Pola kwiytnia i ... / na 21 kwietnia 2007r
Ojgyn z Pniokow 21.04.2007

No, toz momy juzas srogi fajer. Abo... bydymy dziepiyro go mieli za jakiesik piync lot, bo erbli my to, ize bydymy do kupy ze Ukrainom organiziyrowali mistrzostwa Ojropy we fusbalu we 2012 roku. Ludzie! To ci jes uciycha! Jak to tyn colki Platini loznojmiol we strzoda we telewizyji, to niyftorzi sam u nos malo co sie niy posrali ze uciychy. Tela, co zodyn niy poradziol ci pedziec na jakich sztrekach, na jakich cestach bydom za piync lot wandrowac wszyjskie ojropyjskie kibice, kaj bydom bany (krom Wloszczowyj), kaj bydom jakiesik gryfne flugplace (mozno tyn kurdupel Przemko ze Gosiewa zbajstluje szykowny flugplac tyz tam ci we Wloszczowyj?). Niy byda za tela dzisioj wynokwiol, bo – jak pedziol jedyn ze tych cwilingrow – wszyjsko bydzie do tego 2012 roka na zicher fertik i bydymy grac. Bez eliminacjow, bez utropy ... bydymy grac we tyn fusbal. Wiymy sam u nos tela, co wszyjskie szpile (niy godom lo Ukrainie) na zicher bydom we Warszawie (a jak!), we Wroclawiu, we Poznaniu i Gdansku. Ludzie to ci jes uciycha! We Gdansku kaj mo byc tyn sztadijon do terozka som jesce chalupy, kiere trza blank wybulic coby tam szlo zbajstlowac tyn colki szportplac. We Wroclawiu juz taki (bezmac, bazmac?) sztadijon jes tela, co go trza jesce dac do sprawonku, gynal tak jak i we Poznaniu. Juzas we Warszawie jesce nic niy ma, bo tyn ichni festelnie wywolany sztadijon „dziesiynciolycio”, to ci jes terozki jedyn srogi ruski i wiytnamski torg a ta colko pani prezidynt, ta kierom kciol wyciepnonc tyn warszawski wojywoda pedziala bola, ize we tym miyscie niy ma zlociokow na nowy. Jes ale jedyn gryfny sztadijon nasz „Stadion Slaski” we Chorzowie, tela co lon jes ino we „rezerwie” kiejby sie cosik fest ci lobalylo we Warszawie abo we inkszych miastach. No, ale to jes Chorzow, to jes sam u nos na Slonsku a te wszyjskie gorole ze Warszawy miarkujom, ize to niy jes Polska ino jakisik zadupie, lo kierym niy werci sie na swiycie godac.
Dobra, styknie tego wynokwianio na dzisioj. Wiesna juz do nos przikwanckala, narcizle, merbechry i mojiki napoczli juz gryfnie kwisc i mo byc corozki barzij gorko. A kiej mo byc gorko, to mi sie sam spomnialo terozki, co nasze wojoki wykludzajom sie jesce (krom Iraku) do Afganistanu. I tak ci po prowdzie niy majom fligrow, te jejich „Rosomaki” som zbajstlowane bezmac ze papyndekla tela, co nasz szykowny, wywolany „Sztab Gyneralny” lobsztalowol sie terozki (mozno skuli tego Afganistanu?) roztomajte kanoldy, roztomajte bombony we papiorkach takich, nikiej mundury naszych wojokow. I bydom ci to „krowki ciagutki” – aze colko tona – we papiorkach typu „panterka lesna” (tego mo byc aze za 325 tysiyncy zlociokow) i ku tymu jesce 10 tysiynczy szokuladkow ze 25 procyntowom gorzolom. Majom byc jesce ku tymu pliszowe bery, takie lod dziecek (coby sie wojokom gryfnie we Afganistanie nynalo) i jesce – bo to przeca jes blank polskie wojsko – mycki takie jake majom te hamerikonskie wojoki, ze szildym. I bydom ci lone podane na tego Kaspra Ololo, lo kierym kiejsik godali, lozprawiali nasze starecki.

No, toz tyz bydymy mieli za dziesiync dni tyn (gryfny ?) kwiyciyn forbaj, chnet za sia. Miano tego miesionca biere ci sie bezmac ze „Niydzieli Palmowyj”, kiero kajniykaj mianujom „Niydzielom kwiytnom”. No, alech juz lo tym sam godol.
Jak zwol, tak zwol, styknie co powia, ize to piyrszy miesionc wiesny, miesionc kiej piyrsze boczonie i inksze ptoszki-swiyrgoloszki przifurgajom do nos nazod ze Afriki, i momy nojwazniyjsze swiynta we kalyndorzu poczciwygo Slonzoka. I nie ino mie sie zdowo, co wszyjsko naobkolo ze zimowygo sniku sie krzysi, kuko wrazitko na tyn corozki gryfniyjszy swiatek choby gynsipympki z trowy abo kurzontka, tujki, kiere ze szkorupkow wartko na ziymia sie ryjom (kaj tak by tak lostanom bez cowieka zezarte). No, szpasobliwy to bol zawdy miesionc ze napoczynaniym zolycynio we smirgust, kiej niyjedyn karlus dziepiyro po loszpluchtaniu dziolchy poradziol pod potoplanymi szatami, pod koszolkom z lodziymkiym, pod kabotkiym uwidziec to, co lona niy kozdymu, niy zawdy, i niy bele kaj pokazuje (no, cheba ize we „Plajboyu”), a co bez ta srogo zima jeji jesce barzij pokrasnialo i uroslo.
A latos? A latos to ci bolo jakosik inakszij, we lufcie woniol ci telki jankor, ludziska ci na cosik czekali, chocia gynal pozdali sie, ize nicego dobrygo sie niy doczkajom. Mozno to i skuli tego co nojprzodzij bol tyn Wieli Tydziyn we kierym kozdy dobry cowiek spomino ta Ponboczkowo Golgota, ta droga krzizowo. A przeca ta cesta na Golgota, na ta naszo Golgota, fyrto ci przed naszymi dzwiyrzami, przed naszymi loknoma. Bez te kozdydniowe ci nasze zywobycie somy swiadkoma, widzymy ciyrpiynie, bol, i smiyrtka. No, ale my zawiyromy lokna, niy kcymy blank gawcyc sie na rzecy lostatnie. A tyz ino niyftorzy majom lopowoga ujzdrzic to, co je na isto nyndzom ludzkom. I niy hilfnom tego zodne pecynki chleba swiyntego Alberta, kiej sie tego jednygo cowieka niy ujzdrzi przed sia, sam u nos, na swojim placu, nale tyz tam kaj sie roztomajte haje fakluje nikiej we tym Iraku abo juz chnet we Afganistanie.
Bo, co to jes? A toz to ino lostuda i kminiynie, cyganiynie biydnych ludzi, ize sie lo „pokoj walczy” („komuna tyz lo to sie ringowala ciyngiym!). Kiej tak suchom te roztomajte tuplikowanie, eklerowanie tych wszyjskich angyjberow, tych Szydlow, jako to uciecha tym Araberom Bush zbajstlowol, jak ci te corne Arabery ino na niygo niy poradziyli sie doczkac, to mi sie spomino taki fal.
Kopol ci kiejsik Antek Pikulik grob na naszym smyntorzu we Jozefce. A bolo ci to juz niyskoro na lodwieczerz. Kopol, i kopol , i ciyngiym przi tym gwizdol.
Uslyszol te gwizdanie nasz piyrwyjszy Farorz, kiery jesce do porzondku Antka niy znol, i lopaternie sie pyto:
– Panie Antku, a lojcow to wyscie dobrych mieli, mondrych?
– Ja, Farorzycku, festelnie mondrych – pado Antek i dalszij gwizdo.
– A robota mocie dobro, ezliscie som na sztymplu i sie tropicie?
– Niy, czamu? Robota mom dobro a i jesce sam na farze cosik przidubna, niy idzie pedziec, dobrze jes – godo Antek i jesce festelnij gwizdo.
– To mozno mozno mieliscie postrzelonego abo nerwowygo majstra – niy dowo pokoj Farorz.
– Czamu? Niy, jo miol zgodliwygo majstra, niy rolz my sniym szli po szychcie na piwo – tuplikuje Antek i ... dalszij gwizdo.
– No, to mozno wom cosik na palica slecialo, mieliscie jaki wypadek na gowa – farorz niy lodpuszczo.
– A czamu, po jakiymu pytocie? Niy, niy prasklo mie nic we palica, zodnygoch falu na gowa niy miol – godo do farorza Antek.
– Ano, panie Antek – festelnie juz znerwowany Farorz godo – bo gwizdocie, i gwizdocie na kiyrhowie choby nojynty.
– A to skuli tego, coby sam wilki lodgonic – blank ze rulom lodpedziol Antek.
– Pieronie – forsknol Farorz – a dyc przeca sam niy ma zodnych wilkow!!!
– No, toz beztoz! Sami farorzycku widzicie jak to pomogo, pra?
Poradziol ci tyn Antek nikiej Bush i jejigo ferajna kota rziciom do oltorza lobrocic, pra?
Gynal, kiej ino przijnszla ci ta wiesna styry lata tymu nazod, napocznol ci tyn diosecki Bush ta haja i romraj we Iraku. A coby te wojoki spokopiyli kogo majom ci na richtik chytac dol ci kozdymu snich tajla szpilkartow do szkata a na nich lobrozki, takie klibibildry ze fresami tych Araberow za kierymi majom sznupac. A napoczlo ci sie to wszyjsko lod tego, ize Amerikony wszyjskim godali co Hussajn mo roztomajte gywery, harmaty, atombomby, chorobska we biksach, i diosek wiy co jesce, a lon sie blank do tego niy prziznowol, blank ci szol we zaparte. Roztomajte „inszpektory” ci mu tam we tym Iraku sznupali i na psinco to sie zdalo. Jedyn swoji, drugi swoji tela ino, ize Hamerikon miol wiyncyj pancrow, raketow i fligrow. Miol co, tyn Saddam cy niy miol, to bolo dlo nich blank egal i zolwizol ci go tam najechali. A kiej juz wlyjzli po trzech tydniach do tygo Bagdadu i gowno znojdli to godali, ize lon to kajsik wszyjsko gynal skukol i bydom beztoz sznupac dalszij, i tak do dzisioj sznupiom. A to je gynal jak we powiarce mojij Starki:
Szuko wczorejszego dnia, a Ponboczka prosi coby go ... na isto niy znojsc!!!
I kozdy sie gynal pozdol, kapnol, ize tak bydzie, a ino tym biydnym Polokom kit do daklow cisli coby sie lone tela niy roztopiyrzali na cestach, tela niy protystowali lo geltaki i robota nikiej za pora dni dochtory to bydom robic, i – Ponboczku niy dej – bez cufal blank ci niy losmolyli tych wszyjskich kasprow i niy pedzieli tym naszym angyjberom: a kuku, tu sie zgino dziob pingwina !!!.
A jo sam jesce spominom kiej ino za „komuny” sniysli te wizy to my ze Elzom (gynal piyncdziesiont lot po mojij Mamulce) wypokopiyli my gryfny alsflug do Wiydnia. Godolech sam juz lo tym, tela, co terozki jesce mi wkludziolo sie do filipa co ci sie przidarzilo mojimu starzikowi. Spomnialo mi sie, ize mojimu Starzikowi, kiej go chandra brala, miol jakisik jankor to zacynol razinku (coby mu przenszlo) wiskac telko spiywka:
„Herzlein, du mu nicht traurig sein”
a spiywali to niyskorzij we miymieckij telewizyji telkie dwa festelnie spasne, zabrane tyrollery, i my to ze Elzom na Grünzigu suchali.
Mozno kiejsik i u Maloty na Krojcce abo na tyj wywolanyj naszyj chorzowskij Wolce tyz bydymy mieli taki „konditorei” choby na tym szpasobliwym, wicnym Grünzigu we Wiydniu. No, ale mogymy miec cheba takie winszbildy, bo to ci przeca nic niy kosztuje a jo terozki jada dalszij:
Tyz tak wele Wielkanocy nocy napoczynali my za bajtli praskac, szczylac ze biksow z kalichlorkiym i roztomajtych inkszych placpatronow. Byli to biksy po lakfarbie do kierych wciepowalo sie zdziebko karbidu (nojlepszij mieli zawdy te, kierych lojce robiyli na grubie), wlywalo sie malowiela kapkow wody, zasztopowalo deklym i doczkalo, kiej to wszyjsko prasklo. Niy bol ci to dobry szport, i niy jednymu palcyska utargalo lebo slypia wypololo. Terozki to ci juz na kozdym lodpuscie idzie sie lajtnonc te wszyjskie chinskie (abo jake tam jesce?) placpatrony. Ino downij zawdy tyz rechtory gynal dowali pozor coby dziecka takigo loszklistwa do szule niy przitagali. Bo dziecka sie jesce strachali rechtorow, a niy to co terozki, ize Lojce dowajom dzieckom zwol na wszyjsko a rechtor ze swojom godkom moge jejim na pukel fuknonc. Somech ze lokna wczorej widziol, jak jedna telko angyjbera-mamulka praskala takimi patronami przed naszom lochronkom ze styroletniym bajtlym, kierego wiydla do szkolki, do naszyj lochronki..
Tak ci tyz je terozki na wiesna ze wypolaniym trowy i inkszego chabozio. Toz to je terozki na isto jakosik zaraza. Jakisik gupielok kiejsik wypokopiol, co na takim spolonym lepszij wszyjsko uploncnie, lepszij urosnie. A to wszyjsko je niyprowda. Ino jak tym roztomajtym lochyntolom, zgobnikom to wyeklerowac. Kaj sie idzie lod Piekor, bez Swiyrklaniec, a i u nos lod Logiywnik aze na nasze Pnioki, to wszandy sie smyndzi, kopci polono trowa. Lod tego ci sie mogom i chalupy chajcnonc, i – corozki wiyncyj – roztomajte stromy i inksze krzoki, krze i hrasci. A mie to richtik pieron mie szczylo, kiej widza roztomajtych najduchow ze tymi sztracheclami, kierzy faklujom, hajcujom wszyjsko co sie ino do podpolic, rozzygac. A tam we tych drzywach, we tych krzokach, charpynciach zyjom przeca te wszyjskie nasze gryfne ptoszki, ploncnom sie hazoki i inkszo gadzina, kierom ta flama abo uwyndzi, abo jom na zicher spoli. Ludziska! A dyc dejcie pozor! Przeca my niy som same na tym swiecie. Inksze stworzyni tyz kce zyc, i niy idzie ciyngiym gawcyc sie na tego Busha, kiery tyz pora dziedzin na tym swiycie rozfaklowol, rozhajcowol i bez to festelnie naszklodziol.
Ale bydymy chnetr we Chorzowie fajrowac siedymsetpiyncdziesiont lot kiej bola ta „lokacja” wsi Chorzow. Tela, co lo tym mozno kiej indzij a sam terozki ino spomna jedna gyfno spiywka, kiero wszandy idzie posuchac a kiero to kiejsik naszkryflala naszo Marijka Panczyk, a muzyka przipasowol Grzesiu Spyra):
„Pogodomy po naszymu, bo my momy na to glyjt,
Mama z Wirka, tata z Chebzio a na grubie starzik Bert”.
a niyskorzij tyz i nasze dziolchy i chopcy pospiywajom, potancujom i bydzie nikiej we inkszyj spiywce:
Jak jo lubia przi sobocie
Isc na piwo po robocie,
Isc na piwo z kamratami
I pospiywac sie czasami!!!
A mie jes ino zol, mom telki jankor, ize sam u nos idzie ci corozki gorzij, corozki wiyncyj ludzie majom utropy i corozki mynij sie chichrajom. Bo i z cego, i do cego majom ci sie ciyngiym lachac? Do tych zawiyranych grubow, werkow, lazarytow.
Lozprawiol mi starzik, ize downij to niy bolo tela zymboli, znacy dyntystow, nikiej terozki. Wyrwac kielcysko, telki zymbol mozno bolo ino abo u kowola, abo u golaca. Prziszol ci tyz kiejsik moj starzik do takigo golaca i kciol coby lon jimu wytargol zymbisko. Golac wzion cangi i juz mu kce tyn kielec wytargac, a starzik ze strachu laps go za graca i trzimo. Tak sie dosik kwilka ringujom, szarpiom, nale tyn golac niy poradzi zdziyrzyc starzika. Pado beztoz swojimu sztiftowi, ize kiej napocznie targac, to lon mo zgnonc starzika szpyndlikiym we zadek. Jak pedzieli, tak zrobiyli. Golac targnol, sztift starzika dziabnol i bolo po wszyjskim, po ptokach. Lod tego casu starzik zawdy powtorzali, co lod targanio zymboli nojbarzij to go rzic bolala.
Mozno i wrocymy sie nazod do starcynnych medikamyntow, do pijowek. Kiejsik za staryj Polski prziszol ci jedyn miglanc, taki barzij srogi angyjber, do dochtora.
– A bydom taki dobry ponie dochtorze i przepiszom mi jesce ze piync tych pijowek, tych – jak to miymce godajom – blutkyjgli), co lostatniym razym.
– A co, tamte dziesiync niy pomogli, wszyjskie zescie je spotrzebowali? – pyto sie dochtor tego wigyjca.
– Ja, pomogli, co niy mieli hilfnonc? Piyrsze piync toch loroz szluknol, a reszt to mi staro we masle uparszczola!!
I tak sie medikuja, bydzie, bol ci tyn kwiyciyn gryfny, lebo niy. Bo to, ize to wiesna colkim pyskiym, i to ize bazki juz wszandy napoczli kwisc, i to, ize dziolchy corozki gryfnij sie ... seblykajom. A mie ci sie terozki spominajom downiyjsze lata. I kiej sie tak gawca ze lokna, to gowa mi sie lobyrto nikiej jakisik karasol, ino niy poradza spokopic po jakiymu mi moja Elza durch i jednym ciyngiym tuplikuje:
– Wiysz Ojgyn, juz moja starka godali, ize taki chop na pynzyji – jak ty – to je choby szrank na pojstrzodku izby. Loblazowac go ciyngiym trza, a wyciepnonc szkoda.
No, ale sam ci u nos niy jes nojlepszij. Ciyngiym sie cosik machluje, ciyngiym jes sam u nos jakosik lostuda, haja. Zodyn, tak na isto niy mo tego Slonzoka we zocy. choby i przy mistrzostwach Ojropy we fusbalu, kaj nasz Slonski sztadijon zbywali, pieprzyli. A ludzie sam som richtik dobre, bo ino sam idzie ujzdrzic to, co ci lo naszych ludziach naszkryflala kiejsik Kaska Gertner:
„Lecz kozdy cichtuje w swym domu
Choc usmiych, choc listek, choc spiyw.
Jak kwiotek na kozdym balkonie,
I jak dobroc co we ziymi tyj jes.”
Niy godom tego beztoz cobych ino wajol, kwuczol. Niy kca coby lo mie ftosik pedziol, ize jezech choby tyn biesiadnik, kiery durch stynko i jamruje na jodlo, chocia nigdy niy placi swojij tajli rachonku.
Bo, tyz kiejsik mi tuplikowali co momy sie z cego radowac. Bo my Slonzoki yntlich juz ze klynczkow wstanyli, stojymy sztram, ino cosik mi sie zdo, ize jesce muszymy sie ... wyproscic! Coby niy bolo nikiej za staryj Polski: rzykej i arbajtuj, a ... pukel ci som urosnie! Pra?
Nale, dyrdo, tompie gryfny miesionc moj, chnet bydzie flider kwisc, wszandy bydzie zielono i kwiotkowano. Gryfnie bydzie, no ... mozno bydzie?
A na som lostatek spomniol mi sie jedyn wic, kierych uslyszol bez swiynta:
Roz kole szalfynstra stanyli dwie kury i gawcom sie na wystawione, roztomajte jajca wielkanocne. Jedne ci bolo ze szokulady a druge przewionzane telkom szyrokom krasiatom szlajfom.
Jedna kurzica godo do drugij:
– Wiycie somsiodko, a niy znajom loni tego kokota?
No, i to by bolo na tela a berol i lozprawiol jak we kozdo sobota

Ojgyn z Pniokow