko fresa sie zapoci. Musza doczkac? Toz doczkom.
– No Elza jezes juz fertik? Bo zarozki autok przijedzie i karycymy sie na ta balanga. Tyz mie diosek pokusiol loblyc te lakszuly. Gryfne co prowda som nale na ta moja rac zdziebko za knap. Jesce mi sie plynckiyrze zrobiom nikiej lonskigo roku.
Taksa przijechala i my rolz-dwa znolezli sie U „Bryki”.
– Witomy panie Ojgyn, witomy. Wy zasik u nos, pra?
Co zasik u nos, co? Zawar by tyn pychol i niy fandzolol tela. Jesce moja Elza bydzie mi haja robic, ize sam ciyngiym lajza.
– Stolik jak zawdy, tyn som, we cmoku?– Kaj ciymno tam przijymno, haa, haa, haa...
A cobys puk, gizdzie diosecki, zawrzesz ta fresa, abo niy? Colki wieczor mi jesce Elza bydzie myndzic skuli tego.
– Moze byc, moge lostac. I dejcie sam zarozki co do picio, bo mom brand po tym dziesiejszym lobiedzie jak sto dioskow.
– Ty lochyntolu diosecki! Nic ino zarozki lo gorzole myslisz. Siednymy sie nojprzodzij, prziwitomy z przocielami, kuknymi jak sie te dwie stare murchle dzisioj wysztiglowali... jeeee ... Agnys we peruce abo to jeji szkoty tak sztyrcom? Nale, ci sie je krasiate zmachlowala, choby jako modo dziolcha.
– Witej Agnys, nale ty dzisioj szykownie wyglodosz, chobys miala ino ... te szescdziysiont lot.
– Cicho byc Elza, przeca lona miala dziepiyro Abrahama – padom mojij staryj do ucha po cichusku.
– Przeca wiym, nale niy bydzie mi sie sam asic ku tymu ze szatami, kiere ji ze Efu Erna przislala bo na nia byli za knap.
– No, toz po maluskim jak stare Poloki – padom do kamratow. I jesce rolz na drugo szlapa, coby my przi tancowaniu na pychol niy furgli, niy gruchli lo zol.
No, i tak jakosik poleku prziszli my dran do szampana. Jo tam za bardzo go niy ciyrpia, bo mi sie po niym chepie, nale co mus, to mus.
Jak Ponboczek przikozol, piyrszy koncek zech ze Elzom przetancowol. Inoch miol dioseckigo pecha, bo razinku zagrali waloszka a mie moje szlapy przi tym ci sie festelnie metlajom.
Jezderkusie! Lobejrzisie Ojgyn, jako gryfno dziolcha tam przi szynkwasie styrcy. Mozno poprobuja i zatancuje sie sniom. Jeronie! A ta giyra w tym szlicu! Ludzie! I dychanie tyz ci mo ... polno piontka. Nie zmarznie lona?, bo ji przeca aze pympek widac. No, co mode, to niy moja Elza abo – niy dej Ponboczku – jeji kamratki.
Ida, bo jesce ftosik bydzie gibciejszy.
– Moga napytac, znacy prosic, paniczko gryfno. Tak bych sie kciol ze wami potancowac. A suchejcie ino jak gryfnie grajom.
Dej pozor mamlasie! To je moj szczewik i niy deptej mie bo cie praskna bez pysk!
– Niy, niy, jo niy do wos paniczko, ino do tego lochyntola, co sie tak na parkiycie roztopiyrzo choby ino lon sam tancowol.
– A wy tyz panie Ojgyn to richtik szykownie poradzicie tancowac, richtik mi sie swami dobrze tancuje.
– No, to tyz som lata praktyki. No i ze szykownom dziolchom to ryz zarozki je inakszij (nikiej ze swojom babom). Wom tyz Ponboczek dol wszyjsko tak jak przinolezi. I dychac mocie cym, i szlapy na isto szykowne, no, i ... aze sie tropia cy mom pedziec? ... i siedziec tyz mocie na cym. Niy, niy, to niy je naskwol, to je na richtik. Szykowno z wos kobiyta, niy idzie pedziec. A jak jesce tak loblopia to aze mi mrowce przed slypioma lotajom. – i spominajom mode lata, jezderkusie!!!
– Niy, niy, to niy do wos, tak sie ino rod do sia mronca kiej trzimia tako gryfno i wizgyrno dziolcha.
– To mozno by my sie tak po jednym szlukli? A ... zarozki niyskorzij zasik potancujymy ... niy, niy, moja staro tyz sie dobrze bawi, a ezli niy, to jeji strata... niy, niy ... to bol ino wic, wiedzom loni? Nale, gryfnie pinkolom, pra? Same telkie nasze szlagry, jo to mom richtik rod telko muzyka. >>>>
....
....
– Te! Ojgyn. Spamiyntej sie. Wstowej, dugo tak bydziesz gniol we tym prykolu po lobiedzie? Bo juz pizlo szejsc, sam mosz bonkawa i pile, kieres miol weckac juz we polednie; jo mom lo wszyjskim boczyc. Ty to bys ino nynol, i nynol. Snik jakis mioles, abo co, bos tak szlapami wiyrzgol i gracami wywijol a jakech szla do izby, to mi sie zdowalo, izes spiywol:
„Calo sala, spiywo snami
tancujonc walca, waloszka parami ...”
– Uston wyrcec, aze uston! Ty tam zawdy jakiesik gupoty poradzisz wynokwiac!
I nikiej we kozdo sobota: bonkawa, pile, konsek kolocza ze makiym abo kyjzom...
a balanga... a balanga ... to bydzie kiej somsiod Bercik przikolybie sie nad ranym ze szynku do dom.
No, ja. Latos niy wybiyromy sie nikaj na Zilwestra skuli – jakech juz przodzij godol – zemrzicio mojij roztomiylyj Swiekry. Ja, ja, jo jes cheba ino jedyn telki szwigersoln (to ze miymiecka), jedyn ziyncioszek, kiery do swojij Swiekry godol: roztomiylo! A te juzas, kiere mie gynal lod poruch lot suchajom, to pewnikiym sie kapli, izech cosik blank podanego juz przodzij, downo tymu sam we radijoku berol a terozki to mi sie jesce roz spomnialo, nikiej to kiejsik gryfnie bolo.
Nale, jakech sam juz tydziyn abo dwa tydnie tymu nazod godol, u nos zawdy gyszynki byli pod chojnom na Dzieciontko. I to ino podle ruskij mody niyftore dowajom gyszynki we Nowy Rok. Beztoz tyz kciolech sam spomniec lod kany sie te dowanie gyszynkow, godowych gyszynkow wziyno. Wszyjskie przeca jesce ze katyjmusa boczom, ize do tyj Ponboczkowyj betlyjki przikludziyli sie te Trzi Krole. Kozdy snich dziyrzol i przismycol tymu Dzieciontyczku we tym zlobecku jakiesik ci gyszynki. Kiej te colkie krole: Kasper, Melchior i Baltazar przikludziyli sie za tom betlejymskom gwiozdkom do zlobecka we ta dziwocno noc Ponboczkowygo narodzynio napoczli telki gryfny prziwyk, kiery bez te iber dwa tysionce lot sie lostol chnet we wszyjskich krzescijanskich norodach. Tak ci sie napoczlo te dowanie gyszynkow. Chocia tak po prowdzie jejich gyszynki byli na piyrszy blik loka – dioseckie. No, bo dejcie pozor! Kasper przismycol „mirra”. I co lon sie medikowol? Mirra? Toz to jes telko zywica, kiero sie dowalo zawdy do balzamowanio umrzikow. To tak, nikiej by nojroztomilszymu dzieckowi w doma przi jejigo uploncniynciu gyszynknonc telki „Zestaw malego kopidola”. A tyn colki Baltazar. Blank ci niy bol lepszyjszy. Te jejigo kadzidlo to bol piyrszy ze tych milijonow blank nadbytnich, darymnych gyszynkow, kiere do dzisioj sie ludzie na swiynta, na gyburstak lebo jesce kiej indzij – dowajom. Przeca kozdy chop miarkuje, ize kiej niy mo czasu tyrac po sklepach lajstnie swojij babeczce parfin choby lona blank niy miala rada tego woniac. A kozdo baba juzas medikuje, ize kiej sprawi chopowi nowe fuzekle lebo binder, to lon tyz bydzie udowol, co Ponboczka za szlapy loblopiol, lobjimol. No, lostol jesce tyn colki Melchior, kiery tymu biydnymu stolorzowi, tymu Jozefowi przismycol mozno nojgryfniyjszy, nojlepszyjszy gyszynk: gold, zloto. Chocia do dzisioj malo fto, i to niy ino we Polsce, dowo na gyszynk kuwerta ze pijondzami. Kiej docie cowiekowi pijondze, to lon som nojlepszij miarkuje co ci sie mo za nie lajstnonc.
Ha, ha... nalech nawynokwiol, pra? Chocia kiej tak dobrze pomedikowac to wtynczos, te dwa tysionce lot tymu nazod tyn Kasper i tyn Baltazar niy byli telkie ipty. Ja, bo przeca u Przenojswiyntszyj Paniynki i jeji chopa Jozefa, te kadzidlo i ta mirra skuplowane byli ze krolami, ze zabranymi, fest pijynznymi ludziami. I tyz beztoz musieli je pewnikiym miec we srogij zocy i reszpektym wachowali, coby jejim zodyn tego niy pichnol. Nale to juz blank inkszo gyszichta, blank inkszo bojka, i lo tym mozno rzykna cosik inkszym razym ?

Ojgyn z Pniokow