Szpaniol / Szopynice, styczyn 2008
Na ta wiosna to my tysz cekali. Wiadomo, zas bydom swiynta i zas ferie cyli niy tsza sie ucyc no i ida do komuni. Sniygu pomalusku ubywalo, slonecko gryfnie zacynalo grzoc a nom brakowalo siona do krolikow. No tosz lojciec godo: poccie no tu lochyntole, tu mocie 5 zlotych, iccie na bunkry i kupcie lod jakigo bambra siona. Bunkry w latach 70-tych zostaly zbulone i na tym miejscu stojom teras bloki, my na te bloki godali i godomy enerdowske.
Co rok we zima pszi bunkrach byla raja bambrow z roznych stron, ftorzy pszijechali po wongel. Te boroki pszijyzdzali dziyn wczesni, a stoli w raji casym i tszi dni po tyn wongel. Nasze furmony byli upsziwilejowani, bo mogli wjyzdzac na bunkry bes raji a loni niy. No tosz mieli loni ze sobom tego zarcio do koni na zapas. I jak ino nafolowali wonglo na fura, to my do nich lecieli i chcieli kupic siono. Loni s ty radosci, co norescie majom wongel, niy chcieli piniyndzy ino siano nom sciepowali i godali: biercie chopcy. No i takim sposobym my zdobywali i siono i kasa. Sonki lojciec powiesil w piwnicy na hoku coby spokojnie cekaly zas na zima.
A my bajtle ruszali narwac baskow i brzozek do chalpy coby gryfnie zakwitly. No i zas tsza bylo w sklepach stoc w raji, coby kupic wyndzonka i jajca. Cosik sie te kury buntowaly i jajec niy bylo. Jedne sklepy mialy tako aparatura, co jajca pszeswytlaly a inne niy. Tyn niby ryntgyn to byla zwyklo byrna ftorom sie jajco pszeswiytlalo. No i bylo widac, cy jajko jes cyste cy tysz jusz tam sie jako modo kura niy lygnie. Taki gospodosz miol piync kur, a psziwozil na torg do skupu 50 jajec. No to niy bylo mocnych, coby we ftorym jajcu niy bylo zbuka. No i kup tu w sklepie jajca bes ryntgyna. A za szybom w sklepie stoly zajonce i baranki z cukru, marcypanu, koloca i szokolady, my je locami jusz lizali. Lazili my do sklepu i po kryjomu zbiyrali lupiny z cebuli i rwali my trowa, coby jajca w nich warzyc i bydymy to nazywac kroszonka. Take kolorowe jajca lojciec brol i cosikej na nich iglom bazgrolil i wylazily jakesik zajoncki i zycynia swiontecne.
Ale pszed swiyntami lobowionskowo wszyscy musieli my is do golaca. Golac byl znany na colkim Slonsku, bo byl miszczym cechu. A ze byl lot naszego lojca kamrat, to wiedziol jak nos mo szczic. Jak my siadali na stolek to lon sie nos pytol: jak loszczic, a my byli naiwni i mu godali na srednio. No to lon brol ta pierzinsko maszynka do gicale i ruszol sniom do naszych wosow. A szczig nos jak nojwyzy tak, ze my wyglondali jakby ftos nom wsadzil gornek na gowa i pora razy lobrocil. Gupio my sie culi ale co bylo robic, piniyndzy za duzo niy bylo, tosz do golaca za cysto sie niy lazilo. A po takim szczidzyniu wosy dugo rosly. Byl jeszcze jedyn golac na rynku, ale jo sie ino ros dol mu chycic i wiyncy zech tam niy poszet. Tyn golac to byl model nad modelami. Stol na progu swojego warsztatu i rycol „ ludzie, lotwarte, poccie sie loszczidz, bo dzisioj jes zniszka”.No toch sie roz dol nabrac i zech mu siot na tyn pierzinski stolek. Zalozyl mi na kark fortuch, wzion maszynka i jak zrobil sniom piyrszo rajza po wosach to mu sie spomnialo, ze nimo piwa. Maszynka lodlozyl i wzion dwie flaszki, wylos pszed warsztat i cechtowol cy jaki bajtel niy leci, bo wartko znojdzie mu robota cyli posle go po piwo. Bajta capnnyl, dol mu flaszki i piniondze ale jak ino bajtel ruszyl do sklepu to pszelazila lot tego golaca somsiatka. No to lon sie wdal sniom do godki. A Jo siedziol na zicu i sie nerwowol. Take szczidzynie pszes tego golaca tfalo casym i tszi godziny jak dobrze szlo. A wiela slodow narobil na gowie nic ino sie siednonc i becec. Teroski wiycie cymu my go lomijali. Jusz jo tam nigdy niy lazil. Lojciec pedziol, co na takich lochyntoli jak my szkoda piniyndzy na golaca i musi kupic maszynka do szczidzynio, bo bydzie nos som szczig. Kupil kajsik maszynka i zacon nos szczic. Pieronie jak to bolalo jak jedzil tom maszynkom po gowie. Casym sie zapomniol co tsza uszczic i maszynka lodrywol lod gowy razym z wosami. My ta maszynka tak znienawidzili, ze mi ji po jednym zymbie lomali. Lojciec cosik kapowal, ale ze zodnego niy capnyl bestosz byl cicho ino mrucol pod nosym, co w ty maszynce zymby sie tak leko lomioma i co by ji reszta niy wypadlo, to jom schowal do nachtiszla coby miec na nia loko.
No tosz we swiynta chopcy wyszczidzyni, elegancko loblecyni, zacyni z lojcami jesc sniadanie bo potym gipko do kosciola. Tak pedziol lojciec. No ale pszeca my mieli gowa na karku i zacyni my kombinowac. Coby lojciec niy wiedziol, ze niy zawsze my lazili do kosciola to musieli my lopracowac taktyka. Bo jak my pszilazili z kosciola do dom, to sie lojciec pytol ftory ksiondz miol mszo i co bylo na ewangeli. Roz my sie pomylili i dostali szmary, bo lojciec sie kapnyl co my niy byli w kosciele. No tosz my wpadli na pomys, ze co niydziela jedyn z braci sie poswiynci i podzie do kosciola, a my w tym casie gipko zapiepszali do kina bo fajne filmy lecialy. Pszet chalpom my sie spotykali i tyn z braci ftory byl na mszy musiol nom wszysko pedziec jak na spowiedzi. No ftedy my do chalpy wlazowali i slyszeli te sakramentalne slowa lojca jaki ksiondz, co na ewangelii bylo i tak dali. Dugo nom sie udawalo, ale cosik lojcu podpalo i jedyn ros tysz sie loblyk i poszet za nami. Widzi co jedyn jego synek wlatuje do kosciola, a reszta idzie do kina. No to sie lobrocil na piyncie i poszet do dom i cekol na nos. No i jak my psziszli s tego kosciola, zadowoleni paczymy a na stole lezy zyla. Lojciec sie niy pytol co i jak bylo w kosciele ino pado wiycie po co ta zyla jo wyciongnyl. My wywalili galy na wiyrch i godomy ze niy. No toszs lojciec godo: pierzinske gizdy, cyganic zescie sie nalucyli to jo wom to z dupy wybija. Nojpiyrw wzion mnie pyskatego i mi psziwalil tom zylom a jo ryca cymu mie bije pszeca jo byl w kosciele. A lojciec pado jak wszyscy szmary to i ty tysz, moze sie loducycie cyganic. No colki dziyn za kara my w chalpie siedzieli. Dugo my medykowali fto pedziol lojcu co my tak kombinujymy. Jednego dnia mama niy szczimala i pedziala nom, co lojcu cosik podpadlo i szet za nami do kosciola. Jakbyscie sie lobejrzeli do zadku to byscie go lobocyli. Po kosciele do dom i wyciongalo sie parafin i tsza bylo gryfne frelki popsikac no i lodwiydzic z parfinym ciotki z kuzynkami, coby jako kroszonka zalicyc.
Potym psziszet cas coby, zaconc robic na logrodku. Lojciec kozdymu wryncol instrymynty i my maszerowali na logrodek. Grabienie i polynie dobrze szlo no i reperowanie plota. W tym okresie mieli my religio jako lostatnio lekcjo w salce pot farom. Byl to kawalek drogi lot szkoly. No to my ta godzinka sami sie zagospodarowali na chustowkach. Jednego dnia robiymy na logroku i paczymy a tu na kole pszijyzdzo kapelonek. Zsiado s kola i widzi jak my wszyscy ciynszko robimy, pokiwal gowom i pado: Boze Pomogej, a lojciec mu pedziol dej Panie Boze. A nom jusz sie gyry tszynsly, bo kapelonek wlos na logrodek. I zacyna sie godka. Lojciec sie go pyta a jak moje chuncfoty. Zanim kapelonek lodpedziol to my jusz widzieli zyla w ruchu. A tu nic takiego. Kapelonek pado ze dobrze, casym psocom jak to bajtle ale to niyszkodliwe. No to Lojciec pedziol, ze jak bydymy rojbrowac to mo kija niy zalowac. No i tam jeszcze lo cyms pogadali i kapelonek pojechol dali do moich kamratow s klasy. Lojciec zadowolony, ze synki mu wstydu niy psziniysli pado iccie sie polotac. Na drugi dziyn momy religio i idymy. Po modlitwie kapelonek pado do nos: wcorej zech byl u waszych lojcow i wiym jedno, ze jak bych pedziol co uciekocie z religii to byscie dupy niy uniysli s tych szmarow. I nos lostszek, ze jak bydymy uciekac to lon lojcom poskarzy. Podobal nom sie tyn kapelonek i zacyni my lazic na religio, a lon w nagroda wymyslol rozne zabawy i wyciecki na kolach. A sloneczko grzalo coros bardzi i tulpy wylazily z ziymi i kfitnoncy flider woniol po colkim Giszywaldzie. Lobowionskowo musieli my go narwac coby i w naszy chalpie tak wonialo.
A komunio sie zblizala. Jusz zech widziol te bomboniyrki co je byda jot. Mama kupila mi ancug z krotkymi galotam i chulzyntregle, biolo koszula, podkolanowki poslala mi ciotka ze Wloch, toch sie nimi asil, i szczewiki ftore potym byly ino na niydziela i swiynta. Mama po kosciele pedziala mi cobych sie niy zmarasil bo idymy po peledniu do kosciola. Po lobiedzie idymy na dwor a jo wzion jedna bomboniyrka na dwor, coby moim kamratom tysz dac sprobowac. Jako sie to stalo, to do dzis niy wiym, ale kamraty zacyni mi wyrywac lotwarto bombonyierka. W gowie mi szumiala pszestroga mamy, cobych niy zmarasil ancuga i koszule, ale pszeca niy moze byc, coby mi colko bomboniyrka zezarli. Zodnego z braci pszi mie niy bylo coby mi pomogli z tymi gizdami zrobic porzondek. Zacon zech bronic bomboniyrka. Bomboniyrka prawie colko uratowano ale koszula z szekolady zmaraszono. Jak zech to lobejrzol ciepnyl zech jom na ziymia i wzion zech sie do chaje. Mamie ftos poleciol pedziiec, co Stanik sie piere z kolegami. Koledzy pitli, jak mama wylazla z chalpy. Jak mie lobejzala zalomala gicale i pado: pierzinski najduchu, jak ty wyglondos, podz do dom to sie lobejrzys w zdzadle. Jo pacza do zdzadla i widza colko koszula zmaraszono z szokolady, trocha kwi i marasu tysz na ni jes. Brakuje dwoch knefli. Podkolanowki take byly gryfne a teroski zmaraszone. Lojcu nic niy podziala, bo w take swiynto niy pszilozy rynki do szmarow. A do kosciola jo i tak musiol is. Lot starszego brata loblyk jo koszula, mama rynkowy nicmi chycila coby mi z jakle niy wystawaly za duzo. A jo cekol kedy, bydzie poniedzialek, coby dokoncyc wyrownywanio rachunkow z kamratami. Loblecony w galoty, ale te galoty to byly lopatyntowane, ino niy wiym pszes kogo. Mialy z zadku klapa, zapinano na knefle. Bylo to praktycne, bo ino sie dwa knefle lotpiyno i jusz sie na chazlu siedzialo. Po szkole zech na kamratow cechtowol z bracmi i rachunki my wyrownali. Ale lod jednego kamrata ftory byl starszy lodymie, a jo mu napiepszyl psziszla do lojca jego matka, somsiatka z drugi ulicy. Znala sie dobrze z moimi lojcami. I pedziala: Gerhard twoj synek Stanik mojigo synka sprol. I go pokazuje lojcu. A lojciec sie pyto: Hilda a wiela tyn twoj bajtel mo lot a lona pado ze 14 lot. Lojciec asz podskoczyl i ji godo co taki stary i srogi synek dol sie sprac takymu modymu 9-cio letniemu bajtlowi. I godo do tego synka: niy wstyd ci. Hilda loniymiala, capla synka za gicala i poszla do dom. Zawsze byla pyskato, a tu zapomniala jynzyka w gymbie. A jo teroski cekol, co to dali bydzie. Lojciec mie zawolal i pado: pierzinski gizdzie, jak sie niy przestaniesz prac to byda musiol z zyly zrobic uzytek. Mosz sie niy prac. I jeszcze ci powiym: jakby tyn synek lot Hildy byl modszy lot ciebie to mosz szmary, ze dupy na kopocu bys niy unios, ale ze lon byl starszy to ci dzisioj daruja. I nos potym wszystkich loszczeg, co momy sie niy prac, modszych lod siebie tysz niy prac, ale jak sie domy zbic to lon nom jeszcze dolozy. No jak to robic, coby sie niy prac abo niy byc sprany. A mamie pedziol: pacz Truda co Stanik sie takigo srogigo kalusa niy bol. No to mama mu podziala, co lon Stanikowi wcorej chciol ta bomboniyrka zezric.
Niydziela, zielone swiontki, tosz tsza bylo is do lasa i psziniys zielonego, coby drzwi w chalpie lobstrojic. I ruszala colko wyprawa, lojcowie i my bajtle i gryfne frelki somsiatki.
W czyrwcu to my szczewiki seblykali i pobosoku lotali. Wiela razy jo kopnyl w berga fto to zlicy, larma kupa, ale dali zech lotol. Ino cosik za cynsto galoty ciyrpialy na tym lotaniu, bo mama coros to nowo lata psziszywala. Fto sie tam pszejmowol latami abo dziurawymu galotami. No i zacyni my lotac za felgom wiela sie dalo. Lojcowie zabroniali nom siadac na ziymi. Zawsze nom duplikowali, co na ziymi mogymy siadac po pirszy burzy i grzmotach. Bo teroski -godala mama - ziymia spi i jes zdradliwo. Dopiyro piyrsze grzmoty jom lobudzom i jusz ziymia jes pszijazno. A lato sie zblizalo, a z latym ferie i to dwa miesionce wolnego. Nic ino gipko do szkoly po cynzurka, potym wpiepsz lot lojca i jusz my wiedzieli co momy ferie. Ale jakesz to bylo lato to sie dowiycie w „Lato” w lodcinkach.
Szpaniol