I idzie post... / na 17 lutego 2007r
Ojgyn z Pniokow 17.02.2007

No, toz momy juz po latosnym tustym szczwortku a jesce przed lostatkoma, przed „sledziym”, przed tonkaniym harynka. Bydzie tyz i chnet fajrant ze zapustami abo, jak to inksze godajom, ze faszingiym. Tak sie miarkuja, bo mie festelnie leberka sztinkrujom po tych szczwortkowych kreplach, ize mozno cosik wiyncyj byda lo tym, i niy ino lo tustym szczwortku lebo i lostatkach, „miynsopuscie” berol we sobota za tydziyn a terozki kciolbych sam rzondzic lo czymsik ze blank ze inkszyj zajty, inkszyj faski, lo gyszichcie, kiero mi sie przitrefiyla jakiesik trzidziysci lot tymu nazod. A tak po prowdzie – jesce downij, ale to juz same na lostatek sie skapniecie.
To bolo bez lato we 1978 roku. Byda ci to gynal do kipniyncio boczol, chocia niy kca sam tak direkt tuplikowac skuli cego. Jakech pedziol, bolo to moc downo tymu nazod, bo we siedymdziesiontym losmym roku tak jakosik na lostatek lata – cheba we wrzysniu. Pojechali my sie ze mojom Elzom na tako gryfno rajza ze „Orbisu” bez Bulgarijo, Turcjo aze do Grecji. Mieli my juz tyn colki wander spatrzony rok przodzij, nale we grudniu siedymdziesiontego siodmego pofurgli my skuli blank inkszyj przilezitosci do Fidela na Kuba. I tak nom sie przitrefiolo, co do tyj Grecji i Turcji , do tyj „bisurmanskij” Turcji, pokwanckali my sie na lostatek lata we tym ci siedymdziesiontym losmym roku. Po jakiymu jo sam tak gynal to wszyjsko ekleruja? Ano, skuli tego, co to byli jesce te lata, kiej niy wszyjskie rade mieli rajzy kajsik po swiycie, kajsik za granica, bo modziokom potrza bolo przodzij jakiesik pomiyszkanie sie spatrzec, lajstnonc sie „malucha” abo i srogigo fiata a niyskorzij dziepiyro medikowac lo jakisik ci tam zagranicnych rajzach. U mie (i u mojij babeczki) bolo blank na lopak i my przodzij fyrtali, tyrali po swiycie, choby my juz wtynczos culi, mieli tyn taki anong, ize terozki, juz we tym dwadziestym piyrszym wiyku mogymy sie co nojwyzij pojechac „do Azot i nazod” abo tyz i – jak to sie gryfnie sam u nos godo – ryczkom pod lozko, pod prykol skuli tyj epnyj pynzyji ze kieryj ani wyzyc ani umrzitnonc niy idzie.
Mieli my lobsztalowany flug ze Warszawy, ze Okyncio do Warny kaj mieli sie sie gryfnie loddychnonc jakiesik loziym-dziewiync dni. Te gryfne latowe dni lyganio na piosku i tonkanio sie we tym Cornym Morzu drabko slecialo i wczas z ranca (a bol to szczwortek) zaladowali my sie wszyjskie kielanoscie chopa my sie do takigo srogigo, gryfnego autobusa i pojechali my do tyj Turcji, do ichniego Stambulu. To ci jes teli miasto (mo dzisioj cheba ze dwanoscie milijonow ludzi), kiere lod szczortego wiyka aze do 1453 roka mianowalo sie Konstantynopol i lygo ci lone po polowinie we Ojropie i we Azji. Bez jejigo pojstrzodek idzie tyn wywolany Bosfor a samiuskie ci lone (te miasto Stambul) jes jesce ku tymu nad morzym Marmara. Ze tym Bosforym to tyz jes skuplowano tako gryfno gyszichta. Bezmac downo, downo tymu tyn ci colki nojsrogszy, nojwazniyjszy grecki Ponboczek Zeus miol rod tyrac za wszyjskimi modymi dziolchoma i zdradzol ci ta swoja babeczka Hera ze kozdom, kiero mu sie pod grace nadarzila. Miol ci tyz „romans” ze boginkom Io. I, coby ci jakosik sie wymetlac ze tyj lostudy przemiyniol, przewekslowol ta libsta we szykowno cieliczka. A, ize ta Hera niy bola biksa ze kleja, niy bola tako gupio, zarozki ci przikludziyla teligo srogigo slypka znacy sie po polskimu – „gza”. Tyn slypek uzar ci, uzonglol ta cieliczka, kiero wartko ale to richtik gibko pogzula bez ta ciysnina, bez tyn Bosfor. A skuli tego co po grecku na kalymba godajom „bous” a na przyjnscie „poros” lostalo do kupy miano Bosforus znacy sie taki „plac, kaj przelazla ta krowa”. No, to mozno tela lo tym Bosforze, chocia niyskorzij byda sam jesce lo niym rzondziol. Rajza tym autokiym tyz bola gryfno. Nojprzodzij musieli my na bulgarsko-tureckij szweli zabulic po piync dularow lod chopa coby nom te ichnie „bisurmany” na colu dali pokoj i niy za fest sznupali we naszych kofrach. Niy zetrwalo poranoscie minutek (wszyjskie, krom jednyj staryj mazeli, staryj handlyry) zabulyli tym barzij, ize my uwidzieli jak te wachmany poradziyli Miymcom colki autok lozbabrac, lozebrac. No, i sztartli my ze tyj szweli, ze tyj granicy. Jadymy tak kielanoscie minutek i loroz tyn nasz szofer stanol ci tak sztryng kole tyj jejigo lynkiyry, cosik tam wrzesknol, zapiskol i tyz zarozki ku niymu przityrol taki jedyn bajtel ze flaszkom gorzoly, ze takom srogom, gryfnom flaszkom jakisik Whisky. Szluknol ci lon ze tyj flaszki tak mozno ze seta, a cheba i lepszij i pusciol ci jom miyndzy nami chopami we tym autobusie. Pedziol ci lon jesce bol, ize jes za kolkiym, ryjguje juz jakiesik chnet styrdziysci godzin i beztoz musi cosik szluknonc na ... lotrzyzbiynie. Do samego Stambulu szlukol tak jesce ze trzi razy a my wszyjskie na tych naszych zicach robiyli sie take corozki mynsze. A, coby my tyz gynal zmiarkowali, ize somy we Turcji pora razy na tyj cescie zahaltowali nos ichnie policajty, kierym tyn nasz szofer, tyn nasz prowajder dowol te ichnie liry tureckie. Byli my tyz dociyrne po jakiymu lon to robi?
– Ano, to skuli tego kiejby te policajty kcieli, to zawdy cosik felyrnygo we tym mojim autoku znojdom a to dugo zetrwo. A tak, somy ruk-cuk fertik i jadymy sie szykownie dalszij.
No, i yntlich dokwanckali, dokulwitali my sie do tego Stambulu. Jesce ino piyrszo wieczerzo we tyj Turcji, lobalyli my jesce ze jednym kamratym ze Warszawy pora sznapsow, jakosik szykowno flaszecka wina i podeptali my do swojich izbow nynac. Niy dowalo mi ino pokoj to, ize chnet wszyjskie ludzie mieli na isto za tela kofrow. Niy szlo usnonc bo tameszne ludzie dziepiyro tak na isto napoczynajom zyc we nocy, ale jakosik tam bolo i blank z ranca, na rozwidnioku – jak nom przikozala naszo „pilotka”, kiero bola dlo nos jak kindermyjdla – rychtowali my sie na wander po miyscie. Snodanie weckali my ze srogim smacyskiym i loroz mie malo pieron niy szczelol. Wszyjskie ludzie ze tyj naszyj kolony napoczli slazowac do ausgangu ze ... koframi.
– Cie, pieron – padom ci do mojij Elzy. – Przeca mieli my sam we tym Stambule byc colkie styry dni ... aboch sie drzistnol, abo co ?
Ida ci do tego kamrata ze Warszawy, kiery juz tyz slazowol na dol ze koframi a kiery jesce ku tymu bol srogi – jak to sie terozki godo – „byznesmyn” (bajstlowol, sklodol truchly i sprzedowol jesce ku tymu holcoki) i pytom sie go co jes lolz?
– Jak to Ojgyn, niy miarkujesz? A po kiego dioska my sie sam do tyj Turcji do tego piyrwyjszygo Istambulu przikludziyli?
– Na isto Jorg, jo niy bocza. Te wszyjskie kofry mie na isto wyprosciyli ... no blank niy poradza tego spomiarkowac.
– Ojgyn, a niy rob sie yntom! Przeca my sam wszyjskie przikludziyli sie do tego Stambulu ino skuli h a n d l o w a n i o !!! Przeca to, co sam momy we tych kofrach ze Turkoma przekajplujymy, przeciachrujymy na geld, abo mozno zarozki na jakisik inkszy towor, pelcmantle abo piestrzonki.
– Jezderkusie Jorg! Przeca jo sam niy mom nic do przekajplowanio, jo sie nic niy narychtowol cobych sam mog skalic – godom ci mu a tak na isto to malo mie diosi niy weznom za ta moja gupota.
– Niy trop sie niy trop, zaladuj do jednygo kofra co tam mosz na ibrich, choby i czorne juz po tyj Bulgariji bolo i deptomy, jadymy, bo sie robi niyskoro!!!
Ludzie, co ci tyz tam sie we tym jednym skladzie dziolo? Bo musza sam jesce dopedziec, ize to bol piontek i skuli jejich mahometanskigo swiynta wszyjskie targi, sztandy i sklady byli pozawiyrane tela, co niy dlo nos, dlo Polokow. Bo to ci bolo tak. Prowajder-pilot naszego ausflugu ze takigo ichniygo biura turystycnygo HA TA (nojmodszy we familiji) fyrtol snami lod granice. Jejigo starszyjszy bracik miol we Stambule srogi konzom, srogi sklad, kaj skupowol towor lod Polokow i dowol jejim take szkartki, coby sie loni mogli lajstnonc jakiesik roztomajte pelcmantle, skorzanne galoty, szakety i take tam jesce i inksze chopskie i babskie przilodziynie. A juzas nojstarszy bracik dziyrzol to wszyjsko, tyn colki familijny gyszeft we jejigo gracach i bol macherym lod goldu, bol jubilyrym. A ku tymu jesce wacha na to wszyjsko miala jedna istno Aleksandra (polsko dziolcha, no, mozno niy dziolcha, tela co ji jesce puc ze fresy niy slatywol), kiero sie wydala za jednego Poloka niy-Poloka, chopa Turka. To byscie musieli boczyc, bo lo tym chopie (i jesce inkszych Polokach) bydzie sam niyskorzij wiyncyj godki. No, coby sam za tela niy fandzolic, coby niy ciongnonc tego choby kalgumin rzykna ino, co moje ausflugowe kamraty wszyjsko „bogobojnie” skalyli, erbli te tureckie liry abo szkartki na lobsztalowanie sie inkszego toworu i tak jakosik kole piontyj-szostyj po poledniu byli my ze tym colkim kajplowaniym i torzyniym fertik. Jesce ino deczko fyrtanio, zwyrtanio sie po inkszych sztandach, budach, torgach i wieczerzo juz we naszym hotylu. Na drugi dziyn bolo juz blank ajnfach, szlo mocka powandrowac po tych wszyjskich starozytnich i strzydniowiycznych zabytkach nikiej richticzne „turysty”. Byli my i we „blynkitnym meczecie” lod sultana Ahmeda I. Niyskorzij pokwanckali my sie do nojbarzij wywolanygo zabytku do telkij swiontyni, kiero mianujom Hagia Sofia ( – po grecku, Ayasofya – po turecku, po lacinie – Sancta Sophia) znacy sie do kosciola pod wezwaniym Swietej Madrosci. Byli my jesce niyskorzij i we Yerebatan Saraju (taki „zatonkany palac”) i jesce we meczecie sultana Sulejmana Wspanialygo (Suleymaniye Camii). Jo nojbarzij gryfnie spominom taki palac TOPKAPI, kiery bol dlo sultanow aze bez trzi wiyki. Napoczli go stowaic kajsik we 1453 roku za Mahmeda Zdobywcy. Szlo by sam, i jo tyz bych mog jes mocka lo tym wszyjskim lozprawiac tela ino, co fajrant tego beranio mozno by bol kajsik we niydziela na lodwieczerz. Jednym sam sie musza festnie poasic. Wiycie, Topkapi to jes palac we kierym nakryncali juz kielanoscie filmow, i kierego wachujom jak molo co i tyz niy szlo tam rajn wlazowac ze knipsaparatym. No, ale ... jo tam driny wloz ze knipsaparatym a to ino skuli mojij Elzy. Lona blank niy miarkowala po jakiymu jo ji kozol targac tako srogo taska, we kieryj bolo wszyjsko na colki dziyn do slepanio i do jodla. Podwiyl sie tyn palacowy ficywert niy kapnol i niy przesznupol wszyjskigo co ta moja babeczka miala we tym necu, jo juz bol rajn ze knipsaparatym. I mozno blank malusko jes takich, kierzy sie poradziyli tam na Birinci Avlu (dziydziniec janczarow), kole kosciola sw. Yzeny abo tyz wele Ortakapi abo inkszego Bab-us-Selam knipsnonc sie gryfnie i miec to do dzisioj – cego mie zodyn juz niy wejznie, lostanie mi to aze niy kojfna. A jo zawdy bol choby szwob, kiery kuko do zygora. I tak mi juz to do dzisioj lostalo. A jesce mozno terozki tako szykowno gyszichta. Tyn colki meczet jes sztalchniony lo jakiesik dziesiyn gradusow lod richtongu, kiery we islamie musi byc. Musi miec richtong na Mekka. I tu lozprawio sie, co jes tam jedna zojla, „kolumna”, kiero mianujom „slimtajonco” abo szwicowano i we kieryj ci jes szykowno dziura do kieryj idzie wrajzic ksciuk. Restym palcyskow lobyrtomy sie naobkolo a ezli tyn nasz ksciuk bydzie wilgly, znacy to, ize zisci sie nasz jakisik winszbild.
Jakech przodzij pedziol szloby sam jesce mocka lozprawiac lo tym Stambule tela, co jo terozki kciol spomniec jesce lo tyj Aleksandrze. Bola ci to baba, jesce niy tako staro, gryfno, wizgyrno, kiero tam we tym Stambule miala gryfny ... burdel. Ja, ja jesce wtynczos niy godalo sie na to „agyncja towarzysko” abo i jaki „salon masazu”. A jakech sam juz spominol, byli to gryfne czasy, lostatek tych naszych „giyrkowskich” szykownych lot siedymdziesiontych. Do Turcji szlo sie juz gryfnie wykludzic i bolo ci u nos tak: te wszyjskie dziolchy, kiere terozki som za te (he,he) „masazystki” abo za dziolchy do asisty do „towarzystwa” mieli colki rok gynal rozplaniyrowany, nasztymowany. We zima byli zawdy we Zakopanym abo i we Krynicy. Na wiesna wartko sie wykludzali do Turcji (abo i kajsik kole tego), coby juzas we czyrwiyniu byc we Poznaniu na tych wywolanych Miedzynarodowych Targach Poznanskich. Na podzim juzas fyrtali do Turcji coby niyskorzij, bez lato fongowac na naszym morzym, nad Baltykiym. I tak ci to sie zwyrtalo bez coluski rocek. Tela, co te nasze angyjbery we Warszawie lecy kedy zaszperowali ausflugi tych dziolchow do Turcji (i do wszyjskich tych krajow, kaj lone tyrali do roboty). Tak tyz bolo wtynczos, kiej jo tam do tego Stambulu przijechol ze mojom Elzom i ta naszo (ha,ha ) kindermyjdla, ta szykowno Aleksandra festenie ci wajala, jamrowala, ize latos dziolchy do nij na i wiesna, i na podzim niy poradziyli sie przikludzic, a jeji tyn colki „interes”, tyn szykowny rziciowy gyszeft doimyntnie ci ji napocznol sztinkrowac.
Tela, co to juz jes blank inksz gyszichta, blank inkszo bojka lo kieryj byda mozno godol za dwa tydnie ... bo sie werci!
A terozki jesce na lostatek, bo dzisioj blank nicech niy rzondziol lo tym, co tyz to sie we naszyj Polsce dzieje i co sie sam (jak zawdy) wyrobio. Byli ci juzas bez tyn tydziyn roztomajte „koferyncje prasowe”. Tak choby tom naszom Polskom niy szlo inakszij – krom tych konferyncyji – reskiyrowac. Kcieli wyciepnonc ze tego naszygo regiyrongu, ze tego przenojswiyntszygo – i to jak nojbarzij – rzondu nojwicniyjszygo, nojbarzij szpasownego wicyprymiera lod pamponi Andrzyja Leppera. Jak tyz to szlo spomiarkowac tym wszyjskim ze tyj zwadliwyj „rolwagi obywatelskij” sie to niy udalo; wargowali po darymnicy i mogom sie doczkac na to aze do usranyj smiyrci, kiej tyn ze tom sztalchniyntom gracom do zwol na to, coby tych ze tom grochowinom lebo lowsionkom we szczewikach lodchlastnonc lod jejich zesli. A, ize zech sam dzisioj lo inkszych krajach, lo inkszych dziydzinach godol, to mi sie spomnieli gryfne anglickie slowecka. Piyrsze to jes „beggar” (cyto sie bezmac „biger”) co gynal znacy – fechciorz, dziod znacy „zebrok”. A druge juzas to ze anglicka „leper”, co juzas dlo nich znacy: „tredowaty”. No, ale niy biercie sie tego do sia, a juz tym barzij niy do naszych politykierow, kierzy mieli te jejich „konferyncje prasowe” we lonski szczwortek. A jesce we piontek nasz przenojswiyntszy Prezidynt loglosiol tyn colki „raport WSI”. I wiycie? Bolo ci to nikiej pierdniyncie we dobryj asiscie, bo przeca nic tak na isto mondrygo tam zodyn niy naszol, niy wysznupol. Nale... jes „raport” i tyn ze tymi szkucinami na glacy, kiery ci juz niy jednymu kole rzici nazwyrtol, bydzie dalszij miol gryfno fucha, prowda godom? Prowda ! A ftosik na isto mondry i we filipie posklodany widzi, co to wszyjsko jes lo kant hazlika loztrzas. Bo, dejcie pozor! Te wszyjskie taski, te szkartki, te „kwity” som na chnet kozdego Poloka (krom utrzidupskich lod tych cwilingrow, loswiatowygo Rosynanta i tego bronotnego Yndrju, no tego lod tyj bontkowyj „afyry”). W wszyjskie zolwizol bajstlujom, co jim sie ino zywnie ubzdo. No, ale jedyn telki mondrok wypokopiol bol coby te ichnie wszyjskie „archiwa” IPN-owskie lozewrzic do mola. Tela, co niy dlo tych blank iptowatych loszkliwcow, dziwokow i folgli-zurnalistow, kapelonkow-taskowych abo inkszych falesznych historykerow ino dowac zwol, coby do tych taskow mogli sie przijnsc i mocka posznupac wszyjskie, kierym sam u nos we Polsce glod doskwiyro i dlo tych wszyjskich naszych „szczwortorzeczypospolitowych” elwrow, kierych ci u nos niy faluje, kierych jes ci za tela, i coby kozdy snich mog wysmycyc ze sia tela papioru wiela ino poradzi sztreknonc. Skalom ci to loni niyskorzij na ta „makulatura” i bydom sie chocia mieli za co lajstnonc gorko zupa abo i co inkszego do weckanio. I yntlich bydzie srogo przidajnosc ze tych loszkliwych papyndeklowych tasiek i niy bydzie ciyngiym u nos haje, lostudy i ganby we colkij Ojropie.
A tak na isto, to jo bych sie tak rod sam we winklu postyrcol, postol, pijondze za to by smigali, furgali erbnolbych mozno co, mozno malo-wiela, a tak musza sam cosik godac, rzondzic i tela. I jesce dowac porzond pozor coby komu festnie niy ublizowac, coby komu na plynckiyrz niy nastompic. No, to tyz terozki juz dom pokoj, juz niy byda jamrowac a berol, lozprawiol jak we kozdo juz lod styruch lot sobota

Ojgyn z Pniokow