Zima Szpaniol / Szopynice, grudziyn 2007 Siedzi sie cowiek w chalpie. Wermery grzejom a na dworze… jak to na dworze. Niby sniyg jes a go nima. Mros tysz jakisik cherlawy ino wiater ciyngym wieje i cowiek sie boji cy go z chalpy niy wywieje. Niy take zimy pamiyntom a byly zimy sroge ze ino w gicale dmuchac. Ze zima idzie to my wiedzieli bo zacynalo sie rozwozynie kartofli pszez gruba. Niy ros te kartofle byly zamrozone na kamyn ale co bylo robic wszyscy chcom zric. Do nos te rozwozynie kartofli to bylo cos. Pszeca casym i lo drugi w nocy je psziwozili no tosz tsza je bylo gipko do grudzy zaniys po pszebraniu. Ino kartofle znodly sie w grudzy to zacynol sniyg niysmialo sypac. No tosz mama wyciongala zimowe loblecynie do chopcof. Pilotka na gowa to bylo cos na srogo zima a jeszcze jak miala klapki na uszy lotwiyrane to ftedy taki synek byl wazny jak magi w zupie. Te pilotki cheba produkowali do lotnikow coby jim gowy niy zamarzly ino czymu mogli i my je kupowac to som niy wiym. Wiym ino ze w taki pilotce gowie niy bylo cieplo. No bo samiutko skora pszeca niy mogla grzoc. Potym szal ftory sama usztrykowala na drutach. Takim szalym moglech sie siedym razy lowinonc i jeszcze go trocha zostalo no to my go wpuszczali do galot. Jakla zimowa to sie ino godalo co zimowa bo futra w ni niy bylo ale zawsze pszet zimnym nos chronila. W tym wieku zimno jeszcze niy bylo do nos straszne. Galoty to lobowionskowo narciarske. Na cholzyntreglach a na dole mialy gumki ftore sie zaklodalo na stopa. Take galoty byly wyszpanowane ze strach bylo sie schylic coby niy szczelily. Lone nigdy niy szczylaly bo byly s tak grubego materialu coby wytszimol nasze najgorsze wygibasy. Do tego spodnioki i to rube pszeca bajtle mogom sie pszeziymbic. Szczewiki, lobowionskowo narciary z zakoncyniym blaszanym na skorze. Take szczewiki narciarze pszipinali do nart. No i sztrykowane rynkawicki z jednym palcym i fuzekle tysz usztrykowane pszes mama.. Tak pszigotowani cekali my kedy tego sniegu tyla spadnie coby na sonkach pojezdzic. Ale nojpiyrw pszeglond sonek. Nojwazniyjsze bylo coby byly colkie. Bo my rojbry byli zdolni niy jedne sonki doprowadzic do tego co ino sie nadowaly do spolynio w piecu. Sprawdzali my cy tasma z blachy pszibito aby sie lepi sjyzdzalo z gorki. Na Giszowcu byly tszi gorki do zjyzdzanio. Nojmyjszo byla pszi naszy chalpie, drugo wiynkszo na Dolince tysz niydaleko chalpy ale jusz w lesie a nojwiynkszo byla na Bunkrach blisko Balkana. Ta na Dolince do dzis istnieje a tych dwoch jusz nima. Piyrsze zjazdy sonkami to my robili z maly gorecki kole naszy chalpy. Ale to nom bylo malo. Pszeca ani fechtongu na tych sonkach niy szlo nabrac no to co to byla za jazda. Ale lojcowie nos mieli na loku i kukali na zmiana kaj te rojbry som. Ale jak ino slezli z lokna to my sonki cop pot pacha i w nogi na Dolinka. Tam ci byla gorka, szwongu my nabierali jak my zjyzdzali. Jazda byla ze hej. Na koncu tyj gorki byl taki maly uskok podobny do skocni. Jak jedyn s nos jechal to nic ale jak nos tszech braci siadlo to musieli my do chalpy smycyc dwie polowki sanek. A gryfnie my z gorki smigali nogle my sie lodbili trocha w lufcie furgali o nogle dup i sonki zlomali a my ziymia pocalowali. Jak my ino do chalpy wlazowali to mama larma narobila kaj my zas uciykli spszet chalpy i lojca wolala. Lojciec spokojny ino sie pytol pierzinske lochyntole kaj zescie uciykli jezdzic na sonkach. No tosz godomy na Dolince. Lojciec pobucol, pobucol i poszet do kuchni suchac radia ftore na fali co jakisik cos robilo bum bumbum a skszecalo jakby sie fto prondym bawil. No to my teroski welowali fto podzie i powiy lojcu co my zlomali sonki. Jo ze bylech pyskaty to namie wypadlo i ida do lojca i godom. Tato sonki sie zlamoly a lojciec sie pyto same? Jo godom ze ja. Jo myslol ze lon spadnie ze stolka jak zech mu to pedziol. Pierzinske najduchy ftory f tym roku ros byda jusz te sonki reperowol. Jo godom cheba drugi ros to bydzie. No tego jusz lojciec niy szczimimol i godo te sonki byda reperowol drugi ros ale sie zaroski lopamiyntol i pado co je niy bydzie reperowol. Ale jusz znerwowany godo pszeca to som jusz druge sonki tyj zimy. Wiela jeszcze chcecie sonek zlomac. Nic zech mu niy pedziol ino zrobil mina poksziwdzonego i chca is do izby a tu sie lojciec lodzywo i godo, bier te sonki i idymy do piwnicy. W ty piwnicy somsiot miol maly warsztat stolarski. Somsiot lobejezol sonki i pado chopie za polgodziny je zreperuja i bydom jak nowe. W tym dniu my jusz niy jezdzili na sonkach. Ale zmarzniynci napili sie goroncy kakaulszale i siedzieli my w chalpie i losprawiali jak to na tych sonkach sie jezdzilo i lodbijalo na skocni. Casym my szli na bunkry i tam jezdzili. Tam ci byla gorka ze my slypia zamykali jak sni sjyzdzali. Ino uwazac my musieli coby na droga niy wyjechac. Zresztom i jak by my wyjechali to nojwyzy by my dobili do fury z konmi bo tyla aut jeszcze niy jezdzilo. A ze ta gorka byla daleko lod chalpy to lojcowie niy pozwolali nom tam chodzic. No to my casym po cichutku tam uciekali i sjyzdzali. I wszysko by bylo dobrze jak by my sie niy zapomnieli co lojciec bydzie szet z szychty do dom. Lojciec jak robil na rano to zawsze pszijyzdzol Balkanym na Giszywald lo pol cworty popoledniu i szet do chalpy z kolegami i pierdoly pociskali tak ze zawsze za piytnoscie pionto wlazowol do chalpy. F tym dniu my sie zapomnieli i zjyzdzli i lojciec nos lobocyl. Zawolol i nos psziprowadzil do chalpy. Co w chalpie bylo to sie moze wylobrazic jak mama pedziala co my ji niy pedzieli kaj idymy. No i pamiyntom ze jednego razu siedzmy ja trusie w doma i cekomy z lobiadym na lojca. Zygor jusz pokazuje cicwierci na pionto a lojca nima. Pol szosty slyszymy jak ftosik zacyno klamkac. Lecymy do drzwiyrzi i lotwiyromy a za drzwiami stoji nasz lojcie. I godo pieronske najduchy jak Wos poczeba to nigdy nima. Co sie lokozalo nasz lojciec robil na filorze a lobok niego kolega na drugym filorze. Jakosik sie stalo bo cheba sie niy dogodali ze lojciec szet na filor a tyn kolega szczelil. No i tak szczelil ze lojcowi dupa bergi szczaskaly i trocha pokalycyly. Krzize tysz go bolaly. Dochtor mu szprica wbil dlo zdrowotnosci, wycyscil szczaskane miejsca i zaklejil flostrami i puscil go do chalpy. Lojciec ledwo szet i miol nadzieja co jego lochyntole bydom na ty gorce sjyzdzac na sonkach to go zawiezom do chalpy a tu synkow nima. Moze w duchu zalowol ze nom zakozol tam jezdzic bo mogli by my zrobic dobry ucynek i na sonkach lojca psziwys do chalpy. A zimy w tych casach byly siarczyste. Sniegu zawsze nasypalo kupa a mroz tysz nom niy zalowol. Mialo to i dobre strony bo byl oglaszany alarm i szkoly byly zamykane pszes te zimno i niy tsza sie bylo ucyc. W radijokach godali coby dzieci z domu niy puszczac na dwor bo to niybespiecne. Do kogo niybespiecne to niybespiecne ale pszeca niy do nos. My tam niy lodpuszczali i dali na sonkach jezdzili. No cheba ze sonki byly u stolarza to my zas sjyzdzali z gorki ale na cholcokach. Cholcoki mialy rozne zastosowanie. Niydaleko naszy chalpy byla cegielnia – jusz ji nima, nawet dziura zasypali. Ci co robili na ty cegielni dostawali jako pszidzial cholcoki. Wiadomo cholcoki to grubo podeszwa z drzewa a reszta to skora. Zawsze nom sie udawalo zdobyc take cholcoki. Brali my je do piwnicy i pszibijali druty dwa abo tszi do podeszwy. Na takich cholcokach to sie fajnie kielzalo na lodzie bo niy kozdego bylo stac na slyndzuchy a bes drutow to my sjyzdzali z gorki. Ale po takim sjyzdzaniu kosci nos bolaly bo niy jedyn ros my sie wywalili i calowali sniyg i trowa co spod niego casym wylazowala. Tak ze my casu niy marnowali jak sonki byly reperowane. To nic ze wszysko bylo mokre my tego niy culi ino dokond sie dalo korzystali my z urokow zimy. Z jednego lojcowie byli radzi ze my nigdy niy lazili na zamarzniynte stowy kielzdac po lodzie. Po takich wycynach na sonkach cy cholcokach zmordowani jak my wlazowali do chalpy to culo sie to cieplo lod kachlokow rozpolonych w izbach i loglondali my szyby w loknach ftore mroz pszilozdobiol w gryfne malunki. Cy kedys take zimy jeszcze bydom ? Cy tysz jeszcze som kas take syncyska jak my byli ? fto wiy moze i take zimy jeszcze bydom a take lochyntole jak my bydom tysz na pewno kajsik ino sie wstydzom psziznac jak tysz to s tymi sonkami bylo. I tak mijaly dni i slonecko coros wyzy wylazilo i coros lepi grzola cyli zblizala sie wiosna. Ale to jusz w innym beraniu bydzie po w raji stoji wiosna, lato no i jesien. Szpaniol