Szpaniol / Szopynice, 2009
Oj, pamiyntol Zeflik casy i dziwy jake sie na grubie dzioly, a miol co pamiyntac bo i smiychu bylo kupa no i strachu tysz niy malo. Ale zacnymy lot pocontku, coby sie pszijrzec jaki to ze Zeflika byl berkmon. Lojcowie niy mysleli co Zeflik podzie na gruba, bo miol grajfka do spiywanio. Nawet w jakims chorze spiywol i mu dobrze szlo. No ale casy niy byly dobre a piniyndzy brakowalo, bestosz nic innego Zeflikowi niy lostalo jak ino is na gruba. A zacynol robota na grubie zanim tyn chachor Hitler niy rospocon srogi chaje ze swiatym. Zacynol Zeflik lot najgorszych robot cyli kozdy go wolol coby pszinios to abo tamto, a na takich godali psziniys zaniys i pozamiatej. Lotol na kozde zawolanie, ale niy wazne ze lotol, wazne ze mu sie strasznie podobalo na ty grubie a nojlepi na dole, bo to i trocha pszi koniach robil bo je futrowal, casym i kilofym pora razy rypnyl a szychty lecialy. Jednego cego sie Zeflik bol i pedziol co jom nienawidzi to byla lopata. Lopata lopatom ale robic tsza bylo; tak ze Zeflik jak robil za chajera to i lopatom folowal a to u jednego pszodowego wongel a u drugigo kamyn.
Chelm mu z gowy slatywol, bo cheba byl za srogi. A nojgorzyj to ta pierzinsko lampa karbitka. Malo swiatla dowala, ale musiol dac pozor coby mu sie galoty niy pszipolily. Z tom lampom tysz miol pszigoda. Jednego dnia jak szet do pszodka to mu zgasla. Zeflik sie wystraszyl bo ciymno bylo jak w dupie, a lon som. Cy myslol ze go skarbnik nawiedzi tego niy wiymy ale Zeflik pamiyntol rady starych berkmonow. No tosz gipko karbidka rozkryncil, najcol do srodka, skryncil lampa nazot i zapolil. No i zas miol swiatlo. Niy spomni wiela razy prasknyl gowom lo kapa i jak by niy Chelm, pewnie i gowy by jusz niymiol. Jakos niy dugo robil na grubie, bo Hitlerowi zachcialo sie strasznie wojowac a ze Zeflik wyglondol na groznego wojoka, tosz gipko znolos sie na wojnie. Co tam z gywerom wyrobiol zodyn niy wiy, ale pewnie pora razy sie szczelil bo po co by ta giwera dostol. Dugo Zeflika niy bylo w chalpie bo i chaja na swiecie dugo tfala. Nastol jednak tyn dziyn ze wojna sie skonczyla i Zeflik psziszet do dom. Siot sie na kokastli i locami lotol po kuchni. To mu jeszcze z ty wojny zostalo. Jednego dnia jednak niy stszimol, wstol z kokastli i wartko poleciol na gruba coby zas fedrowac. No i Zeflik zas byl w zywiole. Jednego dnia cis woski z wonglym a drugigo dnia z kamyniym. Nosil kapy na puklu, pyrlikym sroge kynsy wonglo rombol. Zdarzylo mu sie ze i kawa na dol chajerom wozil coby z pragniynio niy umarli. Jednego dnia nawet chazle na wiyrch wywozil, ale ze mu bardzo smierdzialo to unikol tego tak jak i lopaty. Poznali wszyscy Zeflika i bardzo go lubieli. A ze Zeflik byl dobry robotnik, bo wszyscy go kfolili to gipko awansowol i robil w wyntylacji. Teroski Zeflik byl wazny bo chodzil z blazami i pompkom lot kola i plompol tyn luft do blazow i wywozil do badanio. Ino ta pierzinsko bomba, lampa zamiast karbitki, go wnerwiala. Bo malo ze niyporynczno to na dodatek ciynszko. Wszyscy byli zadowoleni z Zeflika bo byl bardzo sumienny i skromny. No tosz jednego dnia Zeflik awansowol, dali lazil ale teroski byl jeszcze wazniejszy bo jusz blazow niy nosil a nosil lampa bynzynka i kszinka z pszirzondami. W ty kszince miol male flaszecki z kokotkami. Kokotki byly zakryncone a we flaszeckach byla woda. Zeflik jak pszilazil do pszodka lotwiyrol kszinka i wyciongol jedna flaszecka i dzwigol jom do gory i nojpiyrw lodkryncol kokotek lot gory a potym dolny. Woda wylatywala a luft z pszodka wlatowol do flaszecki. Zeflik gipko kokotki zawiyrol i tak zbiyrol luft do badanio. Kszinka byla ciynszko jak jom zwozil na dol, ale jak szet pod szyb to jusz byla leko. Zostawiymy na kfila Zeflika coby lopowiedziec jako niybespiecno miol lon pszigoda z aresztantami. Po wojnie brakowalo ludzi do roboty na grubie, bo nos slonzokow podobno bylo malo. No to zacynto budowac prowizoryczne wolce - baraki kaj miyszkali aresztanci. Rozni to byli masci ludzie z colki polski, cyli gorole. Byli tam tysz tacy ftorym PRL sie niy podobal, inni mieli lepkie gicale itd. No tosz za kara musieli robic na grubie. li byli na slonzokow bo uwazali jich za Niemcow no i robili jim na zlosc. Nasi musieli na nich uwazac, bo z nikim i z niczym sie niy liczyli. Gipko sie brali do chaje i niy jedyn do dzis nosi pamiontka po spotkaniu z tymi gizdami. Lot tamtych lot pochodzi pszezwisko jake nadali hanysom: „kszizacy” .Jednego roku Zeflikowi pszipadlo, ze sjyzdzol szolom na dol z takom grupom aresztantow. Jak wysiadali na dole, to jedyn podszet do Zeflika i sie go pyto co to mo za kszinka i lampa no i co bydzie robil. Zeflik sie niy namyslol, ino pedziol mu po cichu do ucha co bydzie pszeswiytlol. No to tyn aresztant sie go na ucho spytal cy go tysz pszeswiytli. Zeflik pado ja, no i kozol mu is za sobom. Loddalili sie trocha lot grupy i Zeflik wzion kszinka i powiesil jom na gwozdziu i kozol tymu aresztantowi seblyc jakla i koszula. Aresztant stoji seblecony, a Zeflik godo chopie pszicisnij ta klata do kszinki ale gipko bo nima casu no i lon to zrobil. Zeflik w tym casie z zadku dwa razy majtnol lampom bynzynowom za plecami w lufcie i godo gotowe mozes sie loblykac. Zanim tyn aresztant sie loblyk, to psziszet drugi i sie go pyto co robil mu Zeflik. A tyn godo co pszeswiytlil mu pluca. No to podlazi drugi aresztant do Zeflika i godo coby mu tysz pluca pszeswiytlil. Zeflik sie zgodzil i zas klata pszicisniynto do kszinki a Zeflik majto lampom w lufcie. Jak pedziol gotowe to sie lobejrzol i slabo mu sie zrobilo, pudding miol w kolanach. Za nim stola raja sebleconych aresztantow do pszeswietlynio.
No i Zeflik majtol tom lampom. I moze by tak dugo jeszcze majtol, ale pszilos zawiadowca i sie pyto jednego sebleconego i bes chelmu aresztanta, po co lon tu w raji stoji seblecony. No to lon lodpedziol, ze stoji w raji bo jedyn tam s pszodku zgodzil sie jim pszeswiytlic pluca. Zawiadowca idzie i slypia pszeciyro, bo widzi jak jedyn aresztant jest do kszinki pszilepiony a Zeflik majto z zadku lampom. Zawiadowca podlazi i godo: panie Zeflik, wiela mocie jeszcze klisz. Zeflik sie loturol wejrzol z boku na kszinka i pado panie zawiadowco jeszcze ino jedna. No i zacyno sie chaja miyndzy aresztantami no bo kozdy chcial miec te pluca pszeswiytlone, a wszyscy niy bydom miec. W casie chaji dup i kszinka spadla i cosik sie w ni poczaskalo bo bylo slychac. Nogle przestali sie te piezinske gorole prac i zacyni sie po glacy skrobac. No a Zeflik z zimnom kwiom pado, ze jak zodne zdjyncie niy wyndzie to bydzie jich wina, bo sciepli ta kszinka i chyba te zdjyncia bydom zalone pszes take jakes specjalne wody. Ale jak Zeflik uslyszal, ze goryle zacyni sie lodgrazac to zaroski jim lodpedziol, co lon wszysko zrobi coby te zdjyncia wyszly i jutro mogym je lodebrac. Na to zawiadowca pedzio: chopy, loblykac sie i siadac do balkana bo robota ceko. Aresztanty poszli do roboty a zawiadowca razym z Zeflikym wyjechali na wiyrch. No i co teroski zrobic z Zeflikym ? Pszeca te gizdy jak sie dowiedzom co Zeflik robil snich gupoli to go zabijom. Tsza bylo coby Zeflika pszeniys na inny szyb i niych na warsztacie naprawio pszirzondy. Pszes jakis cos aresztanty szukali Zeflika i na jego szczynscie niy znodli go. Odgrozali sie strasznie, ale nadaremnie. Niy jedyn jak by go dostal w swoje gicale, to by Zeflik ciynko spiywol. Cas mijal, aresztanci poleku znikali z gruby no i tak sie Zeflikowi upiyklo. Psziszet nazot nasz Zeflik i zas lazil po grubie i zbiyrol tyn luft. A ze lazil som to sie tak pod nosym cichutko spiywol,a spiywol stare pszedwojynne szlagry take jak „Calowac umisz tak jak Tangolita…. Czy „Umowilem sie z sniom….. . Jak mode chlopcy sie dowiedzieli, co lon sie tak spiywo pod nosym to zacyni to wykorzystywac. Jak ino Zeflik znod sie blisko kaj robila grupa takich modych, to loni wartko go wolali i zacynol sie wystymp artystyczny na dole. A zacynalo sie zawsze tak samo. Jedyn godol: panie Zeflik, moj lojciec w doma jak zoluje szczewiki to sie pod nosym spiywo tako piosynka. Jak mody zacon spiywac to Zeflik gipko wstawol i rycol na niego coby pszestol bo falszuje i godol: posuchej karlusie jak sie to spiywo. No i zacon Zeflik spiewac, a wszyscy co byli kole niego zacyni mu ftorawac no i spiyw rozlazil sie po grubie. Pod szybym kozdy chciol sie dostac na piyntro do szole we ftory pojedzie Zeflik. No i w casie wyjazdu spiywali sie w szoli wiela sie dalo. Take spiywanie po chodnikach i w szoli tfalo jakis cos. Jednego razu dyrektor psziszet na nadszybie, bo chciol zjechac na dol. Szola jedzie do gory a Zeflik z gornikami spiywo – „calowac umisz tak jak”- tu szola wyjechala na wiyrch i dyrektor slyszy jedyn ryk – „TANGOLITA”. Dyrektor loniymiol takigo cyrku jeszcze niy widziol i niy slyszal. Lodechcialo mu sie zjyzdzac na dol lobrocil sie na piyncie i pojechol do biura. No i stalo sie Zeflik downo skoncyl 50 lot i dobijol do 60-tki i go poslali na emerytura. Zalowali my Zeflika, bo byl fajny chop, nigdy zodnymu niy ublizyl, zawsze lusmiychniynty, nigdy niy szkamdol. Zeflik jusz niy zyje kupa lot ale wspomnienia lostaly.
Malunki wykonol Bogdan Dzierzawa cyli Utopek.
Szpaniol