PO SWIYNTACH / na 14 kwietnia 2007r
Ojgyn z Pniokow 14.04.2007

No, toz momy juz i po kwiytnij niydzieli, i po Wielgijnocy i po tym naszym szykownym smiyrguscie. Chocia latos to we tyn kidany pyndzialek to i kajniykaj sniyg sleciol a i u nos niy bolo tak gorko jak to kiejsik bywalo. A jo kajsik bez komputra, we tym dzioseckim internycie wysznupol gryfne sztrofecki, kiere kiejsik bol napisol jedyn moj slonski kamrat Francik ze Wisly. Wypokopiol ci je juz gryfne pora lot tymu nazod a mie sam ci lone na isto gynal terozki po tych nojszykowniyjszych swiyntach klapujom i tak sie miarkuja, co je idzie terozki sam wciepnonc a naszym laubowym kamratom jesce roz spomniec. No, toz dejcie pozor:



Co sie dziyje, co sie dziyje,
Kura kwucy, kokot pieje,
Z kuchni fajnie zistom jedzie
- to Wielkanoc ku nom idzie.

Mama zista piecze w rurze,
Kokot stoi durch na kurze
Bo uwidziec chce z wysoka
Czy jest wierno jego kwoka.

Szynki som juz uwyndzone
Dobre miynso uparszczone
Wszyjsko to jest juz pokrone
I w kosciyle poswiyncone.

A w niydziela po kosciyle
Wszyjskie zicnom sie przi stole,
Jedzom jajca, szoldra, szynka
No i kyjzy lodrobinka.

A na lobiod zas miynsiwo
(az wontroba sie lodzywo)
Jak sie mo ku wieczorowi
Wszyscy z basym som gotowi.

Za to w smiyrgus zaroz z rana,
Jak przejedzie piyrszo bana,
Nikt niy mysli lo sniodaniu
Ino frelek polywaniu.

Co sie dzieje wiedziec kcecie?
- Woda kapie po gibzdece,
Wszyjskie szaty przemoczone
Nale lica zadowolone.


Jo to ino zdziebko te sztrofecki przelonacol na szimel we jakim jo zawdy we radijoku godom, coby mi ftosik niy przeciepowol, ize roz szkryflom tak a roz blank inakszij. I tak sie miarkuja co tyn moj kamrat Francik Drewniok ze Wisly (a przodzij Chorzowiok jak przinolezi) na mie sie niy pogorszy, coch pora literkow w Jejigo sztrofkach zwekslowol, prowda?
A tu mi sie terozki spomniol jedyn gryfny fal. Mom takigo kamrata, kiery mo take wartkie miano ... Pospiych sie cheba mianuje, Antek Pospiych. Miol ci jedyn fyjler: festnie ci sie jynkol. I godol mi kiejsik jedyn moj kamrat policajt, kiery wachowol we komisarijacie na Pudlerskij, Wiycie, tam kaj kiejsik staro Kosmalino miala swoj szynk przed, bez i pora lot po drugij wojnie. Tyn moj kamrat policajt dzwigo te cedzitko, ta telefonicno suchowka i slyszy:
– Haaa..llo, to jo...jo ... An...tek! Sam na poj...poj ...strzodku sztre...ee...ki lezy zdechniy...y...nty kon i capi jak sto dio...o...skow ...!
– A kaj lezy tyn kon – pyto tyn moj kamrat-policajt?
– Ano, na u..u.. licy... F..., F...
– Na Ficka, ja ?
– Niy.. niy na u..licy... F.. F...
– To kaj? Na Filarowyj?
– Niyyy, na u.. licy F... F...
– Jezderkusie! Kaj? Na ulicy Filarowyj?
– Na ulicy ... Florijanskij?
– Niy, niyyyy na ... F...
Policajt niy szczimol, prasknol tym cedzitkiym i fertik. Za malo kwilka juzas glingo telefoln ...
– Tu jo...o..., An...an...tek Pospych, sam u nos na ulicy lezy zde...chniy...ynty kon i capi nikiej sto dioskow ...
– No, ale rzyknij chopie kaj ???
– Na F..., na F...
– Jeronie, kaj? Na Florijanskij? Ja ?
– Niy... na F...
Prask tym cedzitkiym, bo przeca niy idzie sie ze tym istnym dogodac. Tela, co za kwilka juzas glingo telefol ...
– Ty j...o A...Antek ... Pos... Pospiych... Na ulicy lezy zdechniy...ynty kon i cuch lod niygo jak ze szlacht...halzu kole ba...a...dyszteli przi Katowickij...
– Ale na jakij ulicy ???
– Na F... F...na Flo...
– Na Florijanskij ???
– Ja, j...a, na Flo.., na Flotijanskij ... boch go juz tam przesmycol !!!
Tyz u mojigo jednygo kamrata przitrefiol sie jesce blank inkszy (szczysny, niyszczysny) fal. Polednie, chop biere sie za baba – Miarkujecie co robi, pra? – I loroz, jak mu sie chnet sie wydarzilo to, co chop mo zawdy we filipie ze babom na szeslongu glingo tyn moderny „domofon”. A pomiyszkanie takie, nikiej we tych wszyjskich naszych polskich ryklamach ... jakiesi trzista kwadratmyjtrow, szranki chnet jak malusko izba we familoku. Baba zestrachano rycy, co to jeji chop prziszol pora godzin skorzij nizli miol przijsc. Tyn istny, a bol to briftryjger wloz wartko do tyj almaryji i niy poradzi sie doczkac, co tyz sie terozki jesce przitrefi. Bigle go zgajom po gyniku, cma choby u murzina we ... no, wiycie kaj, i lostowo mu ino czekac. Niy zetrwalo jakiesik trzi scwierci godziny a sam loroz juzas glingo tyn „domofon” i za kwilka do tego szranku drab wlazuje, co jo godom? fuknol inkszy chop; to bol guliktraller. Tyz niy mo za tela placu, tyz go bigle i inksze lonty we tym szranku zgajom... prziwitol sie gryfnie ze tym, co tam juz przodzij sie skukol i loba czekajom. Za jakiesik poltrzecia godziny juzas glinganie, juzas gloka ze tego domofona. I juzas wartko, ciuldup, piedronym wlazuje do tego szranku, do tyj almaryji trzeci chop.
– A ty fto zes jes? – pytajom sie te, co juz tam przodzij byli.
– Jo jes chop lod tyj baby co wos sam wrajziyla ...!!!
– Jezderkusie! Chop? A po jakiymu zes sam blank sebleczony wlazowol ???
– Ano, skuli tego co terozki sie do chalpy moja roztomiylo ... szwigermuter sie przikludziyla!!!!
Bo jak to godajom: niyszczysne fale deptajom zawdy porami, prowda? Jak niy urok to sraczka, bo ino kiej chop idzie roz do roka na gyburstag do swiekry to jes tak choby sie wybrol ze familijom na alsflug do ... ZOO!
Terozki lo szwindlyrzach i inkszych chachmyntach. Niy kciolech Wos sam przed swiyntami nerwowac i niy godolech, ize mie we mojij chalupie lokradli, wykminiyli choby smarkatego synka. Mocka juz wszandy godali i pisali lo roztomajtych chachmyntach machlyrzach, wichlyrzach, kiery tyrajom po chalupach i co ino idzie to pichnom, habnom, dymnom bogu ducha winnym starym ludziom. Mie tak loszwabiyli gyszichtom na „elekstryka’. Jak to jes to mozno niy byda sam eklerowol, bo mie jesce terozki pieron szczylo, bo to juz i we naszym „jozefkowym” „Oremusie” i we naszym chorzowskim „Goncu Gornoslaskim” pisali a terozki ino – tak dlo szpasu – jedna blank staro gyszichta, kieroch jesce lod mojij starecki slyszol, a kiero – jak ino byda poradziol – byda sam Wom terozki berol.
Bola ci kiejsik, jesce za staryj Polski gryfno gospoda u nos na Pudlerskij we Chorzowie, szynk lod staryj Kosmalinyj (lo kierym i lo kieryj jo juz sam skorzij niy roz godol). We tym szynku szlo i gryfnie pojesc i szluknonc malo-wiela tela, co gospodzko nigdy niy dowala nic na kryjda, nic na pomp. Trza bolo bulic i to zarozki i wszyjskie to sie we colkij dziylnicy miarkowali. A kiejsik przikludziylo sie do tego szynku dwioch takich wandrusow, miglancow, kierzy ani ceskim niy capiyli, ani fynika niy mieli we kabzi ... a slepac jim sie kcialo i weckac, tyz by cosik ze uciychom weckali. Kiek zmiarkowali, co nic bez pijyndzy sam u Kosmalinyj niy erbnom napoczli medikowac, slynczec aze wypokopiyli. Wlejzli rajn, gryfnie wszyjskich i staro gospodzko tyz – pozdrowiyli, zicli sie na wielij stolicy, na srogij lawie zarozki za bilijardym. Jedyn miol gryfny kofer (mozno kajsik pichniynty) a drygi szykowno tasia. Kozali coby do nich prziszol som nojwazniyjszy gospodzki, stary Kosmala. Tyn szynkorz tak kuko na nich, uwidziol jejich gryfny kofer i szykowno tasia, i ze dociyrnosci sie jich pyto:
– A wy panoczki skany escie sie sam przikludziyli? Mozno wy czymsik jarmaczycie?
– Ano, moj kamrat – godo jedyn snich – sprzedowo gutalin, byrsty i szplatki do szczewikow. A jo, a jo to sprzedowom i ... kupuja kichole !!!
– Kichole ? Jak to kichole sprzedowocie, kupujecie?
– Ano, blank ajnfach. Jes sam u nos we Polsce taki werk kaj sie te erbniynte, te kupne kichole zbiyro, lobrobio, formiyruje i dalszij inkszym sie je kali. Przeca niy kozdy mo rod tyn swoj nochol, tyn swoj sznobloch rod. Na co ludziska nojbarzij jamrujom i chalatajom? Na kichole. A i wy panie gospodzki tyz mocie tyn swoj kichol choby niy jak jedyn ale colki kibel kobzoli. Kcecie go skalic ?
– Jak to skalic ? Terozki, jesce za zycio?
– Niy, terozki jo wom dom sto miymieckich marek a wy mi ta swoja sznupa docie zarozki po umrzitniynciu!
– Godocie, ize dziepiyro po tym jak kipna na amyn, ja ? A na co tyz mi tyn moj kichol sie by mi po smiyrci przidol ? I dowocie mi colkie sto miymieckich marek, ja?
– Sto marek ! Tela co musicie mi sam jesce podszrajbowac przodzij, ize kiejbyscie kcieli ta umowa serwac, lodchanyc lod tyj naszyj umowy to musicie zabulic druge tela, znacy dwiesta marek na lepszyjsze.
– No, to sztama ! Dowejcie sam te sto marek!
– Zarozki, zarozki panie gospodzki, niy tak wartko. Terozki muszymy jesce przodzij tyn wasz kichol, kiery sam wszyjskie widzom, nacychowac.
I tu terozki wyjimali srogi pitwok, petronelka na kieryj napoczli ci warzic cerwiono lakfarba. Bruszom jesce tyn srogi pajtok .... A tego gospodzkigo, starego Kosmale wieli strach wzion aze mu zima poszla po plecyska, napocznol ci sie szwicowac aze mu sie na gyniku hymda zmokrzila.
– Suchejcie ino, a co wy kcecie sam terozki zbajstlowac, co wy sam terozki miarkujecie?
– Ano nic ! Kcymy ino ta waszo sznupa nacychowac. Przeca dowomy wom colkie sto miymieckich marek to tyz muszymy miec jakisik dowod, jakisik wykozek, ize tyn kichol jes nasz. Jedyn sztympel i szlus!
– Co ? To jo byda musiol aze do umrzitniyncio lajzic losztymplowany, nacechowany choby jakisik kormik lebo kalymba? Nijakim koncym, ani mi sie sni – lozdar sie gospodzki, kiery sie tego pitwoka i wrzawyj ajnlasfarby festnie wystrachol.
– Srywom te stanowiynie, ta umowa.
– Co ? Panie gospodzki, srywocie te stanowiyni ? – pytajom sie te miglance. – To tyz miarkujecie co wos to terozki kosztowac aze dwiesta tych miymieckich marek. Stanowiyni bolo bez wos podszrajbowane i nic sie sam juz niy do ze tym inkszego zbajstlowac. Trza, jak przinolezi, zabulic !!!
Stary Kosmala zegzioly, rozkokocony jak sto dioskow ( a niy godom sam lo jejigo babie, lo staryj Kosmalinyj) cosik tam kciol jesce tuplikowac, eklerowac tela, co inksze we tym szynku to wszyjsko widzieli i miarkowali, co dol przeca zwol na skalynie swojigo kichola i stanowiyni podszrajbowol i tyz ci mu juz nic inkszego niy lostalo jak ino chycic sie za kabza i te dwiesta miymieckich marek wybulic na szynkwas. Kiej ino zabulol tym miglancom, tym locwiarom to loni zarozki napytali wszyjskich we tym szynku, lobsztalowali sie fajniste jodlo, kiere zawdy warzyla staro Kosmalino i napoczli ckac i slepac wiela sie ino dalo a wszyjskie chopy we tym szynku kiej ino dzwigali te achtliki, te lampusy chichrali sie i wrzesceli:
– Ano, gospodorzu prost !... to za tyn wasz kichol !!!
Jesce przodzij mieli my wczorej trzinostego i do tego piontek. Wiycie, jo tam niy jes ci przesondny alec zawdy cosik sie tam mozno przidarzic niyszczysnego we tyn dziyn. Mom kamrata Antka (no i niy godom sam lo tym, kieregoch przodzij spominol, tego co to mo te wartkie miano, ino lo inkszym, kiery zawdy we taki gupi dziyn kupuje sie juz na forant halbecka, przelywo jom do takij kany plastikowyj, cofo wszyskie stolki i inksze graty ze izby, klapuje na tepichu i dziepiyro potym po lekutku sie slepie ta gorzolka. A wiycie pojakiymu lon to tak rychtuje? Bo lon godo, ize kiej cowiek mo pecha to bali i jak mu berga sleci ze serca to.... i tak prosto na plynckiyrz. Beztoz lon terozki pije gorzola na tepichu, bo kiejby miol sleciec ze zydelka abo ze prykola to pewnikiym by mu sie cosik i tak stalo. A terozki zolwizol sie napiere ale lostanie lezec ino na tepichu.
A to wszyjsko lo tym niyszczysnym trzinostym to tak na isto sie napoczlo lod tyj colki Klyjopatry. Dwa niyszczysne fale: i Dziyn Kobiyt i pychowy piontek-trzinostego. Ja, ja tak jes po prowdzie. Bezmac tyn dziyn, tyn”Dziyn Kobiyt” napocznol sie lod tyj egipcjanskij krolowyj Klyjopatry, kiero we marcu kozala sie zrolowac do telkigo srogigo i szykownego tepicha i podciepnonc tyn pakyt tymu cysorzowi Cezarowi (cy jak mu tam bolo?). A przidarzolo sie to jesce przed tym jak Ponboczek poslol na ziymia swojigo synka, Dziecionteczko. Tak ci lona, ta Klyjopatra poradziola tego cysorza zamamlasic, zabamoncic, ize lod tego czasu zawdy jakiesik „marcowe idy” bajstlowali i lodprawiali. Wteda tyz przi telkich marcowych idach tego Cezara zazgali pitwokiym nale, ize to bolo trzinostego marca, to lod tego casu trzinosty (a ku tymu piontek) jes diosecko niyszczysny, pechowy. Nale, to juz jes inkszo spiywka i niy lo tym kciolech godac. Chocia, wczorej tyz mocka sie dziolo we tym cyrkusie na tyj Wiejskij we Warszawie. Tak ci sie wadziyli, tak niyftore wyrobiali, tak ci sie bele kaj roztopiyrzali, ize zodyn ani sie niy kapnol co to jes trzinostego i ku tymu piontek. A te nojwazniyjsze skuli tego przedrzistali wszyjsko co ino szlo przepultac, spaskudzic. Aze prziszlo ci do tego, ize tyn gryfcok, co to mo dwa miana (Marek Jurek, abo jakosik tak podanie?) to sie jesce ku tymu do „dymisje” podol. Taki ci to bol tyn wczorejszy piontek. Ino mie jakosik ze rulom, cichusko i opaternie tyn dziyn sleciol i niy byda sam wiyncyj terozki wynokwiol; niech tak lostanie, prowda?
A berol, spominol jak we kozdo sobota

Ojgyn z Pniokow